An Iodáil

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Repubblica Italiana
Poblacht na hIodáile
Bratach na hIodáile Armas na hIodáile
Bratach Armas
Mana: -
Amhrán náisiúnta: Il Canto degli Italiani
Suíomh na hIodáile
Príomhchathair An Róimh
41°54′ Thuaidh 12°29′ Thoir
An chathair is mó An Róimh
Teangacha oifigiúla Iodáilis1
Rialtas
Giorgio Napolitano
Enrico Letta
Comhaontú
17 Márta 1861
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
301,230 km² (71ú)
2.4%
Daonra
 • Meas. ó 2005
 • Daonáireamh 2004
 • Dlús
 
58,103,033 (23ú)
56,993,742
197/km² (176ú)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó 2005
$1,694 trilliún ()
$29,414 (19ú)
Airgeadra Euro () (EUR)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
CET (UTC+1)
CEST (UTC+2)
Fearann Idirlín .it
Glaochód +39
1 Labhraítear Gearmáinis mar dhara theanga oifigiúil sa réigiún leathneamhspleách Alto Adige/Tirol Theas. Tá thart ar 11 teangacha mionlaigh sa tír atá á aithint ag bunreacht na hIodáile.

2 Roimh 1999: Lira na hIodáile.

Tír mhór i ndeisceart na hEorpa í an Iodáil (Iodáilis: Italia), nó Poblacht na hIodáile (Iodáilis: Repubblica Italiana), le thart ar 57 milliún duine ina gcónaí inti. Is ballstát den Aontas Eorpach í. Tá cruth buataise ar an leithinis, an chuid is mó den tír, agus is cuid den tír freisin an dá oileán is mó sa Mheánmhuir, an tSicil is an tSairdín. Tá teorainneacha aici leis an Ostair, an bhFrainc, an Slóivéin, agus an Eilvéis sa tuaisceart. Tá na h-iamhchríocha San Mairíne agus an Vatacáin istigh san Iodáil. Usáideann siad an euro. Is í an Róimh príomhchathair na hIodáile.

Tíreolaíocht[athraigh | edit source]

Is leithinis mhór go príomha le dhá phríomh-oileán, an tSicil agus an tSairdín í. Is í an tsliabh is airde ná Monte Bianco in iarthar na nAlpa. Tá cuid de lochanna is mó suite i dtuaisceart na hIodáile, mar Loch Garda, Loch Como, Loch Maggiore agus Loch Iseo.

Réigiúin[athraigh | edit source]

Tá an Iodáil deighilte i 20 réigiún (regioni, uatha regione). Tá stádas faoi leith féinrialaitheach ag cúig cinn acu, rianaithe ag an *:

Tá gach réigiún, seachas Valle d'Aosta, roinnte i ndá nó níos mó cúigí.

Tagairtí[athraigh | edit source]


Bratach an AE An tAontas Eorpach (AE) Bratach an AE
an Bheilgan Bhulgáiran Chipiran Chróitan Danmhairgan EastóinÉirean Fhionlainnan Fhraincan Ghearmáinan Ghréigan Iodáilan Ísiltíran Laitviaan LiotuáinLucsamburgMáltaan Ostairan Pholainnan Phortaingéilan Ríocht Aontaithean Rómáinan tSeican tSlóvaican tSlóivéinan Spáinnan tSualainnan Ungáir
Tíortha iarrthacha
an ÍoslainnPoblacht na MacadóineMontainéagróan tSeirbiaan Tuirc