An India

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó India)
Poblacht na hIndia
भारत गणराज्य
Bhārat Ganarājya
Bratach na hIndia Armas na hIndia
Bratach Armas
Mana: Satyamēva Jayatē
Amhrán náisiúnta: Jana Gana Mana
Suíomh na hIndia
Príomhchathair Nua-Deilí
28°34′ Thuaidh 77°12′ Thiar
An chathair is mó Mumbai
Teangacha oifigiúla Béarla, Hiondúis agus 21 teanga oifigiúil elie
Rialtas Poblacht feidearálach
Pranab Mukherjee
Narendra Modi
Neamhspleáchas
 - Fógartha
 - Poblacht
Ón Ríocht Aontaithe
15 Lúnasa, 1947
26 Eanáir, 1950
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
3,287,590 km² ()
9.56%
Daonra
 • Meas. ó 2017
 • Daonáireamh 2011
 • Dlús
 
1,326,572,000 ()
1,210,193,422
392/km² (31ú)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó 2005
$3.334 tilliún ()
$3,019 (120ú)
Airgeadra Ruipí (INR)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
IST (UTC)
(UTC+5.30)
Fearann Idirlín .in
Glaochód +46

Is tír í an India (nó Poblacht na hIndia) i ndeisceart na hÁise. Is í an seachtú tír ar domhain ó thaobh achair de agus an dara tír ó thaobh daonra. Is í an daonlathas is mó ar domhain.

Sanasaíocht. Tagann an t-ainm "an India" ón Iondúis, atá díorthaithe ón fhocal Sean-Pheirseach Hindu, ón Sanskrit Sindlu, an t-ainm stairiúil áitiúil d'abhainn na hIondúise. Thug na sean-Ghréigigh Indoi (Ινδοί) (pobal na hIondúise) ar na hIndiaigh.

Tugtar "Bharat" ar an India freisin, i mbunreacht na hIndia agus i teangacha na tíre. Tá an stádas céanna leis an dá fhocal. Tagann Bharat ó ainm an finscéalach Bharata i miotaseolaíocht na hIndia.

Tíreolaíocht[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá imeallbhord 7,517 ciliméadar ag India ar an Muir Arabach, ar an Aigéan Indiach agus ar Bhá Beangál. Tá teorainn aici leis an bPacastáin, Sín, Neipeal, Bútain, Banglaidéis agus le Maenmar. Tá oileán Shrí Lanca suite amach ó chósta oirdheisceart na hIndia.

Polaitíocht[athraigh | athraigh vicithéacs]

Is poblacht í an India agus 29 stát agus seacht gcríoch aontais inti. Is daonlathas parlaiminteach é.

Geilleagar[athraigh | athraigh vicithéacs]

Bhí an 12ú geilleagar is mó ag an India sa bhliain 2008. Cé go bhfuil geilleagar láidir eascarthach ag an tír, tá an bochtanas, an neamhlitearthacht, agus an galar fós ann mar fhadhbanna mhóra.

Siombailí náisiúnta Phoblacht na hIndia (go hoifigiúil)
An t-ainmhí náisiúnta: an eilifint 2005-bandipur-tusker.jpg
An t-éan náisiúnta Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg
An crann náisiúnta Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg
An bláth náisiúnta Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg
Ainmhí na hoidhreachta náisiúnta Panthera tigris.jpg
An mamach mara PlatanistaHardwicke.jpg
An reiptíl náisiúnta King-Cobra.jpg
Mamach na hoidhreachta náisiúnta Hanuman Langur.jpg
An toradh náisiúnta An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG
An teampall náisiúnta New Delhi Temple.jpg
An abhainn náisiúnta River Ganges.JPG
An sliabh náisiúnta Nanda Devi 2006.JPG

Teangacha na hIndia[athraigh | athraigh vicithéacs]

Is stát iolraíoch ilteangach il-eitneach í an India sa lá atá inniu ann.

Tá 22 teanga oifigiúil ag an India, is iad an Hiondúis agus Béarla na príomhtheangacha atá in úsáid ag an rialtas cónaidhme. Ba í a dteanga an rud ba mhó a d’fhág na Sasanaigh ina ndiaidh san India.

Is iarchoilíneacht de chuid na Fraince í Pondicherry agus tá cúpla focal Fraincise á labhairt fós ann.

Stáit[athraigh | athraigh vicithéacs]

Is iad na Stáit seo a leanas ballstáit an India:

Stair[athraigh | athraigh vicithéacs]

Aithníodh fo-ilchríoch na hIndia ó thaobh saibhris tradála agus saibhris cultúrtha ar feadh i bhfad. Is ann a bhí sibhialtacht ghleann na hIondúise lonnaithe agus is réigiún bhealaí trádala stairiúla agus impireachtaí stairiúil í freisin.

Tháinig ceithre reiligiún mór ón fo-ilchríoch - an Hiondúchas, an Búdachas, an Séanachas agus an Sicheachas agus tháinig an Sorastrachas, an Giúdachas, an Chríostaíocht agus an tIoslam roimh 1000AD.

18ú haois[athraigh | athraigh vicithéacs]

San 18ú haois bhí faill ag an bhFrainc ar smacht a fháil ar réimse maith den India. Má theip orthu é sin a dhéanamh ní de cheal dúthrachta agus misnigh é; arís agus arís eile chuaigh a gcuid arm i ngleic le reisimintí na Breataine, agus d’éirigh leo limistéar beag a choinneáil acu féin siar ó dheas ó Mhadras (Chennai) i dTamil Nadu.

19ú haois[athraigh | athraigh vicithéacs]

Diaidh ar ndiaidh ón 18ú aois amach, nascghabh Comhlacht na hIndiacha Thoir an fo-ilchríoch agus ba choilíneacht na Ríochta Aontaithe í ó lár an 19ú haois.

