Fráech mac Idaith

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Sa Rúraíocht, ba laoch na gConnacht é Fraoch (Sean-Ghaeilge Fráech, Fróech) mac Idaith. Ba é Idath a athair agus Bé Find na sidhe a mháthair. Ba nia é dá bhárr de Bhóinn, bandia na habhann úd.[1]. Bhí cáil aige de bharr a dhóighiúileachta.[2][3] Is sliocht de chlann na bhFear Domnann é.

Tochmharc Fhionnabhair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Mheall sé Fionnabhair, iníon Ailill agus Mhéabha, ach dhiúltaigh sé coibhche as cuimse ard a íoc. Dá bharr, sheol a dtuistí an fear óg ar eachtra in aice baile ollphéist mhara (luaite go minic mar dragan[4]). Mharaigh sé an ollphéist le cabhair ó Fhionnabhair, ach gortaíodh go dona é. D'iompair 150 bansidhe, gléasta i nglas, é leo, agus rug ar ais é an mhaidin dár gcionn, go hiomlán cneasaithe. Seoladh Fráech ansin chun fáinne a fháil ó bholg bradáin.[4]

Táin Bó Fhraoigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Príomhalt: Táin Bó Fhraoigh

Nuair a fuadaíodh a chlann agus goideadh a bhólacht, chuaigh Fraoch ar a dtóir go dtí na hAlpa. Fuair sé ar athuair iad le cuidiú ó Chonall Cearnach.[2]

Sa Táin Bó Cuailnge, thoiligh sé troid ar son Mhéabha i gcoinne na nUladh.[2] I rith an chatha, bádh é i mbun chomhrac aonair le Cú Chulainn. Iompaíodh siar a chorp le 150 (trí chaoga) bruinneall na nAos Sídhe, gléasta le héadaí glasa.[5]

Carn Fhraoigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Slí isteach Uaimh na gCat, Cruachán. Tá an inscríbhinn oghaim ar an taobh istigh den chloich

Caomhnaítear a ainm ag Carn Fhraoigh, in aice le Tuilsce i gContae Ros Comáin, áit a rinneadh ríthe Connacht de chlann Uí Chonchúir. I nUaimh na gCat in aice láimhe, faightear inscríbhinn oghaim as Gaeilge Ársa a deir VRACCI MAQI MEDVVI, (uaimh?) Fhraoigh Mhic Mhéabha.[6][7]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. http://www.maryjones.us/ctexts/fraech.html
  2. 2.0 2.1 2.2 Táin Bó Fraích. English translation le fáil i Heroic Romances of Ireland vol. II, eag. agus aistr. le A.H. Leahy. Londain: David Nutt, 1906.
  3. leagan Sean-Ghaeilge le fáil ar CELT.
  4. 4.0 4.1 Matson, Gienna: Celtic Mythology A to Z, lch. 56. Chelsea House, 2004. ISBN 978-1-60413-413-1
  5. Táin Bó Cuailnge. Aistriúchán Béarla de Athleagan 1 air CELT.
  6. Titus Oghamica Database
  7. Rathcroghan stone ar Ogham in 3D