Cathal Ó hEochaidh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Cathal Ó hEochaidh
Charles Haughey 1967 (cropped).jpg
Teachta Dála

Márta 20, 1957 - Meán Fómhair 1, 1961
District: Dublin North–East (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1957
An tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais

Deireadh Fómhair 11, 1961 - Deireadh Fómhair 8, 1964
Oscar Traynor - Seán F. Lemass
Teachta Dála

Deireadh Fómhair 11, 1961 - Márta 11, 1965
District: Dublin North–East (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1961
Minister for Agriculture, Food and the Marine (en) Aistrigh

Deireadh Fómhair 8, 1964 - Samhain 10, 1966
Patrick Smith - Neil Blaney
Teachta Dála

Aibreán 21, 1965 - Bealtaine 21, 1969
District: Dublin North–East (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1965
An tAire Airgeadais

Samhain 10, 1966 - Bealtaine 7, 1970
Seán Ó Loingsigh - Seoirse Ó Colla
Teachta Dála

Iúil 2, 1969 - Feabhra 5, 1973
District: Dublin North–East (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1969
Teachta Dála

Márta 14, 1973 - Bealtaine 25, 1977
District: Dublin North–East (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1973
Teachta Dála

Iúil 5, 1977 - Bealtaine 21, 1981
District: Dublin Artane (en) Aistrigh
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1977
Aire Coimirce Sóisialaí

Iúil 5, 1977 - Nollaig 12, 1979
Breandán Mac Fheorais - Michael Woods (en) Aistrigh
An tAire Sláinte

Iúil 5, 1977 - Nollaig 11, 1979
Breandán Mac Fheorais - Michael Woods (en) Aistrigh
Ceannaire Fhianna Fáil

Nollaig 7, 1979 - Feabhra 6, 1992
Seán Ó Loingsigh - Ailbhe Mac Raghnaill
Taoiseach

Nollaig 11, 1979 - Meitheamh 30, 1981
Seán Ó Loingsigh - Gearóid Mac Gearailt
Teachta Dála

Meitheamh 30, 1981 - Eanáir 27, 1982
District: Baile Átha Cliath Lár-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1981
Taoiseach

Márta 9, 1982 - Nollaig 14, 1982
Gearóid Mac Gearailt - Gearóid Mac Gearailt
Teachta Dála

Márta 9, 1982 - Samhain 4, 1982
District: Baile Átha Cliath Lár-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, Feabhra 1982
An tAire Oideachais agus Scileanna

Deireadh Fómhair 7, 1982 - Deireadh Fómhair 27, 1982
Martin O'Donoghue - Gerard Brady (en) Aistrigh
Teachta Dála

Nollaig 14, 1982 - Eanáir 20, 1987
District: Baile Átha Cliath Lár-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, Samhain 1982
Teachta Dála

Márta 10, 1987 - Bealtaine 25, 1989
District: Baile Átha Cliath Lár-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1987
Taoiseach

Márta 10, 1987 - Feabhra 11, 1992
Gearóid Mac Gearailt - Ailbhe Mac Raghnaill
Teachta Dála

Meitheamh 29, 1989 - Samhain 5, 1992
District: Baile Átha Cliath Lár-Thuaisceart
Election: Olltoghchán na hÉireann, 1989
Aire Cosanta

Samhain 1, 1990 - Feabhra 5, 1991
Brian Pádraig Ó Luineacháin - Brendan Daly (en) Aistrigh
An tAire Airgeadais

Samhain 7, 1991 - Samhain 14, 1991
Ailbhe Mac Raghnaill - Parthalán Ó hEachthairn
Saol
Eolas breithe Caisleán an Bharraigh, Meán Fómhair 16, 1925
Náisiúntacht Éire
Saorstát Éireann
Bás Baile Átha Cliath, Meitheamh 13, 2006
Áit adhlactha St. Fintan's Cemetery, Sutton (en) Aistrigh
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás bás nádúrtha (Ailse phróstataigh)
Muintir
Céile/Céilí Maureen Haughey (en) Aistrigh  (Meán Fómhair 18, 1951 -
Páistí
Oideachas
Alma mater An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm polaiteoir
Creideamh
Páirtithe polaitíochta Fianna Fáil
charlesjhaughey.ie

Ba é Cathal Séamas Ó hEochaidh[1] (16 Meán Fómhair, 1925 - 13 Meitheamh 2006) an 6ú Taoiseach na hÉireann ar feadh trí théarma agus an cheathrú cheannaire ar Fhianna Fáil.

Tús a shaoil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Saolaíodh Ó hEochaidh i gCathair na Mart, Contae Mhaigh Eo sa bhliain 1925, an tríú páiste de sheachtar ag Sarah McWilliams agus Seán Ó hEochaidh (an bheirt acu ón Suaitreach i nDoire ó dhúchas). Bhí athair Ó hEochaidh in Óglaigh na hÉireann i rith Cogadh na Saoirse, agus ansin in Arm Náisiúnta Saorstát Éireann. Bhog an teaghlach go Contae na Mí sa bhliain 1928, agus ansin go nDomhnach Cearna i mBaile Átha Cliath.

