An Ghabúin

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaAn Ghabúin
République gabonaise (fr) Edit the value on Wikidata
Flag of Gabon (en) Coat of arms of Gabon (en)
Flag of Gabon (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Coat of arms of Gabon (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Gabon sat.png
Edit the value on Wikidata

Aintiún La Concorde (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata

Mana «Union, Travail, Justice»
«Union, Work, Justice»
«Единство, труд и справедливост»
«Undeb, Gwaith, Cyfiawnder» Edit the value on Wikidata
Ainmnithe in ómós pea coat (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Suíomh
Gabon (orthographic projection).svg Edit the value on Wikidata
 1°S 12°E / 1°S 12°E / -1; 12

Príomhchathair Libreville Edit the value on Wikidata
Daonra
Iomlán 2,025,137 (2017) Edit the value on Wikidata
Teanga, nó leagan teanga An Fhraincis Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Cuid de Middle Africa (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Achar dromchla 267,667 km² Edit the value on Wikidata
Pointe is airde Mont Bengoué (en) Aistrigh (1,070 m) Edit the value on Wikidata
Pointe is ísle An tAigéan Atlantach (0 m) Edit the value on Wikidata
Ar theorainn le
Sonraí stairiúla
Cruthú 1960
Eagraíocht pholaitiúil
Comhlacht reachtach Parliament of Gabon (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
• President of Gabon (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Ali Bongo Ondimba (Deireadh Fómhair 16, 2009) Edit the value on Wikidata
• Prime Minister of Gabon (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata Rose Christiane Raponda (en) Aistrigh (Iúil 16, 2020) Edit the value on Wikidata
Eacnamaíocht
Airgeadra Central African CFA franc (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil .ga (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Glaochód +241 Edit the value on Wikidata
Uimhir theileafóin éigeandála 1300 (en) Aistrigh, 1722 (en) Aistrigh agus 18 (en) Aistrigh Edit the value on Wikidata
Eile

Láithreán gréasáin gouvernement.ga Edit the value on Wikidata

Is tír san Afraic í an Ghabúin. Is í Libreville an phríomhchathair. Is iar-choilíneacht Fhrancach í. Tá sí ag críochantacht leis an nGuine Mheánchiorclach, le Camarún agus le Poblacht an Chongó ("Congó-Brazzaville"). Bhain an tír amach a neamhspleáchas ón bhFrainc ar an 17 Lúnasa 1960, ach ní raibh ach beirt Uachtarán ag rialú na tíre ó sin i leith.

Go luath sna 1990idí, tugadh isteach bunreacht nua, agus thosaigh an daonlathas á fhorbairt sa Ghabúin. Inniu, áirítear ar ceann de na tíortha is rathúla í ar fud na hAfraice, ós rud é go bhfuil daonra réasúnta beag ann, agus an tír saibhir in acmhainní nádúrtha.

Is í an Chríostaíocht - an Caitliceachas ach go háirithe - an reiligiún is tábhachtaí sa Ghabúin, ach tá cuid mhaith Muslamaigh ann freisin, agus cleachtann cuid mhór de na Gabúnaigh anamachas chomh maith - is é sin, tugann siad adhradh do spioraid an dúlra.

Is í an Fhraincis an teanga oifigiúil, agus is féidir glacadh leis go bhfuil ceathrar as gach cúigear de mhuintir na Gabúine in ann ciall a bhaint as an teanga. Timpeall ar Libreville, is iomaí duine a labhraíonn Fraincis fiú ó dhúchas. Na teangacha eile a labhraítear sa Ghabúin, is teangacha Bantúcha iad a bhformhór. Is í an teanga Fang an ceann is tábhachtaí acu, agus í gaolmhar leis na teangacha Bulu agus Ewondo a labhraítear i ndeisceart Chamarúin.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]