1940idí: Críochdheighilt, Trasimirce agus Cinedhíothú[athraigh | athraigh vicithéacs]

Jinnah (pobalóir moslamach) agus Gandi ( tugtha don aislingeacht), 1944

Bhain an India a neamhspleáchas amach sa bhliain 1947. Bhí ar an mBreatain neamhspleáchas a ghéilleadh don India agus tháinig deireadh leis an Réimeas Briotanach.

Cuireadh críochdheighilt i bhfeidhm ar an Phacastáin agus India sa bhliain 1947. Bunaíodh an Phacastáin agus an India, na tíortha chomharbais. Roinneadh an Phuinseáib, mar a bhí, eatarthu.

Nuachtáin, 1944: "formula (=> críochdheighilt ) approved by Gandhi"

Sna 1940idí, bhí Muhammad Ali Jinnah ina cheannaire ar Chumann na Moslamach. Páirtí pobalach a bhí ann. Ghríosaigh óráid Jinnah an teannas ciníoch, de réir a chéile. Is cosúil gur thacaigh tromlach millteanach na Moslamach an críochdheighilt i 1947, ach ní raibh sé mar sin tamall de bhlianta roimh 1947.

1947: an trasimirce is mó riamh

Bhí Moslamaigh ina gcónaí san India le fada an lá, ur le hur le Hiondúigh agus le Saícigh. Bhí an fanaiceacht chreidimh ann i gcónaí, ach bhí an teannas ag cur thar maoil i 1947.

Thug Gandhi le tuiscint go riabh sé glan i gcoinne an chríochdheighilt. Ach tá na staraí den tuairim inniu go raibh sé mí-ionraic. Bhí Gandhi réidh le teacht ar chomhréiteach. Ach ní raibh sé sásta sciar den fhreagracht a ghlacadh. Agus bhí Rialtas na Ríochta Aontaithe ag séanadh a bhfreagracht chomh maith.

Fógraíodh neamhspleáchas India ar an 15 Lúnasa 1947. Bhain an stát nua Stádas Tiarnais (Dominion Status i mBéarla) amach.

Tharla cinedhíothú le linn na tréimhse seo. Líon iomlán na marbh: 1-2 milliún b'fhéidir[1]. Tharla trasimirce ollmhór; tugadh bata is bóthar do 12 milliún, an trasimirce is mó riamh i stair an domhain.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]

  1. http://factsanddetails.com/india/History/sub7_1e/entry-4132.html http://www.nytimes.com/books/first/b/butalia-silence.html


Stáit na hIndia Flag of India.svg
Andhra Pradesh | Arunachal Pradesh | Assam | Biohár | Chhattisgarh | Goa | An Ghúisearáit | Haryana | Himachal Pradesh | Jammu agus Kashmir | Jharkhand | Karnataka | Kerala | Madhya Pradesh | Maharashtra | Manipur | Meghalaya | Mizoram | Nagaland | Odisha | An Phuinseáib | Rajasthan | Sikkim | Tamil Nadu | Telangana | Tripura | Uttar Pradesh | Uttarakhand | Beangál Thiar


Comhlathas na Náisiún
Flag of Antigua and Barbuda.svg Antigua agus BarbúdaFlag of Australia.svg An Astráil

Flag of the Bahamas.svg Na BahámaíFlag of Bangladesh.svg An BhanglaidéisFlag of Barbados.svg BarbadósFlag of Belize.svg An BheilísFlag of Botswana.svg An BhotsuáinFlag of Brunei.svg BrúinéFlag of Cameroon.svg CamarúnFlag of Canada.svg CeanadaFlag of Cyprus.svg An ChipirFlag of Dominica.svg DoiminiceFlag of Fiji.svg FidsíFlag of Ghana.svg GánaFlag of Grenada.svg GrenadaFlag of Guyana.svg an GhuáinFlag of India.svg IndiaFlag of Jamaica.svg IamáiceFlag of Kenya.svg An ChéiniaFlag of Kiribati.svg CireabaitíFlag of Lesotho.svg LeosótaFlag of Malawi.svg An MhaláivFlag of Malaysia.svg An MhalaeisiaFlag of Maldives.svg Oileáin MhaildíveFlag of Malta.svg MáltaFlag of Mauritius.svg Oileán MhuirísFlag of Mozambique.svg MósaimbícFlag of Namibia.svg An NamaibFlag of Nauru.svg NárúFlag of New Zealand.svg Nua-ShéalainnFlag of Nigeria.svg An NigéirFlag of Pakistan.svg An PhacastáinFlag of Papua New Guinea.svg Nua-Ghuine PhapuaFlag of Rwanda.svg RuandaFlag of Saint Kitts and Nevis.svg San Críostóir-NimheasFlag of Saint Lucia.svg San LuciaFlag of Saint Vincent and the Grenadines.svg San Uinseann agus na GreanáidíníFlag of Samoa.svg SamóFlag of Seychelles.svg Na SéiséilFlag of Sierra Leone.svg Siarra LeonFlag of Singapore.svg SingeapórFlag of the Solomon Islands.svg Oileáin SholamónFlag of South Africa.svg An Afraic TheasFlag of Sri Lanka.svg Srí LancaFlag of Swaziland.svg An tSuasalainnFlag of Tanzania.svg An TansáinFlag of Tonga.svg TongaFlag of Trinidad and Tobago.svg Oileán na Tríonóide agus TobágaFlag of Tuvalu.svg TuvaluFlag of Uganda.svg UgandaFlag of Vanuatu.svg VanuatúFlag of Zambia.svg An tSaimbia