Ceanada
Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
|
|||||
| Mana: A Mari Usque Ad Mare Ó Muir Go Muir |
|||||
| Amhrán náisiúnta: O Canada | |||||
 |
|||||
| Príomhchathair | Ottawa 45°24′ Thuaidh 75°40′ Thair |
||||
| An chathair is mó | Torontó | ||||
| Teangacha oifigiúla | Béarla agus Fraincis | ||||
| Rialtas | Eilís II Michaëlle Jean Stephen Harper |
||||
| ' |
|||||
| Achar • San iomlán • Uisce (%) |
9,984,670 km² (2ú) 8.92% |
||||
| Daonra • Meas. ó 2006 • Daonáireamh 2001 • Dlús |
32,400,000 (37ú) 30,007,094 3.3/km² (185) |
||||
| OTI (PCC) • In iomlán • An duine |
Meas. ó 2005 $1,050,463 billiún (11ú) $34,444 (8ú) |
||||
| Airgeadra | Dollar $ (CAD) |
||||
| Crios ama • Samhradh (CSL) |
(UTC-3.5 go -8) (UTC-2.5 go -7) |
||||
| Fearann Idirlín | .ca | ||||
| Glaochód | +1 |
||||
.jpg)
Is tír i Meiriceá Thuaidh é Ceanada , idir an tAigéan Atlantach agus an tAigéan Ciúin. Is ríocht dhaonlathach é Ceanada, a bunaíodh i 1867 mar chónaidhm in Impireacht na Breataine. Tá 32 milliún duine ina gcónaí i gCeanada. Is iad Torontó agus Montréal na cathracha is mó, ach is é Ottawa príomhchathair na tíre. Béarla agus Fraincis na teangacha oifigiúla.
[athraigh] Cúigí agus Dúiche
Tá 10 chúige i gCeanada.
- Alberta, príomhchathair: Edmonton
- Albain Nua, príomhchathair: Halifax
- Québec, príomhchathair: Cathair Quebec
- an Cholóim Bhriotanach, príomhchathair: Victoria
- New Brunswick, príomhchathair: Fredericton
- Manitoba, príomhchathair: Winnipeg
- Oileán Phrionsa Éadbhard, príomhchathair: Charlottetown
- Ontario, príomhchathair: Torontó
- Saskatchewan, príomhchathair: Regina
- Talamh an Éisc agus Labradóir, príomhchathair: Baile Sheáin
Tá 3 dhúiche i gCeanada
- Yukon, príomhchathair: Whitehorse
- Northwest Territory, príomhchathair:Yellowknife
- Nunavut,príomhchathair: Iqaluit
[athraigh] Tíreolaíocht
Is mór an tír í, le 9,984,670 km². Tá teorainn aici leis na Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is é Ceanada an dara tír is mó ar domhan.
[athraigh] Stair
Tá na Meiriceánaigh Dúchasach ina gcónaí i gCeanada le 10,000 bliain. Tháinig na Lochlannaigh go Talamh an Éisc thart ar 1000 AD, agus na Bascaigh i rith na meánaoiseanna. Ruaig na Sasanaigh na Bascaigh ó thailte saibhre éisc na tíre go luath sa 16ú haois agus chuir siad coilíneachtaí ar Thalamh an Éisc. Tháinig na Francaigh i dtír i 1534, agus ar dtús thosaigh siad ina gcónaí i Port Royal sa Albain Nua, i 1605. "Acadian" is ainm do dhaoine seo. Samuel de Champlain ab ea an "Athair an Nua Fhrainc". Lean sé ar aghaidh chun Québec a thógáil freisin, an príomhchathair sa stáit nua.
I 1763, tháinig i dtír na Sasanaigh. Nuair a chríochnaigh Cogadh na Seacht mBliana, fuair an Bhreatain an chuid is mó de choilíneachta na Fraince i Meiriceá Thuaidh. Thosaigh Ceanada mar thiarnas feidearálach le ceithre chúige sa bhliain 1867. Diaidh ar ndiaidh, fuair Ceanada críocha agus cúigí eile, chomh maith le tuilleadh féinrialach. Tír neamhspleách atá ann anois.
