Tír na mBascach Theas

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Euskadi
País Vasco
Tír na mBascach
Comhphobal fhéinrialaitheach na Spáinne
Euskal Autonomia Erkidegoa
Comunidad Autónoma del País Vasco
Bratach na mBascach Armas na mBascach
Bratach Armas
Suíomh na mBascach
Tír An Spáinn
Príomhchathair Vitoria-Gasteiz
Aonaid Riaracháin 3 Chúigí; Álava, Biscay, Gipuzkoa
Bardais 251
Teangacha oifigiúla Spáinnis, Bascais
Aintiún Eusko Abendaren Ereserkia
Rialtas
 • Lehendakari

Iñigo Urkullu (EAJ/PNV)
Achar
 • San iomlán
 
7,234 (14ú) cm²
Daonra
 • San iomlán
 • Dlús
 • Céatadán
 
2,155,546 (7ú)
300/km2/cm²
4.9%
Parlaimint
 • Suíocháin Comhdhála
 • Suíocháin Seanaid
 
19 (as 350)
16 (as 264)
Láithreán Suíomh gréasáin

Is comhphobal féinrialaitheach í Tír na mBascach Theas (nó Euzkadi as Bascais) atá suite i ndeisceart Thír na mBascach (in oirthuaisceart stáit na Spáinne). Is í Vitoria-Gasteiz (is í Gasteiz an t-ainm as Bascais, agus Vitoria as Spáinnis) an phríomhchathair.

Sa bhliain 1978 tugadh stadas mar náisiún do Tír na mBascach. Tá a chuid cumhachtaí leagtha amach i Reacht Féinriail Tír na mBascach a thugann creatlach i gcomhair forbairt na mBascaigh sa Spáinn cé go raibh Navarre fágtha amach lena chomhophobal féinrialaitheach féin. Go hoifigiúil níl aon príomhchathair ag an réigiúin ach tá Parlaimint an chomhphobail agus teach an uachtaráin suite i Vitoria-Gasteiz agus mar sin is í sin an príomhchathair de facto. Is é Vitoria-Gasteiz, Álava, an Bardas is mó de réir achar le 277 cm2 de ach is í Bilbao na Bioscáine an chathair is mó de réir daonra de le 353,187 daoine ina gcónaí inti le ceirtleán uirbeach 75,500 daoine. Déanann Tír na mBascach tagairt ar ndóigh don réigiúin iomláin culturtha Bascach.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá stair iontach suimiúil ag an gceantar seo, tá a chultúr iontach difriúil ón gcultúr Spáinneach é féin. Tá teanga na Bascaise go hiomlán difriúil ní hamháin ó Spáinnis, ach ó na teangacha Eorpacha go forleathan. Creideann a lán de mhuintir na háite go mba cheart gur tír neamhspleách í. Tugann ETA tacaíocht míleata don aidhm seo. Faoi láthair tá rialtas na Spáinne ag déanamh idirbheartaíochta leo rud nár tharla riamh roimhe. Fuair siad a lán neamhspleáchais tar éis na dtoghchán sa bhliain 1935, agus throid cuid mhaith dóibh i gcoinne arm Francisco Franco i gCogadh Cathartha na Spáinne.

Tír Eolas agus Cultúr[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is tír álainn glas í. Léiriú den áilleacht seo is ea na sléibhte arda idir an Fhrainc agus tír na mBascach, a thrasnaíonn slí oilithreachta an camino de Santiago go rialta. Tá daonra de 2,155,546 daoine, agus is ceann des na réigiúin is saibhre sa Spáinn é.

Riaracháin agus Daonra[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá an comhphobal roinnte i dtrí cúigí. Seo iad a leans:


Mar sin tá an Aragóin roinnte i dtrí cúige, ainmnithe dona bpríomhchathair: Huesca, Zaragoza agus Teruel. Tá na cúige roinnte i 33 contaetha agus tá 732 bardais sa réigiúin.

Léarscáil contaetha Tír na mBascach Theas
Léarscáil bardais Tír na mBascach Theas
Silueta de la Comunidad Vasca.png
Tír na mBascach
Cúige Contaetha Bardais
Escudo alava.png
Cúige Álava
Daonra
321,932
Contaetha Álava
Contae Vitoria, Ayala, Laguardia-Rioja Alavesa, Salvatierra, Zuya, Añana agus Campezo-Montaña Alavesa.
Escudo de Vitoria.svg
Vitoria
245,036
Tá 51 bardais i gCúige Álava.
Escudo de Guipuzcoa.svg
Cúige Guipúzcoa
Daonra
709,607
Contaetha Vitoria
Bajo Martín, Jiloca, Cuencas Mineras, Andorra-Sierra de Arcos, Bajo Aragón, Comhphobal Teruel, Maestrazgo, Sierra de Albarracín, Gúdar-Javalambre agus Matarraña.
Escudo de Donostia.svg
San Sebastián
186,185 hab.
Tá 89 bardais i gCúige Guipúzcoa.
Escudo de Bizkaia 2007.svg
Cúige Bioscáine
Daonra
1,155,772
Contaetha Bioscáine
Gran Bilbao, Duranguesado, Lea-Artibai, Busturialdea - Urdaibai, Uribe, Las Encartaciones agus Arratia-Nervión.
50px
Bilbao
352 700 hab.
Tá 112 bardais i gCúige Bioscáine.

Seo iad a leanas na cathracha de réir daonra i dTír na mBascach Theas:

Cathracha agus Bailte de réir daonra (2016)
Uimh. Cathair Cúigex Daonra Iarsmalann Guggenheim
Bilbao
Vitoria-Gasteiz
Vitoria-Gasteiz
San Sebastian
San Sebastián
Baraklado
Baraklado
1 Bilbao Bizkaia 345,122
2 Gasteiz Araba 244,634
3 Donostia Gipuzkoa 186,064
4 Barakaldo Bizkaia 100,025
5 Getxo Bizkaia 78,554
6 Irun Gipuzkoa 61,608
7 Portugalete Bizkaia 46,375
8 Santurtzi Bizkaia 46,043
9 Basauri Bizkaia 40,983
10 Errenteria Gipuzkoa 39,381



Íomhánna[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]




Comhphobail fhéinrialaitheacha na Spáinne
Flag of Spain.svg

An Andalúis | Aragón | Asturias | Na hOileáin Bhailéaracha | Tír na mBascach Theas | Cantabria | Castilla-La Mancha | Castilla y León | Na hOileáin Chanáracha | An Chatalóin | Extremadura | An Ghailís | La Rioja | Comhphobal Mhaidrid | Murcia | Navarra | Comhphobal Valencia

Cathracha fhéinrialaitheacha na Spáinne

Ceuta · Melilla