An Rómáin

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaAn Rómáin
România (ro) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach na Rómáine Armas na Rómáine
Bratach na Rómáine Cuir in eagar ar Wikidata Armas na Rómáine Cuir in eagar ar Wikidata

Aintiún Deșteaptă-te, române! Cuir in eagar ar Wikidata

Ainmnithe in ómós An tSean-Róimh Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Romania on the globe (Europe centered).svg
 46°N 25°E / 46°N 25°E / 46; 25

Príomhchathair Búcairist Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán 19,586,539 (2017) Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Rómáinis Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Oirthear na hEorpa, An tAontas Eorpach agus European Economic Area (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla 238,397 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airde Moldoveanu Peak (en) Aistrigh (2,544 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is ísle An Mhuir Dhubh (0 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí United Principalities of Moldavia and Wallachia (en) Aistrigh agus Socialist Republic of Romania (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cruthú Eanáir 24, 1859 (Iúlach)
Eachtra barrthábhachtach
unification of Wallachia and Moldavia (en) Aistrigh (Eanáir 24, 1859 (Iúlach))
Russo-Turkish War of 1877–78 (en) Aistrigh (Bealtaine 10, 1877 (Iúlach))
Union of Transylvania with Romania (en) Aistrigh (Nollaig 1, 1918)
Réabhlóid na Rómáine 1989 (Nollaig 22, 1989)
Treaty of Berlin of 1878 (en) Aistrigh (Iúil 13, 1878) Cuir in eagar ar Wikidata
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtais semi-presidential system (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht feidhmiúcháin Government of Romania (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtach Parliament of Romania (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
• Uachtarán na Rómáine Cuir in eagar ar Wikidata Klaus Iohannis (Nollaig 21, 2014) Cuir in eagar ar Wikidata
• Prime Minister of Romania (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata Nicolae Ciuc (Samhain 25, 2021) Cuir in eagar ar Wikidata
Eacnamaíocht
Airgeadra Romanian Leu (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .ro Cuir in eagar ar Wikidata
Glaochód +40 Cuir in eagar ar Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála 112 Cuir in eagar ar Wikidata
Fuaimniú , agus Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáin guv.ro Cuir in eagar ar Wikidata

Is tír í an Rómáin (Rómáinis: România) atá suite ar chósta na Mara Duibhe, agus í ag críochantaíocht leis an mBulgáir, an Úcráin, an Moldóiv, an tSeirbia agus an Ungáir. Is ball de ECAT í an Rómáin, agus tá sí ina ball den Aontas Eorpach ón 1 Eanáir 2007, ina bhfuil sí ar an 7ú tír is mó de réir daonra agus ar an 9ú ceann de réir achair[1]. Is é Klaus Iohannis an t-uachtarán.

Tíreolas[cuir in eagar | athraigh foinse]

Réigiúin na Rómáine
Na sléibhte Carpaiteacha i gcontae Suceava, i gcúige na Moldáive
Pálás cultúir Iași

Roinntear an Rómáin go minic i dtrí réigiún stairiúil: an Mholdáiv san oirthuaisceart, an Trasalváin san iarthuaisceart, agus an Valách sa deisceart. Is sa Valách atá suite príomhchathair na tíre, Búcairist. Is iad Cluj Napoca agus Timișoara (sa Trasalváin), Iași (sa Mholdáiv) agus Constanța (sa Valách freisin) na ceithre chathair is mó ina diaidh.

Taobh leis an Rómáin, tá an tír neamhspleách Poblacht na Moldóive freisin, ar a dtugtar 'An Mholdáiv' uaireanta chomh maith, nach bhfuil ina cuid de stát na Rómáine. Bhí an dá chuid sa réigiún stairiúil céanna, ar a dtugtaí 'An Mholdáiv', go dtí an bhliain 1812. Sa bhliain sin bhí ar an Impireacht Otamánach (a raibh prionsacht na Moldáive faoina smacht ag an am) leath oirthearach an réigiúin a ghéilleadh chun Impireachta na Rúise; mar gheall air seo, ní raibh an chuid oirthearach seo in ann aontú le stát neamhspleách na Rómáine nuair a cruthaíodh í sa bhliain 1878. Fuair sí a neamhspleáchas tar a éis seo, an uair is deireanaí sa bhliain 1990 tar éis thitim an Aontais Shóivéadaigh.

Eacnamaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Úsáidtear an leu mar airgeadra sa Rómáin. Dar le tuairisc na bliana 2017 ón gCiste Airgeadúil Idirnáisiúnta, is é geilleagar na Rómáine an 42ú ceann is mó ar domhan de réir olltáirgeacht intíre (OTI) paireachta cumhacht cheannaigh (PCC), agus an 50ú ceann de réir OTI ainmniúla. De réir OTI PCC de réir chónaithigh, is an 62ú geilleagar is mó ar domhan atá ag an Rómáin, é ar $23,991 don chónaitheach.

Dar le hInnéacs Forbartha Daonna Socraithe don Éagothroime na Náisiún Aontaithe, a thomhaiseann caighdeán an tsaoil i dtíortha éagsúla de réir gnéithe eacnamaíochta agus neamh-eacnamaíochta, is í an Rómáin an 43ú tír is forbartha ar domhan, as 151 ceann a tomhaiseadh, agus an 27ú tír is forbartha san Aontas Eorpach, as 28 ceann.[2] I dTuarascáil Sonais Domhanda 2018 na Náisiún Aontaithe, meastar gurb í an Rómáin an 53ú tír is sona, as 156 thír.

I Mí Dheireadh Fómhair 2019, bhí ráta dífhostaithe na tíre ag 4.0%, an t-ochtú leibhéal is ísle san Aontas Eorpach.[3]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Anonymous (2016-07-05). "Ag cur fút san AE - an tAontas Eorpach - European Commission" (en). an tAontas Eorpach. Dáta rochtana: 2018-07-21.
  2. "| Human Development Reports". hdr.undp.org. Dáta rochtana: 2019-01-27.
  3. "Unemployment statistics - Statistics Explained". ec.europa.eu. Dáta rochtana: 2019-01-26.



Bratach an AE An tAontas Eorpach (AE) Bratach an AE
an Bheilgan Bhulgáiran Chipiran Chróitan Danmhairgan EastóinÉirean Fhionlainnan Fhraincan Ghearmáinan Ghréigan Iodáilan Ísiltíran Laitviaan LiotuáinLucsamburgMáltaan Ostairan Pholainnan Phortaingéilan Rómáinan tSeican tSlóvaican tSlóivéinan Spáinnan tSualainnan Ungáir
Tíortha iarrthacha
an Íoslainnan Mhacadóin ThuaidhMontainéagróan tSeirbiaan Tuirc

[[Catagóir:Ballstáit den Aontas Eorpach