Jump to content

Deirgtine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Sinsir réamhstairiúla na nEoghanacht ab ea na Deirgthine (Deirgtine, Dergtine, Dergthine) nó Clanna Deirgthine (Clanna Dergthened) na Mumhan. Is doiléir iad a mbunús, ach d'fhéadfadh é gur tháinig suas ar an bhfód ón Ghaill in Éirinn ar na mallaibh.[1] Tá roinnt fianaise ann raibh siad gníomhach sa Bhreatain Rómhánach.

I measc pearsana seanscéalacha ar Dheirgtine incluiad tá Mogh Nuadhad, Ailill Ólom, Eoghan Mór, agus Fiacha Muilleathan. Cé gur maíodh níos déanaí é gur ríthe na Mumhan a bhí na pearsana úd, níor tháinig a sliocht i gceannas ar na Dáirine nó an Chorca Laidhe go dtí an 7ú haois AD.[2] I measc na scéalta cáiliúla a chuireann na Deirgthine in iúl, tá Cath Maige Mucrama.

Táthar ar an eolas go raibh dlúthghaoil pholaitiúla ag na Deirgthine le Déise na Mumhan, a raibh b'fhéidir a luath facilitators is tábhachtaí. Feictear ainmneacha go leor phearsana ó ginealaigh na nDeirgthine (.i. Eoghanachta) ar chlocha Oghaim i dtír na nDéise, Contae Phort Láirge.

Is fíor é freisin gur bhall de mhuintir na nÉarann iad roinnt phearsana miotasacha agus stairiúla, a mheastar níos deireanaí gur de shliocht na nDeirgthine agus a faightear i nginealaigh na nEoghanachta, tógtha isteach mar shinsir. Ba é Conall Corc an sinsear iontaofa is luaite na nEoghanacht agus fíorbhunaitheoir na ríoraí.

Féach freisin

[cuir in eagar | athraigh foinse]
  • Byrne, Francis John, Irish Kings and High-Kings. Four Courts Press. 2a eagrán athbhreithnithe, 2001.
  • Donnchadh Ó Corráin, "Prehistoric and Early Christian Ireland", in Foster, Roy (eag.), The Oxford Illustrated History of Ireland. Oxford University Press. 2001, ll. 1-52.
  1. Byrne 2001
  2. Ó Corráin 2001