Dealbhaodh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Delbáeth)
Jump to navigation Jump to search

I miotaseolaíocht na nGael, ba rí é Dealbhaodh (Sean-Ghaeilge DelbáethDelbáed), le brí "riocht tine".[1][2][3] Ba é AonghasOghma na dTuath Dé Danann a athair, agus ba í Eithne na bhFomhórach a mháthair. Tháinig sé i gcomharbacht ar a gharmhac Eochaid Ollathair (Daghda) mar Ard-Rí na hÉireann. Bhí sé i gceannas ar na Tuatha Dé Danann agus Fomhóraigh aontaithe ar feadh deich mbliana, sular mharaigh a mhac Fiacha é.

Clann[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí trúir iníonacha ag Dealbaodh lena bhean chéile Earnmas, agus iad ná an triúr bandéithe eapainmneacha Ghaelacha Ériu, Banbha, agus Fódhla.

De réir cuid de Leabhar Gabhála na hÉireann, bhí trúir mac ag Dealbaoth, agus iad ná Brian, Iuchar, agus Iucharba. Deirtear chomh maith go raibh Tuirill Biccreo mar ainm aige.[4]

Mhaígh an dream ársa dárbh ainm Delbhna gurbh iad a mhuintir iad.

Comhainmneacha agus leaganacha eile[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is amhlaidh go bhfuil Dealbaodh ar chomhphearsa le dia na toirní, Tuireann, os rud é go n-aithnítear é mar Tuirill Biccreo, athair Bhriain, Iuchair, agus Iucharba.[4]

Tugadh an t-ainm Dealbaodh do Lugaid mac Tail, tar éis dó tine draíochta a lasadh, a tháinig cúig tsruthán aisti.[5]

Sa mhír chéanna de Leabhar Gabhála na hÉireann, aithnítear Dealbaodh eile – Delbáeth Mac Neit – mar shin-sean-athair Tuirill Biccreo.[4]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Delbáeth ar eDIL
  2. Delb ar eDIL; dealbh.
  3. Áed ar eDIL
  4. 4.0 4.1 4.2 Macalister, R. A. Stewart. (1941). Lebor Gabála Érenn. Part IV. Irish Texts Society, Bhaile Átha Cliath. § VII, First Redaction.
  5. The Metrical Dindshenchas ar CELT
Roimh
Daghdha
Ard-Rí na hÉireann
ACM 1750–1740 BC
FFE 1337–1327 BC
Tar Éis
Fiacha