Fuair Ó hEochaidh a oideachas i Meánscoil Naomh Iósaf na mBráithre Críostaí i bhFionnradharc. Le linn a óige, d'imir sé Peil Ghaelach le Parnell C.L.G. i nDomhnach Cearna.

Chuir Ó hEochaidh spéis sa pholaitíocht in UCD.

Chuaigh sé isteach san F.C.A (Fórsa Cosanta Áitiúil) i rith "Ré na Práinne" i 1941. D'fhan sé ann go dtí gur toghadh é go Dáil Éireann sa bhliain 1957.

1977

T.D. agus Aire[cuir in eagar | athraigh foinse]

Phós Ó hEochaidh Maureen Lemass i 1951. B'iníon í seo le Seán F. Lemass, a bhí ina Thaoiseach ag an am. Toghadh go Dháil é don chéad uair sa bhliain 1957. Atoghadh é i ngach toghchán go dtí 1992 (i mBaile Átha Cliath Thoir Thuaidh, Baile Átha Cliath Ard Aidhin agus Baile Átha Cliath Thuaidh-Láir).

1990

Bhí ceathrar clainne acu; Emer Mulhern, Seán (Teachta Dála anois), Conor agus Ciarán.

Rinne Ó hEochaidh seirbhís mar

  • an tAire Dlí agus Cirt (1961-1964)
  • an tAire Talmhaíochta (1964-1966)
  • an tAire Airgeadais (1966-1970)
  • an tAire Sláinte agus Leasa Shóisialaigh (1977-1979),

Triail na n-Arm[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ag deireadh na seascaidí, bhris foréigean amach i dTuaisceart na hÉireann. Bhí Ó hEochaidh ina Aire Dlí i gcaibinéad Sheáin Uí Loingsigh ag an am. Ní fhacthas Ó hEochaidh mar taobhaitheoir leis an bhfeachtas foréigin ó thuaidh agus mar sin, bhí ionadh ann nuair a sacáladh Ó hEochaidh agus Niall Blaney ón gcaibinéad mar gheall ar líomhaintí gur úsáideadh airgead Stáit le airm a iompórtáil don IRA. Tógadh an bheirt chun triail in éineacht leis an gCaptaein James Kelly, agus fear gnó ón mBeilg darbh ainm Albert Luykx. Éigiontaíodh an ceathrar agus ceapadh go raibh saol polaitíochta Uí Eochaidh thart. Chaith sé roinnt blianta ar na cúlbhinsí ag iarraidh tacaíocht a ghineadh dó féin ón mbonn aníos.

Tréimhsí mar Thaoiseach[cuir in eagar | athraigh foinse]

1987

D'éirí Jack Lynch as mar Thaoiseach agus mar cheannaire Fhianna Fáil sa bhliain 1979. Toghadh Ó hEochaidh i gcomharbacht air nuair a bhuaigh sé comórtas don cheannaireacht i gcoinne Seoirse Ó Colla a bhí ina Thánaiste ag an am. Chaith sé ceithre théarma mar Thaoiseach - (1979-1981; 1982 (Feabhra-Samhain); 1987-1989; 1989-1992).

Conspóidí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Nighthawks, 1992

D'éirigh Ó hEochaidh as an bpolaitíocht sa bhliain 1992 mar gheall ar ábhair chonspóideacha a tháinig chun solais. Tharla scannal cúléisteachta agus ní raibh aon rogha ag Ó hEochaidh ach éirí as mar Thaoiseach agus as an bpolaitíocht go hiomlán. Bhí an chonspóid mar chuid lárnach dá shaol (ghnóthaigh sé an leasainm 'The Great Houdini') go háirithe tar éis dó éirí as.

D'ardaíodh roinnt ceisteanna thar na blianta maidir le foinse maoinithe a shaol rachmasach. Tháinig sé chun solais i mBínse Fiosruithe McCracken agus i mBinse Fiosruithe Uí Mhuircheartaigh go raibh ard-chaimiléireacht ar bun ag Ó Eochaidh trí íocaíochtaí neamh-fhógartha a bhfuair sé ó lucht ghnó na tíre a phróiseáil i gcuntais thar sáile, chomh maith le mí-úsáid a bhain sé as cuntas costaisí an Taoisigh.

Bás[cuir in eagar | athraigh foinse]

D'éag Ó hEochaidh ar an 13 Meitheamh 2006 (le hailse phróstataigh) sa bhliain 2006. Cuireadh é i Reilig Naomh Fionntán i gCill Fhionntáin i dtuaisceart chathair Átha Cliath.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Charles James Haughey as Béarla, nó Charlie Haughey de ghnáth