Liam Tomás Mac Cosgair

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Liam Tomás Mac Cosgair
William Thomas Cosgrave.jpg
Ball den 30ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Lúnasa 10, 1917 - Samhain 25, 1918
District: Kilkenny City (en) Aistrigh
Election: UK Parliamentary by-election (en) Aistrigh
Ball den 31ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Nollaig 14, 1918 - Deireadh Fómhair 26, 1922
District: North Kilkenny (en) Aistrigh
Election: 1918 United Kingdom general election (en) Aistrigh
Teachta Dála

Eanáir 21, 1919 - Bealtaine 10, 1921
District: North Kilkenny (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1918
An tAire Tithíochta, Pleanála agus Rialtais Áitiúil

Aibreán 2, 1919 - Meán Fómhair 9, 1922 - Earnán de Blaghd
Teachta Dála

Lúnasa 16, 1921 - Meitheamh 8, 1922
District: Ceatharlach–Cill Chainnigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1921
An tAire Airgeadais

Iúil 17, 1922 - Meán Fómhair 21, 1923
Mícheál Ó Coileáin - Earnán de Blaghd
Teachta Dála

Meán Fómhair 9, 1922 - Lúnasa 9, 1923
District: Ceatharlach–Cill Chainnigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1922
Príomh-Aire na Dála

Meán Fómhair 9, 1922 - Nollaig 6, 1922
Art Ó Gríofa
Uachtarán Chomhairle Feidhmiúcháin Shaorstát na hÉireann

Nollaig 6, 1922 - Márta 9, 1932
Chairman of the Provisional Government of Southern Ireland (en) Aistrigh - Éamon de Valera
Teachta Dála

Meán Fómhair 19, 1923 - Bealtaine 20, 1927
District: Ceatharlach–Cill Chainnigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1923
Aire Cosanta

Márta 20, 1924 - Samhain 21, 1924
Risteárd Ó Maolchatha - Peter Hughes
Teachta Dála

Meitheamh 23, 1927 - Lúnasa 16, 1927
District: Ceatharlach–Cill Chainnigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, Meitheamh 1927
An tAire Gnóthaí Eachtracha agus Trádála

Iúil 10, 1927 - Deireadh Fómhair 11, 1927
Caoimhín Ó hUiginn - Patrick McGilligan
An tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais

Iúil 10, 1927 - Deireadh Fómhair 12, 1927
Caoimhín Ó hUiginn - James FitzGerald-Kenney
Teachta Dála

Deireadh Fómhair 11, 1927 - Nollaig 17, 1931
District: Corcaigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, Meán Fómhair 1927
Teachta Dála

Márta 9, 1932 - Nollaig 22, 1932
District: Corcaigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1932
Teachta Dála

Feabhra 8, 1933 - Meán Fómhair 8, 1933
District: Corcaigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1933
Teachta Dála

Meán Fómhair 8, 1933 - Meitheamh 14, 1937
District: Corcaigh
Ceannaire Fhine Gael

Meitheamh 17, 1934 - Meitheamh 1, 1944
Eoin Ó Dubhthaigh - Risteárd Ó Maolchatha
Teachta Dála

Iúil 21, 1937 - Bealtaine 25, 1938
District: Corcaigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1937
Teachta Dála

Meitheamh 30, 1938 - Bealtaine 26, 1943
District: Corcaigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1938
Teachta Dála

Iúil 1, 1943 - Bealtaine 10, 1944
District: Corcaigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1943
Saol
Ainm iomlán William Thomas Cosgrave
Eolas breithe Baile Átha Cliath, Meitheamh 6, 1880
Náisiúntacht Éire
Poblacht na hÉireann
Saorstát Éireann
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Bás Baile Átha Cliath, Samhain 16, 1965
Áit adhlactha Goldenbridge Cemetery (en) Aistrigh
Muintir
Céile/Céilí Louisa Flanagan (en) Aistrigh
Páistí
Siblíní
Oideachas
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm polaiteoir
Áit oibre Londain
Céim captaen
Creideamh
Reiligiúin Caitliceachas
Páirtithe polaitíochta Cumann na nGaedheal
Sinn Féin
Fine Gael

Polateoir ab ea Liam Tomás Mac Cosgair (6 Meitheamh 188016 Samhain 1965) agus an chéad Uachtarán ar Ard-Chomhairle Shaorstát Éireann ó 1922 go 1932.

