Duine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
WD Bosca Sonraí Ainmhí BheoDuine
Homo sapiens Cuir in eagar ar Wikidata
Human.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí
Modh gluaiseachta déchosachas Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse iompair 280 laethanta Cuir in eagar ar Wikidata
Is foinse é an tacsón seo de bainne cíche, craiceann daonna agus gruaig chinn Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse saoil is faide 122.449 bliain Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse ama
Chibanian (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata — luach ar iarraidh Cuir in eagar ar Wikidata
Stádas caomhnaithe
Status iucn3.1 LC.svg
Speiceas is lú imní
UICN 136584 Cuir in eagar ar Wikidata
Tacsanomaíocht
For-ríochtEukaryota
RíochtAnimalia
FíleamChordata
RangMammalia
OrdPrimates
FineHominidae
GéineasHomo
SpeiceasHomo sapiens Cuir in eagar ar Wikidata
Linnaeus, 1758
Léarscáil de raon an tacsóin
Habitat-homo-sapiens.svg
Cuir in eagar ar Wikidata

Is speiceas príomhach atá sa duineduine daonna (ainm déthéarmach Homo sapiens). Homainid atá ann.

Seasann daoine cruinn díreach, i riocht is go bhfuil na lámha saor le ruda a láimhsiú. Tá inchinn an-fhorbartha acu agus mar sin tá réasún teibí, caint, agus inbhreithniú acu.

Is de thréithe iompraíochta na ndaoine go n-úsáideann siad teanga, go n-eagraítear i sochaithe aimhréiteacha iad, agus go bhforbraíonn siad teicneolaíocht. Maireann daoine i gcultúir gan chuntas lena lán creidimh, miotais, deasghnátha, luachanna, agus noirm shóisialta.

Tugann a nádúr fiosrach agus inbhreathnitheach ar daoine iarraidh a thabhairt ar a gcomhfhios a míniú, agus tionscnaíonn sé téarmaí idir ábharaíocha agus spioradálta le cur síos ar an toisc dhaonna. Dar leis an chéad dearcadh, atá onteolaíochmeitifisiciúil, nach bhfuil aon réaltacht ann ach amháin an ceann fisiciúil nó ábhartha. Cuireann an dara dearcadh treis ar taobh spioradálta nó neamhfhisiciúil sa bheatha, agus cuireann sé san áireamh uaireanta creideamh i nDia nó i ndéithe éagsúla agus creideamh go bhfuil anam ag daoine ach níl ag ainmhithe eile, idir creidimh eile. Is é an féinmhachnamh seo bun na fealsúnachta agus tá sé i gcáipéisí stairiúla ó thosach aimsire.