Seán Mac an tSaoi

Seán Mac an tSaoi
	;
Beathaisnéis
Breith	(en) Seán Francis MacEntee ; 22 Lúnasa 1889; Béal Feirste, Northern Ireland
Bás	10 Eanáir 1984 ; 94 bliana d'aois; Baile Átha Cliath, Éire
Áit adhlactha	Reilig Ghlas Naíon
Ionadaí do Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa
	Ina hionadaí do: Éire; 24 Aibreán 1967 – 1 Meán Fómhair 1969
Teachta Dála
	21 Aibreán 1965 – 21 Bealtaine 1969 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 18ú Dáil ; Toghcheantar: Baile Átha Cliath Thoir Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1965
Teachta Dála
	11 Deireadh Fómhair 1961 – 11 Márta 1965 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 17ú Dáil ; Toghcheantar: Baile Átha Cliath Thoir Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1961
Tánaiste
	23 Meitheamh 1959 – 21 Aibreán 1965 ; ← Seán F. Lemass – Proinsias Mac Aodhagáin →
Aire Coimirce Sóisialaí
	27 Samhain 1957 – 12 Deireadh Fómhair 1961 ; ← Patrick Smith – Kevin Boland →
Teachta Dála
	20 Márta 1957 – 1 Meán Fómhair 1961 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 16ú Dáil ; Toghcheantar: Baile Átha Cliath Thoir Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1957
An tAire Sláinte
	20 Márta 1957 – 21 Aibreán 1965 ; ← Tom O'Higgins – Donnchadha Ó Máille →
Teachta Dála
	2 Meitheamh 1954 – 13 Nollaig 1956 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 15ú Dáil ; Toghcheantar: Baile Átha Cliath Thoir Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1954
Teachta Dála
	13 Meitheamh 1951 – 23 Aibreán 1954 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 14ú Dáil ; Toghcheantar: Baile Átha Cliath Thoir Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1951
An tAire Airgeadais
	13 Meitheamh 1951 – 2 Meitheamh 1954 ; ← Patrick McGilligan – Gerard Sweetman →
Ionadaí do Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa
	Ina hionadaí do: Éire; 15 Bealtaine 1951 – 26 Bealtaine 1952
Ionadaí do Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa
	Ina hionadaí do: Éire; 13 Lúnasa 1949 – 5 Bealtaine 1951
Teachta Dála
	18 Feabhra 1948 – 2 Bealtaine 1951 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 13ú Dáil ; Toghcheantar: Baile Átha Cliath Thoir Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1948
Teachta Dála
	9 Meitheamh 1944 – 11 Nollaig 1947 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 12ú Dáil ; Toghcheantar: Fo-Bhailte Bhaile Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1944
Teachta Dála
	1 Iúil 1943 – 10 Bealtaine 1944 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 11ú Dáil ; Toghcheantar: Fo-Bhailte Bhaile Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1943
An tAire Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil
	18 Lúnasa 1941 – 18 Feabhra 1948 ; ← Éamon de Valera – Timothy J. Murphy →
An tAire Post, Fiontar agus Nuálaíochta
	16 Meán Fómhair 1939 – 18 Lúnasa 1941 ; ← Seán F. Lemass – Seán F. Lemass →
Teachta Dála
	30 Meitheamh 1938 – 26 Bealtaine 1943 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 10ú Dáil ; Toghcheantar: Fo-Bhailte Bhaile Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1938
Teachta Dála
	21 Iúil 1937 – 25 Bealtaine 1938 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 9ú Dáil ; Toghcheantar: Fo-Bhailte Bhaile Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1937
Teachta Dála
	8 Feabhra 1933 – 14 Meitheamh 1937 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 8ú Dáil ; Toghcheantar: Contae Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1933
An tAire Airgeadais
	9 Márta 1932 – 16 Meán Fómhair 1939 ; ← Earnán de Blaghd – Seán Tomás Ó Ceallaigh →
Teachta Dála
	9 Márta 1932 – 22 Nollaig 1932 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 7ú Dáil ; Toghcheantar: Contae Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1932
Teachta Dála
	11 Deireadh Fómhair 1927 – 17 Nollaig 1931 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 6ú Dáil ; Toghcheantar: Contae Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, Meán Fómhair 1927
Teachta Dála
	23 Meitheamh 1927 – 16 Lúnasa 1927 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 5ú Dáil ; Toghcheantar: Contae Átha Cliath ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, Meitheamh 1927
Teachta Dála
	16 Lúnasa 1921 – 8 Meitheamh 1922 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 2ú Dáil ; Toghcheantar: Muineachán ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1921
Teachta Dála
	21 Eanáir 1919 – 10 Bealtaine 1921 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 1ú Dáil ; Toghcheantar: Muineachán Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na hÉireann, 1918
Ball den 31ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe
	14 Nollaig 1918 – 26 Deireadh Fómhair 1922 (díscaoileadh na parlaiminte) ; Téarma parlaiminte: 31ú Parlaimint na Ríochta Aontaithe ; Toghcheantar: Muineachán Theas ; Toghadh i: Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 1918
Faisnéis phearsanta
Scoil a d'fhreastail sé/sí	Coláiste Naomh Maolmhaodhóg
Gníomhaíocht
Suíomh oibre	Londain
Gairm	file, innealtóir leictreach, polaiteoir, scríbhneoir
Ball de pháirtí polaitíochta	Fianna Fáil
Ball de	Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa
Teangacha	Béarla

