Nia Segamain

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Nia Seaghamhain (Sean-Ghaeilge Nia Segamain) mac Adamair.

Tháinig sé i gcoróin tar éis dó an t-iar-ard-rí Conall Collamrach, a mharú. Deir Seathrún Céitinn gurbh í a mháthair Flidais na dTuath Dé Danann, bandia na coille. Ba í a cuid draíochta ba chúis a thug eilití fiáine bainne mar ba bha ceansuithe iad, i rith a réime.[1] Bhí sé i réim ar feadh seacht mbliana, sular mharaigh Énna Aignech é.

Sanasaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

As Sean-Ghaeilge, tá dhá bhrí le nia: gaiscíoch [2] agus mac deirféar.[3]. Le haghaidh Segamain, faightear é sa Chóir Amnann: "Nia Seagamain .i. nia trenfer ┐ segda[4] a main."[5]. Is s suimiúil é áfach go bhfuil brí "bainne" le seg.[6]

B'fhéidir go bhfuil a ainm gaolta le Segomo, dia ársa na nGallach, ab ionann agus Mars agus Earcail i ré na Róimhe.[7] Sinsear sna luathghinealaigh na n-Eóganacht ab ea pearsa beagáinín níos stairiúla dárbh ainm Nia Segamain, agus dá bharr mar fhianaise, deirtear scaití go raibh bunús Gallacha ag an sliocht.[8]

Achar ama[cuir in eagar | athraigh foinse]

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Foras Feasa ar Éirinn, 1.30
  2. 1 nia ar eDIL
  3. 2 nia ar eDIL
  4. segda ar eDIL
  5. segamain, Cóir A.2 i § 109, ar eDIL.
  6. 1 seg ar eDIL
  7. James MacKillop, Dictionary of Celtic Mythology, Oxford University Press, 1998, lch. 337
  8. Francis John Byrne, Irish Kings and High-Kings, Four Courts Press, 2a eagrán athbhreithnithe, 2001.
  9. R. A. Stewart Macalister (eag. & aistr.), Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V, Irish Texts Society, 1956, ll. 287-289
  10. Annála na gCeithre Máistrí, M4880 - 4887


Roimh
Conall Collamrach
Ard Rí na hÉireann
LGÉ 2a haois RC
FFÉ 226–219 RC
ACM 320–313 RC
Tar Éis
Énna Aignech