Ráth Eanaigh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Ráth Eanaigh
Léarscáil
RedDot.png
Ireland map County Dublin Magnified.png
Daonra (2006) 18,000
Airde: 0m[1]
Contae: Contae Bhaile Átha Cliath
Cúige: Laighin

Bruachbhaile ar an taobh thuaidh de Bhaile Átha Cliath, príomhchathair na hÉireann, is ea Ráth Eanaigh (Raheny sa Bhéarla). Tá sé lárnaithe timpeall ar lonnaíocht stairiúil a bhfuil cur síos déanta uirthi sa bhliain 570 CR (Mervyn Archdall). Paróiste shibhialta is ea atá suite sa tríocha céad (nó barúntacht) cáiliúil sin darb ainm an Chúlóg.[2] Clochán beag suite cois farraige ab ea ag tús báire ach tháinig borradh suntasach faoi sa 20ú aois, go tapa, rud a d’fhág gur bruachbhaile den mheándlús é sa lá atá inniu ann a bhfuil sráidbhaile aige mar chroílár.

Suíomh agus bealaí isteach ann[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá Ráth Eanaigh suite ar an gcósta, timpeall ocht ciliméadar (5.0 mhíle) ó lár Bhaile Átha Cliath agus seacht ciliméadar (4.3 mhíle) ó Aerfort Bhaile Átha Cliath. Tá sé suite i limistéar riaracháin Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath. Tá an teorainn le Comhairle Contae Fhine Gall in aice leis. Is iad Cill Easra, Cluain Tarbh, Ard Aidhin, Cill Bharróg, An Chúlóg agus Domhnach Míde na ceantair sa máguaird ina thimpeall air, agus is é Binn Éadair an gné is suntasach sa tírdhreach ann.

Déanann Bóthar Bhinn Éadair (R105) Ráth Eanaigh a roinnt ina dhá leath, agus déanann an R809 (a théann ó Oileán an Bhulla, suas Bóthar an Mhuilinn Uisce, agus ar fad na Sráide Mhóire agus Bhóthar an Stáisiúin) amhlaidh chomh maith. Is féidir teacht isteach ar Ráth Eanaigh ar Bhóthar Mhullach Íde (R107), ar Bhóthar Shéamais Uí Lorcáin, a théann taobh leis an gcósta (T807), agus ar an R104 (a théann trí Bhóthar Oscair Mhic Thréinir agus Bóthar Chill Bharróg).

St Anne's Park Clocktower - panoramio

Déanann Stáisiún Traenach Ráth Eanaigh, a osclaíodh é ar an 25 Bealtaine 1844,[3] agus atá suite ar barr airde, taobh le croí an tsráidbhaile, rochtain ar an gcóras iarnród bruachbhailteach DART chomh maith leis an príomhlíne Baile Átha Cliath-Béal Feirste, a chur ar fáil do lucht an cheantair seo, agus tá stáisiúin traenach eile, leithéidí Stáisiún Bhaile Hearmann agus Stáisiún Chill Bharróg áisiúil do lucht Ráth Eanaigh chomh maith. Tá seirbhísí bus ar fáil i Ráth Eanaigh (bealaí bus 29A, 31, 32, 32A, 32B agus na bealaí 105 agus 129 nach thagann ach fíor-annamh, agus, le linn na hoíche, an 29N agus an 31N). Tá stad tacsaithe suite ann, freisin. Tá trí gharáiste ann, ceann ag ceachtar taobh den cheantar agus ceann amháin suite in ionad díolóir mótar i gcroílár an tsráidbhaile. Níl peitril le fáil sa cheann i lár an tsráidbhaile, áfach.

Tailte atá ar fána réidh atá ann i roinnt mhaith den dúiche, agus tá roinn chrochta in Maywood agus Bettyglen agus radharc maith ar Oileán an Bhulla uaithi. Leanann an talamh ar fána ó lár an tsráidbhaile go dtí an stáisiún agus uaidh sin go Belmont, cnoc a raibh muileann gaoithe suite air tráth dá raibh. Bhí limistéar a bhí ina loig agus cairéal aolcloiche ann ach líonadh an talamh ann, mórchuid de le bruscar cathrach, agus ina dhiaidh sin rinneadh an talamh ann cothrom agus aistríodh é ina pháirc chathrach, Páirc Éadan Mór.

