A Coruña

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaA Coruña
Q5838092
Q5838092 Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Enseada do Orzán.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata

Suíomh
Location A Coruña.svg
 43°22′N 8°23′W / 43.37°N 8.38°W / 43.37; -8.38
Stát ceannasachAn Spáinn
Comhphobal féinrialaitheach na SpáinneAn Ghailís
Cúigí na SpáinneA Coruña Cuir in eagar ar Wikidata
Príomhchathair de

Príomhchathair A Coruña Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán 245,468 (2021) Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Q107553251 Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla 37.83 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce An tAigéan Atlantach Cuir in eagar ar Wikidata
Airde 21 m Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Eagraíocht pholaitiúil
• Mayor of A Coruña (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata Inés Rey García (Meitheamh 15, 2019) Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Cód poist 15001–15011 Cuir in eagar ar Wikidata
Lonnaithe i gcrios ama
Glaochód 981 y 881 Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáin coruna.gal Cuir in eagar ar Wikidata

Is cathair i gcomhphobal féinrialaitheach na Gailíse in iarthuaisceart na Spáinne é A Coruña (Spáinnis: La Coruña, Gaeilge: Cathair na Cruinne[1]). Is í an dara cathair is mó sa Ghailís agus is í príomhchathair an chúige í.

Deirtear go háitiúil go tagann an t-ainm ón gColóin Ársa, nó Túr Earcail, a bhfuil fós ina seasamh inniu, ach ní aontaítear go huile leis an dtuairim seo. Teach solais a bhí ann ar feadh 2,000 míle bliain. In aice an túir, tá compás (Rosa de los Vientos- Rós na Gaoithe) le siombailí Ceilteacha a fhreagraíonn dona tíortha Ceilteacha uilig. Deirtear gur tháinig na chéad Ceiltigh (Clann Mhíle) go hÉireann ón áit seo fadó. Táthar ann a deireann go dtagann sé ón bhfocal "Coróin", agus nach gciallaíonn an "a" ach an t-alt sonrach mar an gcéanna as Gaeilge. Tóg faoi deara freisin an cosúlacht fuaimníochta idir "Coruña" ( [koˈɾuɲa] ) agus "Cruinne" ( [kɾʲɪna] ), tá daoine eile ann a dhéanann an nasc sin.

Déanann roinnt daoine nasc idir Éire agus an Ghailí mar deirfiúr Ceilteach de bharr na cosúlachtaí: reiligúin céanna, aimsir fliusch, tírdhreach glas agus geilleagar bunaithe ar talamhaíocht agus iascaireacht. Tá club peil Ghaelach ann chomh maith leis an ain, Fillos de Breogán (Mic Bhreogán); agus tá Roinn Léann Éireannach ag Ollscoil A Coruña. Sa bhliain 2014, thairg banna cheoil Gailíseach, Luar na Lubre, albam darbh ainm Torre de Breoghán, le hamhráin bunaithe ar Mic Míle.[2] Is í Luimneach a chomhchathair.

Is port an-ghnóthach í an chathair agus í suite ar an chósta Atlantach. Tá an chathair tábhachtach ó thaobh trádal talmhaíochta de ar fud an réigiúin. Tá scaglann ola ann chomh maith.

Tá clú agus cáil ar an chlub sacair, Deportivo de La Coruña, a bhfuil sa chéad sraith i sacar na Spáinne. Bhí an bua acu i gcoinne club sacair Shelbourne sa bhliain 2004.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Barnwell, David, Ó Domhnalláin, Pádraig, Alonso, Carmen Rodriquez (2009). "Foclóir Gaeilge-Spáinnise": lch. xli. Coiscéim. Dáta rochtana: 16 Nollaig 2010. 
  2. "Naisc Gaeilge-na Gailíse".