An Éigipt

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Infotaula de geografia políticaAn Éigipt
جُمهورِيّةُ مِصرَ العَرَبيّةِ (ar) Cuir in eagar ar Wikidata
Bratach na hÉigipte Armas na hÉigipte
Bratach na hÉigipte Cuir in eagar ar Wikidata Armas na hÉigipte Cuir in eagar ar Wikidata

Aintiún Bilady, Bilady, Bilady Cuir in eagar ar Wikidata

Ainmnithe in ómós Ptah (en) Aistrigh agus Miosráím Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
EGY orthographic.svg
 27°N 29°E / 27°N 29°E / 27; 29

Príomhchathair Caireo Cuir in eagar ar Wikidata
Daonra
Iomlán 94,798,827 (2017) Cuir in eagar ar Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Araibis Cuir in eagar ar Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de An Afraic Thuaidh, An Meánoirthear agus Western Asia (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla 1,010,407.87 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Suite i nó in aice le limistéar uisce An Mheánmhuir agus An Níl Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airde Mount Catherine (en) Aistrigh (2,629 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is ísle Logán Qattara (−133 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Leanann sé/sí Ríocht na hÉigipte agus All-Palestine Government (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Cruthú Feabhra 28, 1922Ríocht na hÉigipte
3150 "BCE"
Eagraíocht pholaitiúil
Córas rialtais poblacht Cuir in eagar ar Wikidata
Comhlacht reachtach House of Representatives (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
• Uachtarán na hÉigipte Cuir in eagar ar Wikidata Abdel Fattah el-Sisi (Meitheamh 8, 2014) Cuir in eagar ar Wikidata
• Príomh-Aire na hÉigipte Cuir in eagar ar Wikidata Moustafa Madbouly (Meitheamh 14, 2018) Cuir in eagar ar Wikidata
Eacnamaíocht
Airgeadra Egyptian pound (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .eg agus .مصر (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Glaochód +20 Cuir in eagar ar Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála 122, 123 agus 180 Cuir in eagar ar Wikidata
Fuaimniú agus Cuir in eagar ar Wikidata
Eile

Suíomh gréasáin egypt.travel Cuir in eagar ar Wikidata

Is tír í an Éigipt, nó Poblacht Arabach na hÉigipte (Araibis:مصر) atá suite in oirthuaisceart na hAfraice agus giota beag den Áise. Tagann an ainm Gaeilge An Éigipt ón ainm Gréigis Aígyptos (Αἴγυπτος), agus Egypte as Fraincís agus Egypt as Béarla.

Tá teorainn ag an an Éigipt leis an Libia, an tSúdáin, agus le hIosrael. Tá 80.6 milliún daoine ina gcónaí ann. Is í Caireo an phríomhchathair.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sean-Éigipt[cuir in eagar | athraigh foinse]

Léigh an t-alt, an Sean-Éigipt agus Catagóir:Stair na hÉigipte.

Suais[cuir in eagar | athraigh foinse]

Osclaíodh Canáil Suaise (Suez) ar an 7 Márta 1869, agus de bharr sin, d'éirigh Caireo tábhachtach ó thaobh cúrsaí geopholaitíochta.

Deachtóireacht mhíleata, 1952[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ar an 23 Iúil 1952, tharla coup d'état; cuireadh deachtóireacht mhíleata in ionad monarcachta bunreachtúla. Tugtar "Lá na Réabhlóide" ar an 23 Iúil san Éigipt inniu agus is lá saoire é.

Géarchéim Shuais, 1956[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tharla an ghéarchéim Shuais (Suez) sa bhliain 1956, idirghabháil mhíleata mhí-ámharach. Mar leithscéal, dúirt rialtas na Fraince go raibh an tUachtarán Nasser ag tabhairt cabhrach don FLN. Ach eachtra mhíleata mhí-ámharach a bhí ann; rinne an Fhrainc agus an Ríocht Aontaithe praiseach dá dheis.

Príomhalt: Géarchéim Shuais

Cogadh na Sé Lá[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ar an 5 Meitheamh 1967, rinne Iosrael ionsaí ar an Éigipt. Cuireadh tús le “Cogadh na Sé Lá”. Cuireadh tús leis ar an 5 Meitheamh 1967 nuair a rinne Iosrael ionsaí ar an Éigipt. Tháinig deireadh le Cogadh na Sé Lá, ar an 10 Meitheamh 1967 nuair a ghlac Fórsaí cosanta Iosraeil (IDF / Israel Defense Forces) seilbh ar Oirthear Iarúsailéim.

Príomhalt: Cogadh na Sé Lá

Deachtóireacht nua[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sadat 1953

Bhí Muhammad Anwar el-Sadat ina uachtarán na hÉigipte ó 1970 go dtí an 6 Deireadh Fómhair 1981. Feallmharaíodh Sadat ar an 6 Deireadh Fómhair 1981.

Ar an 17 Meán Fómhair 1978, shínigh Sadat, agus Príomh-Aire Iosrael, Menachem Begin, conradh síocháin sa Teach Bán.

Bronnadh Duais Nobel na Síochána ar Sadat i nDeireadh Fómhair 1978.

Cúpla lá níos déanaí, ceapadh Hosni Mubarak ina uachtarán ar 14 Deireadh Fómhair 1981, an ceathrú ceann sa tír, tar éis feallmharú a réamhtheachtaithe Sadat.

Réabhlóid 2011[cuir in eagar | athraigh foinse]

Sa chéad leath den bhliain 2011 bhí réabhlóid san Éigipt agus cuireadh Hosni Mubarak as a phost i ndiaidh 30 bliain i gcumhacht. I ndeireadh na dála, theip ar an réabhlóid, agus tháinig deachtóir eile chun chinn, Mohamed Hussein Tantawi Soliman.

An fásach dubh (Sahra as-Sauda) idir Farafra agus Bahariya

Geilleagar[cuir in eagar | athraigh foinse]

geilleagar ilghnéitheach san Éigipt. Tá táirgiúlacht na turasóireachta, an tionscail, na talmhaíochta agus seirbhísí go léir inchurtha lena chéile a bheagán nó a mhórán.

Príomhchathracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

armas, 1923 - 1953.

Tíreolaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cultúr[cuir in eagar | athraigh foinse]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]