Gnéithe Stairiúla[athraigh | athraigh vicithéacs]

An Ráth[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá fothrach de ráth mór iontach-sean suite i gcroílár Ráth Eanaigh, as ar ainmníodh an ceantar. Téann teorainn an ráth faoi lár an tsráidbhaile sa lá atá inniu ann, ó thaobh Abhainn Sheantraibh, ina bhfuil eanach ann, chomh fada leis an Eaglais Caitlicigh Rómhánaigh, Windson Motors, Din na nGasóg agus an dá eaglais ann faoin ainm “Naomh Assam”. Rinneadh tochaltáin éagsúla ann sna 1970í, agus de réir sin tá tuairim mhaith againn cé chomh mór is a bhí sé (meastar timpeall 110 méadar trasna) agus cén saghas gné a bhí i gceist ann. Seans go bhfuil tionchar an ráth le braith in ionad na seaneaglaise agus na reilige atá suite in aice le bpríomhbhóthar an tsráidbhaile, agus i gclaí atá suite taobh thiar de Dhin na nGasóg chomh maith.

Cuireadh athruithe suntasacha i gcrích sa tsuíomh seo le linn an 19ú haois, nuair a rinne an Telford Engineering Company oibríochtaí ann; roimhse sin, shroic an bóthar an sráidbhaile ag bun an chnoic phríomha agus ansin chas sé ar chlé go tobann i dtreo an chósta ag barr na Sráide Mhóire. Laghdaíodh an méid den seanráth atá fós ann nuair a rinneadh oibríochtaí chun an bóthar a chur ar bhealach níos dírigh chomh maith.

Suímh Reiligiúnacha[athraigh | athraigh vicithéacs]

Ceaptar gur comharba den luathlonnaíocht reiligiúnach é Eaglais Naomh Assam, a tógadh in 1712 í nuair a athógadh foirgneamh a bhí ann roimhe sin, agus tógadh an tseaneaglais sin in 1609. Tá eaglais eile ann faoin ainm Eaglais Naomh Assam chomh maith, os comhair na heaglaise sin, a tógadh in 1864, sa tréimhse sin ina tugadh ar ais an cearta eaglaisí a bheith ag an Eaglais Caitliceach Rómhánach.

Eaglais na Naomh Uile (Eaglais na hÉireann) i Ráth Eanaigh, an eaglais inar phós Bono (U2) Ali Hewson.

Bhí dhá thobar beannaithe suite i Ráth Eanaigh chomh maith. Tá Pairc Naomh Áine ainmnithe as an chéad cheann den dá thobar sin, Tobar Naomh Áine. Tá suíomh an tobair seo fós le feiceáil faoi bhun chúpóla déanta as cnoic atá taobh leis an linn bád rámhaíochta sa páirc, ach is fada an lá go raibh aon uisce le fáil ann, d’ainneoin na hiarrachtaí a rinne na húdaráis bhardasacha chun é a dheisiú. B’i bhfaiche ina bhfuil Eaglais Muire Mháthair Ghrásta Dé suite sa lá atá inniu ann a raibh an dara tobar, a bhí tiomnaithe do Naomh Assam, suite. An uair deireanach a tugadh aon suntas air, bhí lug san áit ina raibh sé suite ach níos déanaí, san 20ú aois, clúdaíodh é agus rinneadh an uisce ann a atreorú isteach in Abhainn Sheantraibh.

Cros "i stíl Cheilteach" i lár Ráth Eanaigh agus fothrach na tseaneaglaise taobh thiar de.

Cuimhneachán do mhiseanach éigin ón 19ú aois arbh as an gceantar é agus a thug a aghaidh ar an India is ea an cros “i stíl Cheilteach” atá ar taispeáint sa sráidbhaile. Sa lá atá inniu ann is ar an bpríomhshráid atá sé le feiceáil, ach roimhe seo bhí sé suite in, ar a laghad, trí shuíomh eile, agus d’íoc daoine as an India as.

Scéim na leac gorm[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá painéil mhóra ar a luaitear na gnéithe stairiúla agus nádúrtha is suimiúla i mBéarla agus i nGaeilge, le léarscáileanna de limistéar lár an tsráidbhaile, suite ar ceachtar taobh den chrosbhealach lárnach. Chomh maith leis sin, in 2016 rinne Comhlachas Gnó Ráth Eanaigh leaca staire gorma a shocrú ar, nó i ngaireacht do, 15 foirgneamh stairiúla, a chum Cumann Oidhreachta Ráth Eanaigh an t-ábhar scríofa atá le léamh orthu.