Polaiteoir Éireannach de chuid Fhianna Fáil ab ea Seán Mac an tSaoi (Béarla: Seán MacEntee); (22 Lúnasa, 1889 – 10 Eanáir, 1984), Bhí sé ina Thánaiste ó 1959 go 1965, ina Aire Leasa Shóisialaigh ó 1957 go 1961, ina Aire Sláinte ó 1957 go 1965, ina Aire Rialtais Áitiúil agus Sláinte Poiblí ó 1941 go 1948, ina Aire Tionscail agus Tráchtála ó 1939 go 1941, ina Aire Airgeadais ó 1932 go 1939 agus 1951 go 1954. Bhí sé ina Theachta Dála (TD) ó 1918 go 1969. Nuair a fuair sé bás, ba é an comhalta deireanach a mhair den Chéad Dáil é.^[1]

Ball den pháirtí Fianna Fáil, bhí sé ina Thánaiste idir na blianta 1959 agus 1965.

Luathshaol

Rugadh é mar John McEntee ag 47 Sráid an Rí, Béal Feirste ar 23 Lúnasa 1889, mac le James McEntee, tábhairneoir, agus a bhean chéile, Mary Owens, arbh as Muineachán an bheirt acu.^[2] I 1901 agus 1911, ba é 49 Sráid an Rí seoladh an teaghlaigh. ^[3]^[4] Bhí James McEntee ina Náisiúnaí mór le rá de Bhardas Bhéal Feirste agus ina dhlúthchara leis an Teachta Parlaiminte Joe Devlin.^[5]

Fuair Mac an tSaoi oideachas i Scoil na mBráithre Críostaí Naomh Muire, i gColáiste Naomh Maolmhaodhóg agus i gColáiste Bardasach Teicneolaíochta Bhéal Feirste áit ar cháiligh sé mar innealtóir leictreach.^[6] Bhí a luathbhaint pholaitiúil le Páirtí Sóisialach Poblachtach na hÉireann i gcathair Bhéal Feirste. D'ardaigh sé go gasta trí chéimeanna ghluaiseacht na gceardchumann agus é ina ionadaí sóisearach i longchlóis na cathrach.

I ndiaidh a chuid oideachais d'oibrigh Mac an tSaoi mar innealtóir i nDún Dealgan, Contae Lú, agus bhí baint aige le cór áitiúil d'Óglaigh na hÉireann a bhunú sa bhaile. Shlóg sé i nDún Dealgan agus throid sé i nGarastún Ard-Oifig an Phoist in Éirí Amach na Cásca i 1916. Gearradh pionós an bháis air mar gheall ar an bpáirt a bhí aige san éirí amach. Laghdaíodh an breithiúnas seo ina dhiaidh sin go príosúnacht saoil. Scaoileadh Mac an tSaoi saor san maithiúnas ginearálta i 1917 agus toghadh ina dhiaidh sin é ina bhall d'Fheidhmeannaigh Náisiúnta Shinn Féin agus d'Óglaigh na hÉireann araon i nDeireadh Fómhair 1917. Toghadh Mac an tSaoi ina dhiaidh sin mar Fheisire Parlaiminte Shinn Féin (FP) do Mhuineachán Theas in olltoghchán 1918.

Féach freisin

Tagairtí

↑ "Seán MacEntee". Oireachtas Members Database.
↑ "General Registrar's Office". Cartlannaíodh an bunleathanach ar 22 Meán Fómhair 2021. Dáta rochtana: 22 Meitheamh 2026.
↑ "National Archives: Census of Ireland, 1901" (en). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2021-09-22. Dáta rochtana: 2026-06-22.
↑ "National Archives: Census of Ireland, 1911" (en). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2018-05-06. Dáta rochtana: 2026-06-22.
↑ "How Unionist politician saved 1916 rebel Sean McEntee from firing squad" (en).
↑ "MacEntee, Sean (John) Francis". Dictionary of Irish Biography.

[oireachtas_db-1] "Seán MacEntee". Oireachtas Members Database.

[2] "General Registrar's Office". Cartlannaíodh an bunleathanach ar 22 Meán Fómhair 2021. Dáta rochtana: 22 Meitheamh 2026.

[3] "National Archives: Census of Ireland, 1901" (en). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2021-09-22. Dáta rochtana: 2026-06-22.

[4] "National Archives: Census of Ireland, 1911" (en). Cartlannaíodh an bunleathanach ar 2018-05-06. Dáta rochtana: 2026-06-22.

[5] "How Unionist politician saved 1916 rebel Sean McEntee from firing squad" (en).

[dib-6] "MacEntee, Sean (John) Francis". Dictionary of Irish Biography.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]