Eachtra Neara

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Sa Rúraíocht, is réamhscéal é Eachtra Neara (Sean-Ghaeilge Echtrae Nerai) den Táin Bó Cúailnge. Caomhnaíodh an scéal i Leabhar Buí Leacáin na 10ú haoise, chomh maith le lámhscríbhinn na 15ú haoise.

Achoimre[cuir in eagar | athraigh foinse]

Oíche Shamhna atá ann, agus tá Neara, laoch in arm Mhéabha agus Ailill mac Máta, i mbun Mutprobe ar sliabh Cruachain (Ráth Cruachan i gContae Ros Comáin). Tugann Ailill dúshlán dá laochra, 'sé sin ná, in ainneoin oíche Samhna agus gach olc a bhaineann léi, maide sailí a cheangail ar chois fhir chrochta. Feiceann Neara baile trí thine, agus cách ann marbh, básaithe ag gaiscíoch naimhdeach. Leanann sé daoine a d'imigh as radharc isteach i liosachán in aice an rítheaghlaigh. Téann sé isteach féin agus buaileann sé le sidhe, a thugann rabhadh agus míníonn dó go bhfuil tairngreacht na todhchaí feicthe aige: tharlódh an t-ionsaí faoin Samhain sin arís.

Cé gur mhaith le Neara fanacht in éineacht leis an sidhe, téann sé ar ais go Cruachain chun na lucht cónaithe a chur ina bhfaichill ar a gcinniúint. Chuné sin a sheachaint, socraíonn siad, le Méabh agus Ailill mar cheannairí agus cabhair ó Fergus mac Róich, an liosachán a ionsú agus é a bhánaigh. Socraíonn Neara fanacht sa liosachán agus gan dul ar ais go Cruachan.[1]

I leagan eile den scéal, is amhlaidh go bhfanann Nera sa liosachán ar feadh bliana. Nuair a thagann sé ar ais go Méabh, is léir dó nach ndeachaigh am ar bith thart ón oíche a cheangail sé an maide sailí ar chois an chrochta. Mar fhoinse a eachtra, tógann sé bláth úr an tsamhraidh amach leis ar an Samhain úd. Ní luaitear sa leagan seo an t-achrann ag an liosachán.

Litríocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur lch. 841.