An Mhalaeisia

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Bosca Geografaíocht PholaitiúilAn Mhalaeisia
Malaysia (ms)
ماليزيا (ar)
Malaysia (en)
Malaysia (id) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach Armas
Bratach Armas

Cuir in eagar ar Wikidata

AintiúnNegaraku Cuir in eagar ar Wikidata

Mana«Bersekutu Bertambah Mutu»
«برسکوتو برتمبه موتو» Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Map
 3°46′50″N 102°18′52″E / 3.7805111°N 102.31436167°E / 3.7805111; 102.31436167

PríomhchathairKuala Lumpur Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán32,447,385 (2020) Cuir in eagar ar Wikidata
• Dlús98.09 hab./km²
Teanga oifigiúilAn Mhalaeis Cuir in eagar ar Wikidata
ReiligiúnAn tIoslam Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid deOirdheisceart na hÁise Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla330,803 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airdeMount Kinabalu (en) Aistrigh (4,096 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is íslean tAigéan Indiach (0 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Cruthú16 Meán Fómhair 1963
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtaismonarcacht bhunreachtúil, monarcacht fheidearálach, monarcacht thoghaí agus monarcacht pharlaiminteach Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháinRialtas na Malaeisia Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtachParlaimint na Malaeisia Cuir in eagar ar Wikidata
• Yang di-Pertuan Agong (en) Aistrigh Cuir in eagar ar WikidataAbdul Halim of Kedah (en) Aistrigh (2011–2016) Cuir in eagar ar Wikidata
• Príomh-Aire na Malaeisia Cuir in eagar ar WikidataAnwar Ibrahim (2022–) Cuir in eagar ar Wikidata
Údarás breithiúnach is airdeFederal Court of Malaysia (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Eacnamaíocht
OTI ainmniúil372,981,073,018 $ (2021) Cuir in eagar ar Wikidata
AirgeadraMalaysian ringgit (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil.my Cuir in eagar ar Wikidata
Glaochód+60 Cuir in eagar ar Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála999 Cuir in eagar ar Wikidata
Cód tíreMY Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáinmalaysia.travel… Cuir in eagar ar Wikidata
Twitter: TourismMalaysia Cuir in eagar ar Wikidata

Tír in oirdheisceart na hÁise í an Mhalaeisia. Tá teorainneacha aici leis An Téalainn, Singeapór, Brúiné agus An Indinéis. Is í an Mhalaeis (Bahasa Melayu nó بهاس ملاي) an teanga náisiúnta. Is é Kuala Lumpur an phríomhchathair.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Éigeandáil na Malaeisia[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhí bunadh na Malaeisia ag cur in aghaidh an choilíneachais Bhriotanaigh ón mbliain 1948 ar aghaidh. Géarchéim eile a bhí ann a fuair Churchill mar oidhreacht ón rialtas a bhí ann roimhe, agus rinne sé mar a rinne sa Chéinia: thairg sé an lámh láidir do na treallchogaithe agus lámh an chara dóibh siúd nach raibh sáite sa chogaíocht. Thug sé a fhaomhadh do thógáil na sráidbhailte daignithe, fosta. Ba chleas oirbheartaíochta é seo a d'éirigh coitianta i gcogaí coilíneacha nó iarchoilíneacha na nEorpach is na Meiriceánach i ndiaidh a lae féin.

Dream eitneach a bhí ag cur an chogaidh sa Mhalaeisia, agus cuidiú ag teacht ón Aontas Sóivéadach. Mar sin, bhí i bhfad níos mó tacaíochta ar fáil don Bhreatain Mhór anseo ná sa Chéinia nó san Iaráin. Nuair a shroich an cogadh a bhuaicphointe, bhí 35,500 saighdiúir de chuid na Breataine Móire ar garastún sa Mhalaeisia. Agus na reibiliúnaithe ag cailleadh an fhóid, bhí siad ag cailleadh thacaíocht na ndaoine chomh maith.

Siúd is go bhfuarthas an lámh in uachtar ar na treallchogaithe, bhí an chuma ag teacht ar an scéal go soiléir nach raibh sé indéanta a thuilleadh an Mhalaeisia a choinneáil faoi smacht na Breataine Móire. Sa bhliain 1953, leagadh amach treoirlínte an neamhspleáchais do Singeapór agus do na coilíneachtaí eile sa chearn seo den domhan. Bhí an chéad toghchán ann, sa bhliain 1955, cúpla lá sular éirigh Winston Churchill as Príomh-Aireacht an Bhreatain Mhór, agus sa bhliain 1957, i ndiaidh d'Antony Eden teacht i gcomharbas ar Churchill mar Phríomh-Aire, bronnadh an neamhspleáchas ar an Malaeisia.

Is é Mahathir Mohamad an Príomh-Aire reatha.

Foroinneacha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is cónaidhm de 13 stát agus 3 críoch cónaidhme é Malaeisia.