An Rúis

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Российская Федерация
Rossiyskaya Federatsiya
Cónaidhm na Rúise
Bratach na Rúise Armas na Rúise
Bratach Armas
Mana: --
Amhrán náisiúnta: Amhrán Náisiúnta na Rúise
Suíomh na Rúise
Príomhchathair Moscó
55°45′ Thuaidh 37°37′ Thiar
An chathair is mó Moscó
Teangacha oifigiúla Rúisis
Rialtas Cónaidhm leath-uachtaránach
Vladímír Pútín
Dmitry Medvedev
Neamhspleáchas
Fógraíodh
Críochnaithe
Ón Aontas Sóivéadach
12 Meitheamh, 1990
26 Nollaig, 1991
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
17,075,200 km² ()
0.5%
Daonra
 • Meas. ó 2005
 • Daonáireamh 2000
 • Dlús
 
142,800,000 ()
N/A
8/km² (178ú)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó 2009
$2.225 triliún ()
$16,793 (41ú)
Airgeadra Ruble (RUB)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
CET3 (UTC+2 to +12)
CEST (UTC+3 to +13)
Fearann Idirlín .рф, .ru, .su
Glaochód +7

Is tír leathEorpach, leathÁiseach í an Rúis (ainm oifigiúil: Cónaidhm na Rúise). Is í an tír is mó ar domhan, le hachar 17,075,400 km², beagnach dhá oiread níos mó ná an chéad tír eile, is é sin, Ceanada. Is í an t-ochtú tír is mó maidir le daonra. Is é Moscó an phríomhchathair. Is í an Rúisís an teanga oifigiúil, siúd is go bhfuil an dúrud teangacha eile á labhairt ag na mionlaigh ar fud na tíre.

Bhí sí ar an tír cheannasach in Aontas na bPoblachtaí Sóivéideacha Sóisialacha (APSS) agus is iomaí duine sa Rúis a airíonn uaidh cumhacht na Rúise sna laethanta a bhí.

Stair[athraigh | edit source]

Príomhalt: Stair na Rúise

Déimeagrafach[athraigh | edit source]

Teangacha[athraigh | edit source]

Labhairíonn an Rúis's 160 grúpa eitneach 100 teanga difriúla.Is é Rúisis an t-aon teanga oifigiúl ach tá 27 teanga mionlach atá aitheannta.De réir an 2002 daonáireamh bhí 142.6 milliún daoine ábalta Rúisis a labhairt do na 143.8 milliún daoine sa Rúis (99.1%).Is é Tatar an dara teanga is mó le 5.5 milliún cainteoirí le Úcráinis an tríú teanga is mó le 1.8 milliún cainteoirí.Is é Rúisis ceann dos na sé teanga oifigiúl sa UN.

Oideachas[athraigh | edit source]

Tá córas oideachas saor i gcóir gach duine mar chuid don bunreacht. Ó 1990 tá córas 11 bhliain .I 2004 caith rialtas an Rúis 3.6% do an GDP.

Reilgiún[athraigh | edit source]

Níl aon daonáireamh oifigiúl i gcóir reilgiún ach tá na figúirí seo bunaithe ar Suirbhéanna. I Lúnasa ceapp ARENA go raibh 46.8% Chríostaíocht ( Cathliceach , Cheart Chreideamh,Protastúnach).Ceapann Levada go bhfuil 76% don daonra sa Rúis Chríostaíocht.POF go bhfuil 65% in a Chríostaíocht agus PRC 73.6%.

Bhí timpeall 95% do paróiste Cheart Chreideamh le Ceart Chreideamh na Rúise.

Is iad Cheart Chreideamh,Ioslam,Giúdachas agus Búdachas na reilgiún tradisiúnta.

Is é Ioslam an dara reilgiún is mó sa Rúis.Go léir tá 9,400,000 Moslamach sa Rúis(6.5%)i 2012(níl an figúir seo rómh crinn mar ní clúdaoinn sé na Stáiteanna Moslamach tradisiúnta Chechnya agus Ingushetia.Seo na stáit( a bhí clúdaithe sa survey) le níos mó ná 10% Moslamach Kabardino-Balkaria (49%),  Bashkortostan (38%) , KarachayCherkessia (34%), Tatarstan (31%), Yamalia (13%), Orenburg Oblast (11%), Adygea (11%) agus Astrakhan Oblast (11%). Tá daonra Moslamach idir 1-2% i cuid is mó do na stáiteanna i Siberia.

Caidreamh iasachta[athraigh | edit source]

I 2009 bhí caidreamh mhín ag an Rúis le 191 tíortha agus bhí ambasáidí i 144 tíortha.

Tagairtí[athraigh | edit source]