Ráth Eanaigh-ar-an-trá[athraigh | athraigh vicithéacs]

Bhí lonnaíocht eile, faoin 19ú haois ar a laghad, clochán, “dara Ráth Eanaigh”, Ráth Eanaigh-ar-an-trá, ag an suíomh sin ar a dtugtar “The Whip of the Water” i mBéarla (nó “an Fuipe san Uisce”) ina dtéadh Bóthar Bhinn Éadair taobh leis an farraige, (agus ina dtéadh Sruthán an tSionnaigh isteach inti). Bhí bóthar ar an trá san áit, nach bhfuil rian de go deo, i ndiaidh dó a bheith scuabtha ag an bhfarraige. Ina dhiaidh sin, cuireadh an líne tram go dtí Binn Éadair ann. Leagadh amach an bóthar a théann ar fad an bhealaigh seo sa lá atá inniu ann, Bóthar Shéamais Uí Lorcáin, i bhfad níos deireanaí.

Muilinn agus an caladh[athraigh | athraigh vicithéacs]

Mar chomhartha den rathúnas, san 18ú haois bhí muileann uisce gar do bhéal Abhainn Sheantraibh agus dhá mhuileann gaoithe, ceann amháin ar Bhóthar Bhinn Éadair, agus ceann ar Ard Belmont, agus caladh cloiche, chomh maith.

Na teachíní gleoite "Crescent Cottages"[athraigh | athraigh vicithéacs]

Na teachíní gleoite i Ráth Eanaigh a dtugtar "crescent cottages" orthu.

Tá ocht teachín ghleoite ar a dtugtar “crescent cottages” lonnaithe ar Shráid an Stáisiúin, in aice leis an coirnéal le Sráid Bhinn Éadair, agus áirítear iad i measc na bhfoirgneamh is sine sa sráidbhaile. Thóg fear as an gceantar, Samuel Dick, iad timpeall 1790, agus bhí sé ina Ghobharnóir ar Bhanc na hÉireann ag an am. B’árais chónaithe iad do chuid de na fir a d’oibrigh ar eastát an Uasail Dick. Tugtar “na teachíní dó - ré - mí” ar na teachíní mar leasainm orthu. Tráth dá raibh, bhí oifig an phoist den sráidbhaile suite sa teachín is gaire don teach tábhairne an Station House.

Ainm[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá roinnt mhaith mhínithe éagsúla ar cad is bhunús leis an ainm “Ráth Eanaigh”: de réir mhíniú amháin, is é “Ráth Éanna” b’ainm den áit ar tús, agus gur tagairt atá ann ar thaoiseach áitiúil darbh ainm Éanna, agus de réir cheann eile ba é “Ráth Eanaigh” an t-ainm a bhí air ón dtosach, agus an focal “eanach” ag tagairt do riasc nó do bhealach trí riasc.[4] Teoiric eile atá ann ná gur “Ráth Ain Abha” an t-ainm a bhí air ar tús, nó “Daingean Amhra an Mhuir”.[5] Seans maith nach réiteofar riamh an cheist, ós rud é go gcailleadh bunús an méid sin ainmneacha, go háirithe d’áiteanna laistigh den Pháil. Tugann muintir na háite “Ráth Éanna” air agus de ghnáth is é “Ráth Eannaigh” a tugann na húdaráis oifigiúla air. Suas go dtí an mheán 20ú haois, d’fhoghraíodh a lán de mhuintir na háite an t-ainm sa Bhéarla mar “Rahenny”, nó mar “Ratheny”, seachas mar “Raheny”.

Cé go bhfuil na srianta d’ainmneacha cosúil leis le haimsiú timpeall na tíre (leithéidí Ráth Eanchú, nó Rahanna sa Bhéarla), is beag nach ainm leithleach ar fad é an t-ainm “Raheny” sa Bhéarla, agus an t-ainm céanna curtha ar aon áit amháin eile sa tír, ceantar beag sa bhaile tuaithe Lusca. Níl an áit seo, a bhí ina lonnaíocht tábhachtach mainistreacha agus sibhialta i dtuaisceart Chontae Bhaile Átha Cliath, tráth dá raibh, i bhfad i gcéin uaidh ach níl aon cheangal idir an dá áit, go bhfios dúinn.

