Conradh na Mórmhara
| ||||
| Cineál | conradh de chuid na Náisiún Aontaithe  | |||
|---|---|---|---|---|
| Cuid de | United Nations Convention on the Law of the Sea (en)  | |||
| Bailíocht | 4 Márta 2023 - | |||
| Dáta na bliana | 4 Márta 2023 | |||
| Daingniú | an tSile (20 Feabhra 2024) Palau (22 Eanáir 2024) an Bheilís (8 Aibreán 2024) Na Séiséil (13 Aibreán 2024) Monacó (9 Bealtaine 2024) Oileán Mhuirís (30 Bealtaine 2024) Stáit Chónaidhme na Micrinéise (3 Meitheamh 2024) Cúba (28 Meitheamh 2024) Oileáin Mhaildíve (24 Meán Fómhair 2024) Singeapór (24 Meán Fómhair 2024) an Bhanglaidéis (26 Meán Fómhair 2024) Barbadós (26 Meán Fómhair 2024) Tíomór Thoir (26 Meán Fómhair 2024) Panama (23 Deireadh Fómhair 2024) Saint Lucia (26 Samhain 2024) Siarra Leon (19 Meán Fómhair 2025) Maracó (19 Meán Fómhair 2025)
| |||
| Dáta foilsithe | 20 Meán Fómhair 2023 | |||
| Teacht i bhfeidhm | 17 Eanáir 2026 | |||
| Príomhábhar | caomhnú an chomhshaoil | |||
| Suíomh | Nua-Eabhrac, New York | |||
| Baint le limistéar údaráis | uiscí idirnáisiúnta | |||
| Líon na rannpháirtithe | 83 | |||
| Sínitheoir | Antigua agus Barbúda (20 Meán Fómhair 2023) an Astráil (20 Meán Fómhair 2023) an Ostair (20 Meán Fómhair 2023) an Bhanglaidéis (20 Meán Fómhair 2023) an Bheilg (20 Meán Fómhair 2023) an Bholaiv (20 Meán Fómhair 2023) an Bhulgáir (20 Meán Fómhair 2023) Rinn Verde (20 Meán Fómhair 2023) an tSile (20 Meán Fómhair 2023) Daon-Phoblacht na Síne (20 Meán Fómhair 2023) an Cholóim (20 Meán Fómhair 2023) Poblacht an Chongó (20 Meán Fómhair 2023) Cósta Ríce (20 Meán Fómhair 2023) an Chróit (20 Meán Fómhair 2023) Cúba (20 Meán Fómhair 2023) an Chipir (20 Meán Fómhair 2023) Ríocht na Danmhairge (20 Meán Fómhair 2023) an Phoblacht Dhoiminiceach (20 Meán Fómhair 2023) an Eastóin (20 Meán Fómhair 2023) an tAontas Eorpach (20 Meán Fómhair 2023) Fidsí (20 Meán Fómhair 2023) an Fhionlainn (20 Meán Fómhair 2023) an Fhrainc (20 Meán Fómhair 2023) an Ghabúin (20 Meán Fómhair 2023) an Ghearmáin (20 Meán Fómhair 2023) Gána (20 Meán Fómhair 2023) Hondúras (20 Meán Fómhair 2023) an Íoslainn (20 Meán Fómhair 2023) an Indinéis (20 Meán Fómhair 2023) Éire (20 Meán Fómhair 2023) Laos (20 Meán Fómhair 2023) an Laitvia (20 Meán Fómhair 2023) an Liotuáin (20 Meán Fómhair 2023) Lucsamburg (20 Meán Fómhair 2023) an Mhaláiv (20 Meán Fómhair 2023) Málta (20 Meán Fómhair 2023) Oileáin Marshall (20 Meán Fómhair 2023) Oileán Mhuirís (20 Meán Fómhair 2023) Meicsiceo (20 Meán Fómhair 2023) Stáit Chónaidhme na Micrinéise (20 Meán Fómhair 2023) Monacó (20 Meán Fómhair 2023) Neipeal (20 Meán Fómhair 2023) Ríocht na hÍsiltíre (20 Meán Fómhair 2023) an Nua-Shéalainn (20 Meán Fómhair 2023) an Iorua (20 Meán Fómhair 2023) Palau (20 Meán Fómhair 2023) Panama (20 Meán Fómhair 2023) na hOileáin Fhilipíneacha (20 Meán Fómhair 2023) an Phortaingéil (20 Meán Fómhair 2023) an Rómáin (20 Meán Fómhair 2023) Samó (20 Meán Fómhair 2023) Na Séiséil (20 Meán Fómhair 2023) Siarra Leon (20 Meán Fómhair 2023) Singeapór (20 Meán Fómhair 2023) an tSlóvaic (20 Meán Fómhair 2023) an tSlóivéin (20 Meán Fómhair 2023) Oileáin Sholaimh (20 Meán Fómhair 2023) an Spáinn (20 Meán Fómhair 2023) Saint Lucia (20 Meán Fómhair 2023) San Uinseann agus na Greanáidíní (20 Meán Fómhair 2023) Stát na Palaistíne (20 Meán Fómhair 2023) an tSualainn (20 Meán Fómhair 2023) Tíomór Thoir (20 Meán Fómhair 2023) Túvalú (20 Meán Fómhair 2023) an Ríocht Aontaithe (20 Meán Fómhair 2023) an Tansáin (20 Meán Fómhair 2023) Stáit Aontaithe Mheiriceá (20 Meán Fómhair 2023) Vítneam (20 Meán Fómhair 2023) an Bhrasaíl (21 Meán Fómhair 2023) Doiminice (21 Meán Fómhair 2023) Eacuadór (21 Meán Fómhair 2023) an Ghréig (21 Meán Fómhair 2023) an Ungáir (21 Meán Fómhair 2023) Maracó (21 Meán Fómhair 2023) an Pholainn (21 Meán Fómhair 2023) an Bheilís (22 Meán Fómhair 2023) Oileáin Cook (22 Meán Fómhair 2023) an Iodáil (22 Meán Fómhair 2023) an Mháratáin (22 Meán Fómhair 2023) Nárú (22 Meán Fómhair 2023) Tóga (22 Meán Fómhair 2023) an tSeicia (29 Meán Fómhair 2023) an Chóiré Theas (31 Deireadh Fómhair 2023) Vanuatú (30 Samhain 2023) Tonga (26 Eanáir 2024) Uragua (29 Eanáir 2024) an tSaimbia (13 Feabhra 2024) Ceanada (4 Márta 2024) na Bahámaí (12 Aibreán 2024) an Nigéir (3 Bealtaine 2024) an Airgintín (18 Meitheamh 2024) Oileáin Mhaildíve (3 Meán Fómhair 2024) an Bhotsuáin (24 Meán Fómhair 2024) an Cósta Eabhair (24 Meán Fómhair 2024) Iamáice (24 Meán Fómhair 2024) an Chéinia (24 Meán Fómhair 2024) an Libéir (24 Meán Fómhair 2024) São Tomé agus Príncipe (24 Meán Fómhair 2024) Buircíne Fasó (25 Meán Fómhair 2024) an India (25 Meán Fómhair 2024) Madagascar (25 Meán Fómhair 2024) Barbadós (26 Meán Fómhair 2024) an Ghaimbia (27 Meán Fómhair 2024) an Tuirc (27 Meán Fómhair 2024) an Éigipt (14 Deireadh Fómhair 2024)
| |||
Is é Conradh na Mórmhara [1] an t-ainm atá ar an gcomhaontú a tháinig ar an bhfód in 2023 chun farraigí an domhain a rialú (nó ar a dtugtar go foirmiúil an Comhaontú maidir le Dlí na Farraige i gCaomhnú agus Úsáid Inbhuanaithe na Bithéagsúlachta Muirí i Limistéir Lasmuigh den Dlínse Náisiúnta).
Ar 4 Márta 2023, tar éis beagnach 20 bliain de chainteanna, d’aontaigh 193 tír, go léir ina mbaill de na Náisiúin Aontaithe, ar an gconradh. Ghlac Páirtithe na Náisiún Aontaithe é ar an an 19 Meitheamh 2023. Sa bhliain 2025, bhí an comhaontú sínithe ag 143 ball, agus dhaingnigh 58 ball é.[2]
An comhaontú
[cuir in eagar | athraigh foinse]Clúdóidh an comhaontú 30% d’aigéin oscailte an domhain roimh 2030.
Is é seo an chéad chonradh den saghas seo a tháinig ar an bhfód ó na 1980idí. Is céim dhearfach í do chaomhnú na timpeallachta.[3]
Leis an gconradh, déantar go leor bearnaí rialachais i gcreat rialachais na n-aigéan a dhúnadh, go háirithe ós rud é go gcuirtear sásra ar fáil leis chun líonraí ionadaíocha de limistéir mhuirí faoi chosaint a shainaithint, a bhunú agus a bhainistiú, ach gan an bonn a bhaint de shainordú na n-eagraíochtaí inniúla.[4][5]
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Béarla: ' The High Seas Treaty nó (marine) Biodiversity Beyond National Jurisdiction (BBNJ)
- ↑ "Status of the Agreement under the United Nations Convention on the Law of the Sea on the Conservation and Sustainable Use of Marine Biological Diversity of Areas Beyond National Jurisdiction" (en). Oifig Gnóthaí Dlí na Náisiún Aontaithe (19 Meitheamh 2023). Dáta rochtana: 18 Meán Fómhair 2025. “Stádas an Chomhaontaithe faoi Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Dhlí na Farraige maidir le Caomhnú agus Úsáid Inbhuanaithe na Limistéar Éagsúlachta Bitheolaíocha Mara Lasmuigh de Dhlínse Náisiúnta”
- ↑ Maynooth University (20 Márta 2023 ). "Eleathanach 435 |". www.maynoothuniversity.ie. Dáta rochtana: 2023-03-21.
- ↑ europarl.europa.eu / PARLAIMINT NA hEORPA (2024). "Caomhnú agus úsáid inbhuanaithe na bithéagsúlachta muirí i limistéir lasmuigh den dlínse náisiúnta</Titre>". Dáta rochtana: 2026.
- ↑ Mhaígh PARLAIMINT NA hEORPA in 2024, "Beidh tionchar ceannródaíoch aige ar rialachas na nAigéan a neartú. Bainfear sin amach leis an gConradh, go háirithe, trí chaomhnú níos fearr i dtaca le bithéagsúlacht na Mórmhara a chur chun cinn, chomh maith le cothromas agus ceartas Aigéin trína fhorálacha maidir le maoiniú, forbairt acmhainní, aistriú teicneolaíochta, rochtain chothrom ar acmhainní géiniteacha muirí agus a gcomhroinnt chothrom agus trína áirithiú go n-aithnítear leasanna agus rannchuidiú na bPobal Dúchasach agus na bpobal áitiúil."