Tomás Ceannt

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Tomás Ceannt
[[Íomhá:|150px]]

Dáta breithe 29 Lúnasa 1865
  Caisleán Ó Liatháin, Contae Chorcaí, Éire
Dáta báis 8 Bealtaine 1916
  Dún Uí Choileáin, Baile Átha Cliath, Éire
Páirtí Óglaigh na hÉireann

Ba náisiúnaí Éireannach ó Chontae Chorcaí é Tomás Ceannt (29 Lúnasa 18659 Bealtaine 1916), nó Thomas Kent as Béarla, a cuireadh chun báis i ndiadh troid gunnaí le Constáblacht Ríoga na hÉireann ar an 2u Bealtaine 1916, díreach i ndiadh Éirí Amach na Cásca 1916.

Éirí Amach na Cásca[athraigh | athraigh vicithéacs]

Bhí Ceannt mar pháirt de chlann náisiúnach mór le ra, a chónaigh i dTeach Bawnard i gCaisleán Ó Liatháin, Contae Chorcaí. Bhíodar réitithe le páirt a ghlacadh in Éirí Amach na Cásca, ach nuair a d'fhreasordaigh Eoin Mac Néill an ordú slógadh, d'fhan siad sa bhaile. Chuaigh an Éirí Amach ar aghaidh i mBaile Átha Cliath ar aon nós, agus cuireadh Constáblacht Ríoga na hÉireann amach chun baill de Bhráithreachas Poblacht na hÉireann, Sinn Féin agus Óglaigh na hÉireann a gabhadh. Nuair a rinneadh ionsaí ar áras na Ceannt, chuir Tomás agus a dheartháir, Risteard, Daithí agus Liam in aghaidh na saighdiúirí. Bhris troid gunnaí amach, mhair ar feadh ceithre uair an chloig, mharaíodh oifigeach CRÉ, an Ceann-Connstábla William Rowe agus gortaíodh Daithí Ceannt go donna. Ar deireadh bhí ar na Ceannt géilleadh, cé go rinne Risteard iarracht rith agus gortaíodh go marfach é.

Triail agus Bás[athraigh | athraigh vicithéacs]

Triaileadh Tomás agus Liam os comhair comhair armchúirte ar chúiseamh páirt a ghlacadh in Éirí Amach armtha. Fuarthas Liam neamhchiontach, ach cuireadh Tomás chun bás os comhair scuad lámhaigh ar an 9ú Bealtaine 1916 i gCorcaigh. Tógadh Daithí Ceannt go mBaile Átha Cliath, áit a chúidíodh é ar an gcion céanna, fuarthas ciontach é agus cuireadh chun bás é, ach laghdaíodh an breithiúnas báis go bpianseirbhís cúig bliana. Ach amháin i gcás, Ruairí Mac Easmainn, ba é Tomás Ceannt an taon duine curtha chun báis taobh amuigh de Baile Átha Cliath de bharr a pháirt san Éirí Amach. Cuireadh é ar thalamh Príosún Chorcaí, a bhí mar Bheairic Coinneáil An t-Arm ar chúl Dún Uí Choileáin, Corcaigh (ar a dtugtaí Beairic Victoria tráth).

Sochraid Stáit[athraigh | athraigh vicithéacs]

Go luath i 2015, rinne an Taoiseach Éanna Ó Coinnigh tairiscint sochraid stát ar clann na Ceannt, agus glac siad leis. Athnochtadh corp Ceannt ó Phriosún Corcaigh i mí an Mheitheamh 2015 i ndiadh dó a bheith curtha ar feadh 99 bliain. Bhí an sochraid ann ar an 18ú Mean Fómhair 2015 i Séipéal Naomh Nioclás i gCaisleán Ó Liatháin. Luigh an corp faoi ghradam stáit i nDún Uí Choileáin i gCorcaigh an lá roimhe. D'fhreastal an tUachtarán Mícheál D. Ó hUiginn ar an aifreann éagnairce, agus rinne Éanna Ó Coinnigh an óraid cois uaighe.

Cuimhneacháin Iarbháis[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá an stáisiún traenach i gcathair Chorcaí, Stáisiún Cheannt, ainmnithe in ómós dó.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]



Éirí Amach na Cásca
Daoine a shínigh Forógra na Poblachta (curtha chun báis)

Pádraig Mac Piarais | Tomás Ó Cléirigh | Tomás Mac Donnchadha | Seosamh Pluincéad | Éamonn Ceannt | Seán Mac Diarmada | Séamas Ó Conghaile

Daoine eile a cuireadh chun báis

Éamonn Ó Dálaigh | Liam Mac Piarais | Mícheál Ó hAnnracháin | Seán Mac Giolla Bhríde | Mícheál Ó Mulláin | Conchur Ó Colbaird | Seán Heuston | Tomás Ceannt | Ruairí Mac Easmainn

Éireannaigh mór le rá eile

Éamon de Valera | Constance Markiewicz | Mícheál Seosamh Ó Rathaille | Eoin Mac Néill | Éamonn Bulfin | Cathal Brugha | Risteard Ó Maolchatha | Liam Ó Maoilíosa | Seán Mac an tSaoi | Tomás Mac Curtain | Tomás Ághas | Máirtín Sabhaois | Proinsias Mac Síthigh-Sceimhealtún | Helena Ní Maolomhnaigh