Cúba

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
República de Cuba
Bratach Cúba Armas Cúba
Bratach Armas
Mana: Patria y Libertad
Amhrán náisiúnta: La Bayamesa
Suíomh Cúba
Príomhchathair La Habana
23°8′ Thuaidh 82°23′ Thiar
An chathair is mó La Habana
Teangacha oifigiúla Spáinnis
Rialtas Cumannachas
Raúl Castro
Neamhspleáchas
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
110,860 km² (104ú)
-
Daonra
 • Meas. ó 2005
 • Daonáireamh 2002
 • Dlús
 
11,345,670 (70ú)
11,177,743
102/km² (-)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó 2004
$33.9 billiún (89ú)
$3,000 (126ú)
Airgeadra Peso (CUC)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
EST (UTC-5)
(UTC-4)
Fearann Idirlín .cu
Glaochód +53

Tír is ea Poblacht Chúba atá suite i Muir Chairib. Is cuid den tír iad an t-oileán Cúba féin, Isla de la Juventud agus go leor oileán beag eile thart timpeall. Is é oileán Chúba an t-oileán is mó i Muir Chairib.

Bhí Fidel Castro i gceannas na tíre ó d'éirigh lena réabhlóid chumannach i gcoinne rialtas Fulgencio Batista i 1959. Tháinig a dheartháir Raúl mar chomharba air ar an 24 Feabhra 2008.

Trinidad

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Bhunaigh na Spáinnigh cóilíneacht ar an oileán sa 16ú haois. Níor bhain Cúba a neamhspleáchas amach go dtí 1902, ceithre bliana i ndiaidh an cogadh idir an Spáinn agus na Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ba bhlianta casta iad tús an 20ú haois le rialtais nár mhair i bhfad agus cur isteach an airm sa pholaitíocht.

Deachtóireacht Batista 1952-1958[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tháinig Fulgencio Batista i gceannas ar an dtír mar dheachtóir i 1952. Cé go raibh aithne air go dtí sin mar liobrálaí, thosaigh sé a naimhde polaitiúla a chur faoi chois. Bhí géarchéim eacnamaíoch sa tír ag an am, le formhór na ndaoine ag maireachtáil i mbochtanas.

Theith Batista ón oileán ar an 31 Nollaig 1958.

Fulgencio Batista, 10 Samhain 1939, i Washington, D.C

Réabhlóid, 1959[cuir in eagar | athraigh foinse]

Chuir Fidel Castro agus a chomhghleacaithe (Che Guevara san áireamh) feachtas míleata in aghaidh an rialtais ar bun ag deireadh 1956. Ghlac siad seilbh ar Havana ar 1 Eanáir 1959.

Bahía de Cochinos, 1961[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tháinig teannas sa chaidreamh idir Cúba agus a chomharsa SAM nuair a náisiúnaigh an rialtas nua gnóthaí SAM go léir sa tír agus d'fhógair siad a gcairdeas leis an t-Aontas Sóivéadach (APSS). Chuir SAM smachtbhannaí i bhfeidhm go gairid ina dhiaidh is thacaigh an t-uachtarán John F. Kennedy le iarracht an rialtas cumannach a ruaigeadh le hionradh Bahía de Cochinos ar 15 Aibreán 1961.

Presidente de República de Cuba, Raúl Castro, 2015

Géarchéim 1962[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ardaíodh an teannas arís idir Dheireadh Fómhair agus Samhain 1962 nuair a tháinig SAM ar fhianaise go raibh na Cúbaigh ag tógáil aonad do dhiúracáin núicléacha ar an oileán, le cabhair ón Aontas Sóivéadach. Ba bhuaicphointe an Chogaidh Fhuaire é an eachtra seo.

Sa deireadh rinne SAM agus APSS margadh agus thóg na Rúisigh na diúracáin ón oileán le gealltanas ó rialtas SAM nach ndéanfadh siad iarracht eile an t-oileán a ionradh.

2000idí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tháinig deartháir Fidel Castro, Raúl, mar chomharba air, ar an 24 Feabhra 2008.

Tíreolaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is oileán í Cúba atá suite i Muir Chairib ag 21°3Thuaidh, 80°00Thiar. Is í Cúba an príomhoileán.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]