Seán Mac Diarmada

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Seán Mac Diarmada
Seán Mac Diarmada.png

Dáta breithe 28 Feabhra, 1883
Áit bhreithe Coillte Clochair, Contae Liatroma, Éire
Dáta báis 12 Bealtaine 1916
  Príosún Chill Mhaighneann, Baile Átha Cliath, Éire
Páirtí Óglaigh na hÉireann
Bráithreachas na Poblachta
Gairm Iriseoir
Céile Josephine (Min) Ryan

Ba réabhlóidí Éireannach agus duine den seachtar a shínigh Forógra na Poblachta é Seán Mac Diarmada (28 Feabhra, 188312 Bealtaine, 1916). Bhí sé gníomhach i mbunú Phoblacht na hÉireann, agus le linn an Éirí Amach. Cuireadh chun báis é ar 12 Bealtaine 1916.

Usáidtear an leagan John MacDermott i mBéarla, nó Sean MacDermott uaireanta.

Tús a shaoil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Saolaíodh Seán Mac Diarmada i gCoillte Clochair, Contae Liatroma sa bhliain 1883.[1] Fuair sé a chuid oideachas ó na Bráithre Críostaí. Chaith sé roinnt blianta ag obair i nGlaschú agus Béal Feirste sular a bhog sé go dtí Baile Átha Cliath sa bhliain 1908. Nuair a bhí sé óg d'imir sé go leor don clithe cartaí solitaire

Chaith sé na blianta mar bhall de Chonradh na Gaeilge, Bráithreachas na Poblachta agus Sinn Féin. D'éirigh sé ina rúnaí ar an IRB

Sa bhliain 1910, rinneadh bainisteoir de den nuachtán radacach "Irish Freedom", nuachtán a bhunaigh sé féin in éineacht le Bulmer Hobson agus Denis McCullough. Thosaigh sé ag obair ina eagraí náisiúinta don IRB, in éineacht le Tomás Ó Cléirigh den chuid is mó. Níos déanaí, bhuail an polaimiailíteas é, agus bhí air bata siúil a úsáid as sin amach.

Nuair a bhunaíodh Óglaigh na hÉireann sa bhliain 1913, ba bhall é Mac Diarmada ón tús, agus rinne sé a dhícheall an eagraíocht a chur faoi smacht an IRB. Gabhadh é i mí Bealtaine 1915 i dTuaim, Contae na Gaillimhe agus é ag tabhairt óráid i gcoinne na Coinscríofa (rud a bhí in aghaidh Defense of the Realm Act). Nuair a scaoileadh amach é i mí Meán Fómhair, chuaigh sé díreach ar ais isteach i gCoiste Míleata an IRB, a bhí ag pleanáil Éirí Amach na Cásca ag an am. B'eisean agus Ó Cléirigh na príomh-dhaoine a bhí freagrach as an scéim don éirí amach.

litir a scríobh sé ar 11 Bealtaine 2016

Éirí Amach na Cásca[cuir in eagar | athraigh foinse]

Plaic chuimhneacháin do Sheán Mac Diarmada

Nuair a thosaigh an cogaíocht, bhí Mac Diarmada in Ard-Oifig an Phoist in eineacht le Pádraig Mac Piarais, Séamus Ó Conghaile, Seosamh Pluincéad agus daoine eile. De bharr a pholaimiailíteas, bhí air fanacht amach as an troid féin. Nuair a tháinig an géilleadh, rinne sé iarracht éalú, ach aithníodh é.Cuireadh chun báis é ar 12 Bealtaine.

Roinnt blianta ina dhiaidh sin, le linn Cogadh Angla-Éireannach, bhain Mícheál Ó Coileáin díoltas amach ar an oifigeach Briotanach Daniel Hoey a roghnaigh Mac Diarmada amach ón slua; thug sé an t-ordú chun Hoey a mharú.

Oidhreacht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá roinnt áiteanna in Éirinn atá ainmnithe in ómós dó :

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Sean MacDiarmada's House | Kiltyclogher | UPDATED May 2019 Top Tips Before You Go (with Photos)" (en-IE). TripAdvisor. Dáta rochtana: 2019-05-12.
  2. "Kiltyclogher Heritage Centre & Sean MacDiarmada Homestead" (ga). www.facebook.com. Dáta rochtana: 2019-05-12.




Éirí Amach na Cásca
Daoine a shínigh Forógra na Poblachta (curtha chun báis)

Pádraig Mac Piarais | Tomás Ó Cléirigh | Tomás Mac Donnchadha | Seosamh Pluincéad | Éamonn Ceannt | Seán Mac Diarmada | Séamas Ó Conghaile

Daoine eile a cuireadh chun báis

Éamonn Ó Dálaigh | Liam Mac Piarais | Mícheál Ó hAnnracháin | Seán Mac Giolla Bhríde | Mícheál Ó Mulláin | Conchur Ó Colbaird | Seán Heuston | Tomás Ceannt | Ruairí Mac Easmainn

Éireannaigh mór le rá eile

Éamon de Valera | Constance Markiewicz | Mícheál Seosamh Ó Rathaille | Eoin Mac Néill | Éamonn Bulfin | Cathal Brugha | Risteard Ó Maolchatha | Liam Ó Maoilíosa | Seán Mac an tSaoi | Tomás Mac Curtain | Tomás Ághas | Máirtín Sabhaois | Proinsias Mac Síthigh-Sceimhealtún | Helena Ní Maolomhnaigh