Meas Buachalla

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Mess Búachalla)
Jump to navigation Jump to search

I Miotaseolaíocht na nGael, ba í Meas Buachalla (Sean-Ghaeilge Mess Búachalla), máthair Ard-Rí na hÉireann, Conaire Mór.

Sanasaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá seanbhrí liteartha ag a hainm, le ciall toradh, sliocht, .i. leanbh tréigthe.[1]

Sna seanscéalta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is pas trí na céile í a sinsearacht.

Sa scéal Tochmharc Éadaoine, is iníon í an ardrí, Eochaidh Aireamh, trí chiorrú coil lena iníon féin. Mheall Midhir é gurbh a máthair, Éadaoin, a bhí ann.[2]. Sa Bhanseanchas, deirtear gurbh é Esa an t-ainm d'iníon Eochaí agus Éadaoine.[3]

Sa scéal Toghail Brú Dá Dearga, ba iníon í de dheartháir Eochaí, Eochaidh Feidhil agus Éadaoin féin.[4] De bharr a giniúint trí chóiriú coil, her father orders her exposed, ach aimsíodh agus tógadh í le haoire agus a bhean chéile. D'fhás sí marcas chailín fíor álainn, agus pósadh í go héigeantach leis an ardrí, Eterscél Mór. Oíche amháin, i dtigh Eterscéil, thug fear anaithnid cuairt i riocht éin uirthi, ag eitilt tríd an spéirléas. Rug sí mac an fhir úd, dárbh ainm Conaire Mór, ach tógadh é mar mhac Eterscéil.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. meas2 ar teanglann.ie
  2. Jeffrey Gantz (aistr.), Early Irish Myths and Sagas, Penguin Classics, 1981, ll. 37-59
  3. Banshenchas: the Lore of Women ag Jones' Celtic Encyclopedia
  4. Gantz, 1981, ll. 60-106