Throid Mac Cosgair le linn Éirí Amach 1916 agus bhí sé ina aire rialtais sa Chéad agus sa Dara Dáil.

1922[cuir in eagar | athraigh foinse]

Gointear an Coileánach go marfach ar an 22 Lúnasa 1922 agus ceapadh Mac Cosgair ina Chathaoirleach ar an Rialtas Sealadach.

Ar an 9 Meán Fómhair 1922, toghadh LT Mac Cosgair mar Uachtarán ar an Tríú Dáil, in éagmais na beirte príomhcheannairí ar pháirtí Shinn Féin ar thaobh an Chonartha (Art Ó Gríofa agus an Coileánach).[1]

Ar an 6 Nollaig 1922, bunaítear Saorstát Éireann agus ghlac an Rialtas le forálacha an Chonartha Angla-Éireannaigh agus rinneadh tiarnas de chuid Impireacht na Breataine d’Eirinn go hoifigiúil. Ceapadh LT Mac Cosgair ina Uachtarán ar Ard-Chomhairle Shaorstát Éireann.

1923-1932[cuir in eagar | athraigh foinse]

27 Lúnasa 1923: Bhuaigh Cumann na nGaedheal, an páirtí a d’eascair as eite i Sinn Féin a bhí ar thaobh an Chonartha, an chéad olltoghchán i Saorstát Éireann. Ghnóthaigh páirtí LT Mac Cosgair 63 shuíochán agus Éamonn de Valéra 44. Staon ionadaithe Shinn Féin de Valéra ó shuí sa Dáil go dtí 1927.

Ar an 10 Meán Fómhair 1923, ghlac Saorstát Éireann ballraíocht i gconradh na náisiún. Threoraigh LT Mac Cosgair toscaireacht Éireannach sa Ghinéiv, mar a nglactar le ballraíocht an tSaorstáit i gConradh na Náisiún. Dearbhaíonn sé seo aitheantas idirnáisiúnta ar stádas an tSaorstáit.

Rinneadh é a atoghadh sa phost sa bhliain 1927, Uachtarán na hArd-Chomhairle.[2]

1933 ar aghaidh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí Mac Cosgair ina cheannaire ar Chumann na nGaedheal go dtí go ndeachaigh siad le chéile leis an Lár-Pháirtí agus gluaiseacht na Léinte Gorma.

sna 1930idí ?

Ar an 8 Meán Fómhair 1933, bunaíodh an "United Ireland Party" (Fine Gael níos déanaí). Bhí Eoin Ó Dubhthaigh i gceannas ar chomhghuaillíocht de pháirtithe ar dtús (Cumann na nGael, Lár-Pháirtí Náisiúnta agus an Garda Náisiúnta (nó na Léinte Gorma). D'éirigh Mac Cosgair as an uachtaránacht (ní raibh aon suim aige bheith ina huachtarán is cosúil). Bhí iontas agus díomá ar an bpobal ag an am.

Bhí Mac Cosgair ina cheannaire ar Fhine Gael tar éis a dhíbríodh Eoin O'Duffy.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. centenaries.ucd.ie (2016). "Decade-of-Centenaries". Dáta rochtana: 2020.
  2. Houses of the Oireachtas (1927-10-11). "NOMINATION OF PRESIDENT OF THE EXECUTIVE COUNCIL – Dáil Éireann (6th Dáil) – Tuesday, 11 Oct 1927 – Houses of the Oireachtas" (en-ie). www.oireachtas.ie. Dáta rochtana: 2020-11-16.