Gnéithe[athraigh | athraigh vicithéacs]

Chomh maith le hAbhainn Sheantraibh, téann an Nainicín (the Naniken River sa Bhéarla) tríd, chomh maith le Sruthán an tSionnaigh agus Sruthán an Blackbanks, a dhéanann Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath monatóireacht orthu go léir. Tagann Sruthán an tSionnaigh agus Sruthán Blackbanks ar sruth ón limistéar aolchloiche ar barr Shráid an Stáisiúin (ina raibh uaimheanna agus cailéil ann fadó), ceann ar cheachtar taobh den chnoc ghéar sin, Cnócán na hOlóige, ar Bhóthar an Stáisiúin. [...] [...]

Gné suntasach sa cheantar is ea an trá atá beagnach cúig chiliméadar ar fad darb ainm Trá Chnocán Doirinne, suite ar Oileán an Bhulla Thuaidh, atá ina bhfuil anaclann dúlra agus atá suite i gCluain Tarbh chomh maith le Ráth Eanaigh. I measc na bhfearann páirce atá sa cheantar, áirítear an dá pháirc bhardasacha is mó i mBaile Átha Cliath, Oileán an Bhulla Thuaidh agus Páirc Naomh Áine (roimhe seo ina baile do mhuinir Guinness a bhfuil clú orthu as an ngrúdaireacht agus bhaincéireacht), atá suite i Ráth Eanaigh agus i gCluain Tarbh araon. Chomh maith leis sin tá Páirc Éadan Mór suite ann (ina bhfuil páirceanna imeartha agus cúrsa galf dhá mhaide), agus Páirc Bhóthar Ghleanntán an Tobair (ar fad Abhainn Sheantraibh) agus a lán áiteanna féarmhara beaga eile scaipthe timpeall an cheantair.

Na "Stáblaí Dearga" i bPáirc Naomh Áine

Is iontach an áis é an bealach cois farraige chun siúlóid nó rothaíocht a dhéanamh (is féidir siúl nó dul ag rothaíocht ó Bhinn Éadair gan bac, cé is moite i gCeantar na nDugaí). Is amhlaidh iad Páirc Naomh Áine agus na sráideanna atá faoi dhuilleog sa cheantar.

Eagraíochtaí agus na meáin chumarsáide[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá a lán de na gnólachtaí áisiúla, chomh maith le roinnt comhlachtaí sibhialta, ina mbaill de Chomhlachas Gnó Ráth Eanaigh (nó Raheny Business Association (RBA) sa Bhéarla), cineál comhlachais tráchtála. Faigheann Grúpa Shráidbhaile Slachtmhar Ráth Eanaigh urraíocht ó ghnólachtaí agus ó ghrúpaí éagsúla sa cheantar, go háirithe ó Chomhlachas Gnó Ráth Eanaigh a fheidhmíonn mar chomhordaitheoir den ghrúpa, leis.

An Comhshaol agus na Bailte Slachtmhara[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá Grúpa Shráidbhaile Slachtmhar i Ráth Eanaigh le blianta fada anuas, a thiomáineann gníomhaíochtaí le haghaidh chomórtas na mBailte Slachtmhara, agus d’éirigh leis an ceantar roinnt mhaith dámhachtain chathrach a bhaint amach le buí iarrachtaí an ghrúpa. In 2006, chuir Comhlachas Gnó Ráth Eanaigh tús le hurraíocht a chur ar fáil do chomhordaitheoir íoctha páirtaimseartha chun obair an ghrúpa a stiúradh. Éiríonn le Ráth Eanaigh i gcomórtas na mBailte Slachtmhara go seasta. Bhain sé amach an grádú measúnaithe “Molfar go mór é” in 2008 agus sa tuarascáil nótáilte, rinneadh tagairt don fhéidireacht go mbuafadh an sráidbhaile an comórtas ar fad, ach amháin go ndéanfar píosa beagán níos mó eagraíochta i bhfeidhm san iarracht. Fuair Ráth Eanaigh an bua sa chatagóir “Sráidbhaile Uirbeach is fearr” in 2009 agus bhí sé i measc na cheithre cheantar i mBaile Átha Cliath Cathrach a fuair ardmholadh sa chomórtas ginéarálta an bhliain sin.[6][7] Fuair Ráth Eanaigh an gradam le haghaidh an “Sráidbhaile Uirbeach is fearr” den athuair in 2014.[8] Fuair Ráth Eanaigh bonn cré-umha i gComórtas Náisiúntas na mBailte Slachtmhara in 2015, 2016 agus 2017

