Mahatma Gandhi

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Mohandas Karamchand Gandhi
Gandhi Juhu May1944.jpg
Gandhi sa bhliain 1944
Dáta breithe 2 Deireadh Fómhair 1869
  Porbandar, India
Dáta báis 30 Eanáir 1948
  Nua-Deilí (feallmharaithe)
Náisiúntacht Indiach
Céile Kasturba Gandhi
Síniú
Gandhi signature.svg

Ceannaire Indiach ab ea Mohandas Karamchand Gandhi (2 Deireadh Fómhair 186930 Eanáir 1948) (Deibheánagárach: मोहनदास करमचन्द गांधी), ar a dtugtar Mahatma Gandhi chomh maith. Chuir sé chun cinn an feachtas Indiach chun scárúint ón rialtas Briotanach sa fichiú aois. Chothaigh sé agóid gan foréigean, agus mar sin bhí an-tionchar aige ar ghluaiseachtaí náisiúnacha agus idirnáisiúnta maidir le hathrú síochánta.

Ceannródaí a bhí ann a chothaíodh agóid gan foréigean a úsáid agus spreag sé gluaiseachtaí síochána ar fud na cruinne dá bharr. I ndeireadh an lae bhí an-tionchar aige ar ghluaiseachtaí oifigiúla cearta sibhialta i gcéin agus i gcóngar.

Rugadh Gandhi sa bhliain 1869. Bhí sé ag obair mar dhlíodóir san Afraic Theas ar fad tamaill. Chuir Gandhi go mór i gcoinne na cinedheighilte. Gan amhras, rinne sé é sin gan foréigean a úsáid agus lena chois sin d'eagraigh sé na feirmeoirí is boichte chun seasamh ar son a gcearta féin. De réir dealraimh, cuireadh i bpríosún é ar feadh roinnt blianta san Afraic Theas.

Tá mórán samplaí ann de ghluaiseachtaí náisiúnta a raibh tionchar ag Gandhi orthu. Bheartaigh sé feabhas a chur ar shaol na ndaoine gan foréigean a úsáid agus é i gcónaí ar son na fírinne. Bhí an-eolas aige ar fhealsúnacht Hiondúch. Saol simplí a bhí aige. Dhéanadh sé a éadaí féin, chaitheadh sé an seál traidisiúnta darb ainm 'dhoti' agus d’itheadh sé bia glasránach. Uaireanta staonadh sé ó bhia ar feadh tréimhsí fada ar chúiseanna creidimh nó chun agóid a dhéanamh.

Gandhi i Londain sa bhliain 1931.

D'imir taithí Gandhi tionchar mór ar Martin Luther King agus ar ghluaiseachtaí éagsúla idirnáisiúnta. Tugtar Athair an Náisiúin air. Gach bliain san India, ar a lá breithe, déantar comóradh ar "Gandhi Jayanti" agus is lá saoire náisiúnta é.