Mugain

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, banríon na nUladh ab ea Mughain Aiteannchaithreach iníon Eochach Fheidhligh, (Sean-Ghaeilge Mugain Etanchaitrech ingen Echach Feidlig), chomh maith Mumain. Dúradh gurbh í bean chéile striapaí de rí na nUladh, Conchúr Mac Neasa",[1] a bhí mac acu dárbh ainm Glaisne.[2] Deirfiúr athartha Mhéabha ab ea í.

Macgníomhartha Chú Chulainn[cuir in eagar | athraigh foinse]

Nuair a tháinig Cú Chulainn ar ais go hEamhain Mhacha tar éis a chéad ruathar, bhí an oiread sin riastradh air go raibh imní ar na hUlaidh go scriosfadh sé iad. Thug Mughain amach a bruinnealla, agus nocht siad a gcíocha os a chomhair. Ní bhreathnódh Cú Chulainn orthu, agus bhí na hUlaidh in ann é a streachailt i mbairille uisce fuair isteach, a phléasc exploded de bharr teastas a choirp.[3] Chuir siad é i ndara bairille isteach, agus d'fhiuch an t-uisce. Sa deireadh, i dtríú bairille, níor tharla ach gur tháinig an t-uisce suas go teocht dheas.

Anbhás Laoghaire[cuir in eagar | athraigh foinse]

Fuair Laoghaire Buadach bás de bharr a caidrimh le hÁed, file Chonchúir.[4]

Mharaigh na hUlaidh í de dheasca an cion a bhí acu uirthi, cé nach ndearna siad feimeamharú ach go hannamh.[5]

Príomhfhoinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Joseph O'Neill, "Cath Boinde", Ériu 2 (1905), pp. 173-185
  • Tochmarc Ferbe (remscél to the TBC)
    • Windisch ed., tr.(German), "Tochmarc Ferbe", Irische Texte III/2, 1897, pp. 445–556 .books.google
    • Leahy, A. H. tr., The courtship of Ferbe, (ills. by Caroline Watts), David Nutt, London 1902 pp. XXXII + 102, (p.xxvi pron. guide; appears in p. 12). From Windisch's tr. books.google, IArchive
  • Macgnimrada Conculainn "The boyhood deeds of Cú Chulainn" (this remscél is incorporated into TBC proper)
    • Kinsella, tr., chapter headed "Cúchulainn's Boyhood Deeds", The Táin (1969), pp. 76–92; (Mugain appears on p. 92)
  • Aided Loegairi
    • Meyer, Kuno, ed., tr. "The Death of Lóegaire Búadach" in: The Death-Tales of the Ulster Heroes,Todd Lecture Series 14 (1906)

Fifhoinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Thurneysen, R., Irische Helden- und Konigsage (Halle, 1921), p. 93
  • Quiggin, A Dialect of Donegal (1906) wikisource

p.23

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Mackillop, Dict. of Celtic Mythology, féach "Mugin(2)"
  2. Cath Boinde. O'Neill (eag. & aistr.)
  3. "Boyhood Deeds of Cuchulainn", Kinsella, lch. 92
  4. Aided Lóegairi
  5. "The host of Emania, the host of Ulster, Have never committed woman-slaughter, Excepting in the case of Mughain, through love of her, And the hateful, but illustrious Medhbh." (The Banquet of Dun na n-Gedh, inserted verse, O'Donovan, lch. 213)