Áiseanna agus gnólachtaí[athraigh | athraigh vicithéacs]

Rud amháin suntasach faoi Ráth Eanaigh ná go bhfuil an dara leabharlann bardasach is gnóthaigh i mBaile Átha Cliath suite ann, in aice le croílár an tsráidbhaile. Tá an gnólacht aturnae Carvill Rickard Solicitors cóngarach den leabharlann, agus é suite ar an suíomh ina raibh an chéad scoil Chaitliceach sa sráidbhaile. Thóg William Sweetman é timpeall 1820. Tá Ospís San Proinsias agus Ospidéal Naomh Seosamh (atá faoi riar Ospidéal Beaumont) suite i Ráth Eanaigh chomh maith, agus ionad sláinte áitiúil, Aontas Creidmheasa, agus stáisiún Garda Síochána chomh maith. Tá an stáisiún Garda Síochána suite trasna an bhóthair ó na scoileanna ar Chéide na Naomh. I ngaireacht leis sin, tá ceann de na trí ionad trialacha tiomána atá i mBaile Átha Cliath suite i Ráth Eanaigh agus plás beag siopadóireachta, plás siopadóireachta San Áine, suite ann freisin.

I measc na háiseanna áitiúla áirítear a lán siopaí agus cúpla plás siopadóireachta. Tá roinnt mhaith institiúidí airgeadais ann, chomh maith le club sláinte, agus dornán dochtúirí, fiaclóirí agus soláthróirí sláinte mhalartach leis. Dúnadh linn snámha an cheantair, a bhí in aice Choláiste Naomh Pól (cé go raibh sé seachtrach dó) don phobal in 2006.

Ionad Siopadóireachta Ráth Eanaigh[athraigh | athraigh vicithéacs]

Plás siopadóireachta gnóthach atá suite i gcroílár an tsráidbhaile, ar taobh Bhóthar Bhinn Éadair, in aice le Abhainn Sheantraibh, is ea Ionad Siopadóireachta Ráth Eanaigh. Is é Supervalu an príomhaonad ann. Chomh maith leis sin tá banc AIB, Banc Uladh, caifé/bialann, agus aonaid shiopadóireachta éagsúla eile suite san ionad siopadóireachta. Tá roinnt aonaid mhiondíola agus ionaid díolacháin seirbhísí suite trasna an bhóthair ón ionad siopadóireachta. Tá gnólacht aturnae, Barron Morris solicitors, suite ann. Stadann na bealaí bus 31 agus 32 ag an ionad siopadóireachta, ag stad ‘Shráidbhaile Ráth Eanaigh’.

Fáilteachas[athraigh | athraigh vicithéacs]

Go dtí le déanaí, bhí ceann den líon beag d'ostáin atá suite i mbruachbhailte ar an taobh tuaisceart den cathair suite i Ráth Eanaigh; Rinneadh an easpa ostán seo a laghdú nuair a tógadh scata ostán gar d’Aerfort Bhaile Átha Cliath (atá seacht gciliméadar (4.3 mí) ó Ráth Eanaigh). Tháinig saol an Óstáin Sheiling, suite sa sean Fox Hall, agus cuid den ghrúpa óstán Regency, chun deiridh luath in 2008, i ndiaidh dó cead pleanála a fháil, ach amháin go raibh ar na húinéirí cinneadh a achomharc, chun an príomhfhoirgneamh, foirgneamh stairiúil a raibh cosaint an dlí air, a athógáil mar árasáin le bloic bhreise d'árasáin in aice leis. Tabhair do d’aire Nóta 1

Lena chois, tá roinnt mhaith tithe leaba is bricfeasta sa dúiche.

Tá cúpla teach tábhairne ann, i measc na cinn a aithnítear is mó tá an Cedar Lounge, an Station House, an (Raheny) Inn agus an Watermill, agus i measc na háiteanna ina féidir béile a fháil tá an Watermill agus trí bhialann, ceann amháin suite i gceann de na trí shean-tithe scoile atá suite i lár an tsráidbhaile, ceann eile san fhoirgneamh ina raibh Raheny Hardware lonnaithe roimhe seo, agus chomh maith le sin tá caifé ina bhfuil béilí le fáil ann suite faoi bhun an phríomhionaid siopadóireachta.

