Tír na mBascach Theas

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaTír na mBascach Theas
Euskal Herria (eu)
Euskadi (eu)
País Vasco (es)
Euskadi (es) Edit the value on Wikidata
Ikurriña Armas Thír na mBascach
Ikurriña Edit the value on Wikidata Armas Thír na mBascach Edit the value on Wikidata
Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia, Gasteiz, Euskal Herria.jpg
Edit the value on Wikidata

Aintiún Eusko Abendaren Ereserkia Edit the value on Wikidata

Suíomh
Localización de la CA de Euskadi (NUTS ES1).png Edit the value on Wikidata
 42°59′N 2°37′W / 42.98°N 2.62°W / 42.98; -2.62
Stát ceannasachAn Spáinn Edit the value on Wikidata

Príomhchathair Vitoria-Gasteiz Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 2,167,707 (2017) Edit the value on Wikidata
Déamainm Bascach Edit the value on Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Spáinnis
An Bhascais Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Tír na mBascach Edit the value on Wikidata
Achar dromchla 7,234 km² Edit the value on Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce An Mhuir Chantabrach Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Cruthú 1130
Eagraíocht pholaitiúil
• President of the Basque Autonomous Community (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Iñigo Urkullu Edit the value on Wikidata
Eacnamaíocht
OTI ainmniúil

68,817,000,000 € (2016) Edit the value on Wikidata

)
OTI ainmniúil in aghaidh an duine 35,300 € (2016) Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Glaochód +34 94 Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán gréasáin euskadi.eus Edit the value on Wikidata

Is comhphobal féinrialaitheach í Tír na mBascach Theas (nó Euzkadi as Bascais) atá suite i ndeisceart Thír na mBascach (in oirthuaisceart stáit na Spáinne). Is í Vitoria-Gasteiz (is í Gasteiz an t-ainm as Bascais, agus Vitoria as Spáinnis) an phríomhchathair.

Sa bhliain 1978 tugadh stadas mar náisiún do Tír na mBascach. Tá a chuid cumhachtaí leagtha amach i Reacht Féinriail Tír na mBascach a thugann creatlach i gcomhair forbairt na mBascaigh sa Spáinn cé go raibh Navarre fágtha amach lena chomhophobal féinrialaitheach féin. Go hoifigiúil níl aon príomhchathair ag an réigiúin ach tá Parlaimint an chomhphobail agus teach an uachtaráin suite i Vitoria-Gasteiz agus mar sin is í sin an príomhchathair de facto. Is é Vitoria-Gasteiz, Álava, an Bardas is mó de réir achar le 277 cm2 de ach is í Bilbao na Bioscáine an chathair is mó de réir daonra de le 353,187 daoine ina gcónaí inti le ceirtleán uirbeach 75,500 daoine. Déanann Tír na mBascach tagairt ar ndóigh don réigiúin iomláin culturtha Bascach.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá stair iontach suimiúil ag an gceantar seo, tá a chultúr iontach difriúil ón gcultúr Spáinneach é féin. Tá teanga na Bascaise go hiomlán difriúil ní hamháin ó Spáinnis, ach ó na teangacha Eorpacha go forleathan. Creideann a lán de mhuintir na háite go mba cheart gur tír neamhspleách í. Tugann ETA tacaíocht míleata don aidhm seo. Faoi láthair tá rialtas na Spáinne ag déanamh idirbheartaíochta leo rud nár tharla riamh roimhe. Fuair siad a lán neamhspleáchais tar éis na dtoghchán sa bhliain 1935, agus throid cuid mhaith dóibh i gcoinne arm Francisco Franco i gCogadh Cathartha na Spáinne.

Tír Eolas agus Cultúr[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is tír álainn glas í. Léiriú den áilleacht seo is ea na sléibhte arda idir an Fhrainc agus tír na mBascach, a thrasnaíonn slí oilithreachta an camino de Santiago go rialta. Tá daonra de 2,155,546 daoine, agus is ceann des na réigiúin is saibhre sa Spáinn é.

Riaracháin agus Daonra[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá an comhphobal roinnte i dtrí cúigí. Seo iad a leans:


Mar sin tá an Aragóin roinnte i dtrí cúige, ainmnithe dona bpríomhchathair: Huesca, Zaragoza agus Teruel. Tá na cúige roinnte i 33 contaetha agus tá 732 bardais sa réigiúin.

Léarscáil contaetha Tír na mBascach Theas
Léarscáil bardais Tír na mBascach Theas
Silueta de la Comunidad Vasca.png
Tír na mBascach
Cúige Contaetha Bardais
Escudo alava.png
Cúige Álava
Daonra
321,932
Contaetha Álava
Contae Vitoria, Ayala, Laguardia-Rioja Alavesa, Salvatierra, Zuya, Añana agus Campezo-Montaña Alavesa.
Escudo de Vitoria.svg
Vitoria
245,036
Tá 51 bardais i gCúige Álava.
Escudo de Guipuzcoa.svg
Cúige Guipúzcoa
Daonra
709,607
Contaetha Vitoria
Bajo Martín, Jiloca, Cuencas Mineras, Andorra-Sierra de Arcos, Bajo Aragón, Comhphobal Teruel, Maestrazgo, Sierra de Albarracín, Gúdar-Javalambre agus Matarraña.
Escudo de Donostia.svg
San Sebastián
186,185 hab.
Tá 89 bardais i gCúige Guipúzcoa.
Escudo de Bizkaia 2007.svg
Cúige Bioscáine
Daonra
1,155,772
Contaetha Bioscáine
Gran Bilbao, Duranguesado, Lea-Artibai, Busturialdea - Urdaibai, Uribe, Las Encartaciones agus Arratia-Nervión.
50px
Bilbao
352 700 hab.
Tá 112 bardais i gCúige Bioscáine.

Seo iad a leanas na cathracha de réir daonra i dTír na mBascach Theas:

Cathracha agus Bailte de réir daonra (2016)
Uimh. Cathair Cúigex Daonra Iarsmalann Guggenheim
Bilbao
Vitoria-Gasteiz
Vitoria-Gasteiz
San Sebastian
San Sebastián
Baraklado
Baraklado
1 Bilbao Bizkaia 345,122
2 Gasteiz Araba 244,634
3 Donostia Gipuzkoa 186,064
4 Barakaldo Bizkaia 100,025
5 Getxo Bizkaia 78,554
6 Irun Gipuzkoa 61,608
7 Portugalete Bizkaia 46,375
8 Santurtzi Bizkaia 46,043
9 Basauri Bizkaia 40,983
10 Errenteria Gipuzkoa 39,381



Íomhánna[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]




Comhphobail fhéinrialaitheacha na Spáinne
Flag of Spain.svg

An Andalúis | Aragón | Asturias | Na hOileáin Bhailéaracha | Tír na mBascach Theas | Cantabria | Castilla-La Mancha | Castilla y León | Na hOileáin Chanáracha | An Chatalóin | Extremadura | An Ghailís | La Rioja | Comhphobal Mhaidrid | Murcia | Navarra | Comhphobal Valencia

Cathracha fhéinrialaitheacha na Spáinne

Ceuta · Melilla