Valladolid

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaValladolid
Valladolid (es) Edit the value on Wikidata
Flag of Valladolid (en) Coat of arms of Valladolid (en)
Flag of Valladolid (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Coat of arms of Valladolid (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Ciudad de Valladolid, desde el aire.jpg
Edit the value on Wikidata

Aintiún | Himno a Valladolid

Suíomh
Mapa de Valladolid.svg Edit the value on Wikidata
 41°39′07″N 4°43′43″W / 41.651981°N 4.728561°W / 41.651981; -4.728561
Stát ceannasachAn Spáinn
Comhphobail fhéinrialaitheacha na SpáinneCastilla y León
Cúigí na SpáinneValladolid Edit the value on Wikidata
Príomhchathair de

Príomhchathair Valladolid (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 299,265 (2020) Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Q107554246 Aistrigh agus Q107554257 Aistrigh Edit the value on Wikidata
Achar dromchla 197,910,000 m² Edit the value on Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce Abhainn Pisuerga Edit the value on Wikidata
Airde 698 m Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Cruthú 1072 (Gregorian)
Éarlamh Peter de Regalado (en) Aistrigh agus Virgin of San Lorenzo (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eagraíocht pholaitiúil
• Mayor of Valladolid (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Óscar Puente Santiago (Meitheamh 13, 2015) Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Cód poist 47001–47016 Edit the value on Wikidata
Lonnaithe i gcrios ama
Glaochód 983 Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán gréasáin valladolid.es Edit the value on Wikidata

Is í Valladolid de facto príomhchathair chomhphobail féinrialaithe na Caistíle agus León sa Spáinn agus í mar phríomhchathair chúige Valladolid chomh maith. Tá sí súite ar abhainn an Pisuerga agus taobh istigh den réigiún Ribera del Duero, sa agus mar chuid de réigiúin stairiúl an Chaistíl. Bhí thart ar 521,130 ina gcónaí ann sa bhliain 2017, sé sin an 13ú bardas is mó sa Spáinn agus an cathair is mó in iarthuaisceart na tíre.

Sanasaíochta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Deirtear go dtáinig ainm na háite ón Laidin : VALLIS, "Gleann"; agus an focal Ceilteach: TOLITUM, "suíomh le buaile dhá abhainn". Tá ceangailt ag a ainm leis an easainm Araibise reatha don chathair بلد الوليد a ciallaíonn An Cathair de Walid.

Glaotar Pucela uirthi freisin, leasainm, nach bhfuiltear cinnte cá as a tháinig sé, ach b'fhéidir go bhfuil sé ceangailte leis na ridirí a chuaigh le "Juana de Arco".

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ghabh na Muraigh an ait sa 10ú haois. D'fheabhsaigh an cunta Pedro Ansúrez an sráidbhaile sa 11ú haois; sa 15ú haois bhí sé mar ait chónaithe do ríthe Castilla agus mar phríomhchathair Ríocht na Spáinne go dtí 1561, nuair a bhog Pilib II an phríomhchathair go Maidrid. Pósadh Na Monarcaí Caitliceacha iad ar an 19 Deireadh Fómhair, 1469, i Valladolid. D'aontaigh an pósadh an choróin na Caistíle agus na hAragóine faoin dteaghlach chéanna. Fuair Criostóir Colambas bás i Valladolid sa bhliain 1506 i dteach a bhfuil mar iarsmalann dó. Rinne Pilib III príomhchathair arís di, idir 1601 agus 1606. Adhlacadh Aodh Rua Ó Dónaill sa bhliain 1602 i Mainistir na bProinsiasach sa bPlaza Mayor[1][2], mar a thuairiscítear sa Beatha Aodha Ruaidh Uí Dhomhnaill, le Lughaidh Ó Cléirigh, áit a bhfuil Valladolid litrithe mar Uualladolid i nGaeilge[3]

I measc Séadchomharthaí an chathair tá, an ardeaglais neamhchríochnaithe, Eaglais Santa Maria la Antigua, an Plaza Mayor (rinneadh cóip den chearnóg seo i Maidrid agus áiteanna eile ar fud an domhain Spáinnigh), an Iarsmalann Dealbhóireachta Náisiúnta, in aice le hEaglais Naomh Pól, ait a raibh an cnuasach ba mhó de dhealbha adhmaid polacrómataigh sa Spáinn, agus dámh dlí d'Ollscoil Valladolid, tá aghaidh an Ollscoil seo ar cheann de na oibreacha Narciso Tomei a bhfuil fágtha. Tá an iarsmalann Eolaíochta in aice abhainn na Pisuerga. Tá an t-aon teach de Miguel de Cervantes a bhfuil fós ag seasamh suite i Valladolid fosta. Cé nach bhfuil an ardeaglais críochnaithe, bhí ardeaglais Valladolid deartha ag Juan de Herrera, a bhí mar ailtire do El Escorial.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]