Spórt[athraigh | athraigh vicithéacs]

Cumainn Spóirt[athraigh | athraigh vicithéacs]

Lúthchleasaíocht[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Raheny Shamrock Athletic Club – lonnaithe sa seanteach scoile atá athchóirithe taobh thiar de Dhin na nGasóg ar fána an sean-ráth as ar ainmníodh Ráth Eanaigh. Eagraíonn na Shamrocks Rása Bóthair Cúig Mhíle Ráth Eanaigh gach uile bliain, agus 30 eachtraí eile le linn na bliana. Is é an cumann lúthchleasaíochta is mó i mBaile Átha Cliath faoi láthair agus tá ceithre lúchchleasaí Oilimpeacha a raibh ina mball sa chlub.[9]

CLG[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • CLG Ráth Eanaigh
  • Bhí CLG Naomh Uinseann lonaithe ar an taobh thuaidh de lár ar sráidbhaile, ach d’aistigh sé go Domhnach Cearna.

Sacar[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Raheny Aontaithe C.S. (Raheny United F.C.) – imríonn an fhoireann fhireann sinsear i Léig an Aontais Lúchleasaíochta (Athletic Union League). Bhí an fhoireann bhaineann sinsear ar ceann den ballfhoirne bunaidh de Léig Náisiúnta na mBan agus imríonn siad i Léig Sacair na mBan de Bhaile Átha Cliath (Dublin Women's Soccer League)
  • Grange Woodbine F.C. – imríonn siad a gcluichí baile ar Bhóthar Woodbine.
  • Belgrove F.C. – imríonn siad a gcluichí baile i gColáiste Phóil, Ráth Eanaigh

Galf[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Club Gailf Naomh Áine (St. Anne's G.C.)– lonnaithe ar an taobh sin d’Oileán an Bhulla atá gar do Ráth Eanaigh.
  • Cumann Gailf Ríoga Bhaile Átha Cliath (Royal Dublin Golf Club) – atá suite ar Oileán an Bhulla chomh maith, i Ráth Eanaigh agus i gCluain Tarbh araon.
  • Páirc Naomh Áine – cúrsa gailf poiblí. Is é an iarchuntas ar an cúrsa seo ná 42, agus is é Andrew McMorrow a fuair é.

Leadóg [athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Cumann Leadóige Ráth Eanaigh – suite ag na cúirteanna leadóige i bPáirc Naomh Áine.

Scuais[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Club Badmantain Ráth Eanaigh
  • Raheny Smashers

Daoine[athraigh | athraigh vicithéacs]

Daoine a rugadh i Ráth Eanaigh[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Brian Fenton, peileadóir a bhfuil cluichí Ceannais Peile na hÉireann buaite aige.
  • Simon Delaney, aisteoir agus léiritheoir
  • Arthur Guinness, Céad Bharún Ardilaun, fear gnó, polaiteoir agus daonchara
  • Jackie Gilroy, peileadóir a bhfuil cluichí Ceannais Peile na hÉireann buaite aige.
  • David Healy, síciatraí agus ollamh
  • Richard Maunsell, innealtóir iarainnród
  • Ciarán Whelan, iarchaptaen de fhoireann peile Bhaile Átha Cliath agus ainmnithe ina Shárimreoir Peile na Bliana i gCumann Lúthchleas Gael faoi dhó
  • David Henry, iarchaptaen de fhoireann peile Bhaile Átha Cliath
  • Dick Hooper, lúthchleasaí a bhí ina Oilimpeach trí uair agus a bhí ina lúthchleasaí sa Chraobhchomórtas Eorpach lúthchleasaí ceithre uair.
  • Pat Hooper, Reathaí maratóin, lúthchleasaí Oilimpeach, reathaí fadtréimhseach, Seaimpín de Mharatón Bhaile Átha Cliath 1979
  • Holly Carpenter, Miss Ireland 2011[10]

Daoine a chaith tréimhse ina chónaí ann[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Jane Barlow, Úrscéalaí
  • Cathal Ó hEochaidh - chaith sé tréimhse ina chónaí i 490 Bóthar Bhinn Éadair agus chaith a mhacsan Seán cuid dá leanbaíocht ina chónaí ann chomh maith. Chuaigh Ó hEochaidh san iomaíocht i dtoghcháin éagsúla cúpla uaireanta agus é ina chónaí i Ráth Eanaigh, teip air san fhothoghchán in 1954 agus san olltoghchán an bhliain chéanna,[11] ach d’éirigh leis in Olltoghchán 1957. Níos déanaí ina shaol, d’aistrigh an tUasal Ó hEochaidh go dtí an ceantar sin i mBaile Dúill darb ainm an Ghráinseach (agus ar aithríodh a ainm ina dhiaidh sin go Domhnach Míde), agus go Cionn Sáile ní b’fhaide anonn ina shaol.*
  • Bernadette Greevy (3 Iúil 1940 - 26 Meán Fómhair 2008), meánsoprán. Ba ise a bhunaigh Féile Ceoldrámaíochta Idirnáisiúnta Bhaile Átha Cliath Anna Livia, agus a raibh ina stiúrthóir ealaíne air, leis. Ba ise an chéad ealaíontóir cónaithe i Rannóg na nEalaín Fheidhmeach in Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath.
  • Norman Baillie-Stewart, Oifigeach in Arm na Breataine oifigeach a thaobhaigh leis na Naitsithe
  • A.J. Cronin, úrscéalaí
  • Jon Berkeley, úrscéalaí leabhar do pháistí agus maisitheoir
  • Arthur Fields, grianghrafadóir sráideanna
  • Dáithí Ó Conaill, a bhí ar dhuine de bhunaitheoirí an IRA Sealadaigh agus de bhunaitheoirí an IRA leanúnachais níos déanaí[12]
  • Patrick Cannon, óglach an IRA Sealadaigh a thit sa ghleo ag teorainn Chontae Thír Eoghain é i mí Iúil 1976.
  • The Nolan Sisters, banna popcheoil baineann a bhí ann sna 1980í
  • Brendan Mullin, iarimreoir ar Fhoireann Rugbaí na hÉireann
  • Sara Berkeley, file

Daoine a d’fhreastail ar scoil i Ráth Eanaigh[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Neil Jordan, léiritheoir scannánaíochta
  • Moya Doherty Léiritheoir agus comhbhunaitheoir ar Riverdance
  • Eileen Dunne léitheoir nuachta agus láithreoir raidió ar Raidió Teilifís Éireann

Daoine atá bainteach leis ar bhealach eile[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Théadh Bono as U2 go dtí an tseirbhís in eaglais i Ráth Eanaigh, agus phós sé Ali Hewson in Eaglais na Naomh Uile (Eaglais na hÉireann) i Ráth Eanaigh.

Rudaí Suntasacha le tabhairt faoi dearadh[athraigh | athraigh vicithéacs]

Bhíodh an Grove Social Club Disco ar siúl i gColáiste Naomh Pól, Ráth Eanaigh ó 1975 go 1997. Cuireadh ar siúl é cúpla uaireanta ina dhiaidh sin san Old Sheiling Hotel.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]

  1. http://www.fallingrain.com/world/EI/7/Raheny.html
  2.  Placenames Database of Ireland – Raheny civil parish
  3. Raheny station" (PDF). Railscot – Irish Railways. Retrieved 2007-09-03.
  4. teanglann.ie http://www.teanglann.ie/en/fgb/eanach
  5. Dublin, Cahill, 1922: Authentic Derivations of Place-Names in County Dublin Traced and Explained With the Aid of Real Evidence, MacNamara, M. A.
  6.  http://www.tidytowns.ie/newsItem.php?id=261
  7.  http://www.tidytowns.ie/newsItem.php?id=134
  8. http://www.seanhaughey.ie/politic-gallery/711/
  9.  www.rahenyshamrock.ie
  10. Dublin, The Irish Independent, Sunday 4 August 2011, retrieved from [1] 5 August 2011
  11. Dublin: Irish Independent, Friday 7 May 1954, official notice of contested election in constituency of Dublin North-East, ref. Charles Haughey, Chartered Accountant, Howth Road, Raheny
  12. Dáithí Ó Conaill Remembered". irishfreedom.com

Naisc sheachtracha[athraigh | athraigh vicithéacs]