Rawlinson B 512

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search

Lámhscríbhinn Ghaelach de dheireadh an 15ú haois agus tús an 16ú haois is ea Rawlinson B. 512.[1]

Faightear sa chnuasach compilation presents a diverse range of medieval téacsanna meánaoiseacha idir fhilíocht agus phrós, an chúis is mó as Luath-Nua-Ghaeilge, agus roinnt as Laidin, nótaí a Béarla, scríofa ag roinnt scríobhaithe éagsúla. Tá 154 fóilió ann, ar phárpháipéar cuartó scríofa i ndá in double cholún. Roinntear an lámhscríbhinn ina cúig chuid, a bhí tráth imleabhair éagsúla:

  • I, ff. 101-22, 1-36, 45-52
  • II, ff. 53-75
  • III, ff. 75B-100, 37-44
  • IV, ff. 123-44
  • V, ff. 145-54.[2]

Ábhair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Fóilió Cur síos
I, 1-36
1a Deireadh de Gein Branduib maic Echach ocus Áedáin maic Gabráin, Breith Brandub mac Echach agus Áedán mac Gabráin
1a Fán Kailleoracht. Tonfeid, a Christ, conic muir.
1a-2a Ferchuitred Medba'',[3] Fear-liúntas Mhéabha
2b [bán]
3a-b Dán (37 rann) faoi ríthe na hÉireann, ó Loegaire go Brian Boru.
3b Gilla Cómáin mac Gilla Samthainde, dán le tús A andáladh anall uile (cóip lochtach)
4b- Dán Tadg og oDa […] cecinit, an-thréigthe.
5a-30a Beatha Trípháirteach Naoimh Phádraig, le nótaí imill
30a Rannta topagrafacha, le tús Crioch Midhi inn[e]osad duibh ocus crioch Breadh mborrfadach.
30a Nótaí próis, Torannacht ocus críchairecht na Midi, Teorantacht agus críochaireacht na Mí
30a Nótaí Laidine faoi Risterdus Nugent (ob. 1591) agus Katherine Nugent (ob. 1604)
30b Nótaí Béarla, an-thréigthe
31a Beatha Brigit (tús ar iarraidh)
35b-36a Scéala faoi sé mhíorúilt luaite le naomh Brigit
36a Dhá rann déanacha, le tús Tlachtga ingen Mhodh[a] Ruith ramhaigh
36b Dán ag tús Domun duthain a loinde, agus nóta as prós.
III, 37-44
37a-39a Apgitir Chrábaid, Aibítir Chrábhaidh
39a Teist Choemáin Chlúana maic Treoin for scoil oc Sinchill Chille Ached, Teist Chaomáin Chluain mhic Treoin faoi scoil óg Shinchill Chille Aichead
39a-40b Tráchtas Gaelach ar ocht bpeaca marfacha agus ocht bpríomhshuáilce
40b-41a Regula Coluim Cille, Riail Coluim Chille
41a Alt trí-líne, le tús Cosc mo Colmaócc maic uBéonna dond óclaicg.
41a Seanscéal Gaelach faoi Naomh Gréagóir Mór
41b-42a Achainí Chríost, paidreacha do Mhuire, Eoin Leanbh agus Eoin Baiste
42a-42b Mugrón comarba Coluim cille
42b-44a Na Arrada[4]
44a-44b Fís Laisrén Chluana (Connacht)
44b Nótaí ar Eaglaisí na Mumhan
I, 45-52
45a-47b Tráchtas ar an Saltair, le fo-nóta Gaeilge (f. 45a) le dáta Deireadh Fómhair, 1731.
48a-51b Cáin Adomnáin
51b Dán ar na Sailm Maledictive (13 rannta), le tús Sreth a salmaib suad slan / feib rohorddaig Adamnan.
51b Immathcor[5] nAilella ocus Airt, Comh-chúiteamh Ailealla agus Airt")
51b-52a Blúirín, le tús muintire. Olldam dicit.
52a Dán ar séasúor agus laethanta eaglasta, le tús A Loingsig a hEs mac nEirc.
52a-52b Fil and grian glindi hái, dán luaite leis an mbrughaidh, Dá Choca, le réamhrá próis agus gluaiseanna.
52b Nóta seacht-líne, Tomus cuirp Crist arna gabail Chonsantin impir
II, 53-75
53a-64a Félire Óengusso, réamhrá, cuid den réamhscéal, iarfhocal, le nótaí.
56b Dán (5 rann), i meadaracht rinnard, le tús Bendacht indrig donélaib.
64a Poem (2 stanzas) i meadaracht rinnard, le tús Cach noem robói, fil, bias.
64a Ceathrú le tús Cech noeb, cech noebuag, cech mairtir, le nóta
64b Seanscéal Naomh Moling
64b Seanscéal Naomh Moling agus an an diabhail
64b Nóta scríobhaí
65a-71a Seanmóir faoi Bhreith Chríost
71a Dhá dhán, le tús: (1) Buadacht uaim dom compan an tí as iomlan a threghib (Luaite le Rod Ó Cor(n)in); (2) Ag scoith na bPluingeadach (luaite le Brian mac Deargain).
71a-75b Seanmóir faoin bPáis Chríost
73a Nóta le scríobhaí ag aithint féin mar Dhubthach Ó Duibhgeannan, ag scríobh ar son Chonchúir Uí Mhaolchonaire.
III, 75b-100
76a-97b Leabhar Gabhála na hÉireann, agus Flathiusa hErend i dteannta.
97b Nóta ar chosúlacht Éireann agus na bhflaitheas, le tús Inis hErenn, tra, ro-suidigad isin fuined.
97b Tré faoina chéad trí bhreithiúnas in Éirinn
97b-98b Scéla Túain maic Cairill do Fhinnén Maige Bile; Tuan mac Cairill, Finnín Mhaighe Bile
97b Dán (7 rann) faoi Thuan mac Cairill
97b Ceathrú, le tús Dia rorannta cóicid Erenn.
97b Ceithre ceathrú maidir le Bealtaine, Lúnasa, Samhain agus Imbolc[6]
99a-100b Scéla Alexandir maic Pilip, sraithe ón scéal Gaelach faoi Alastar.
100b Coimpeart Chonchúir, scéal Neasa iníon Eochaid Sálbuide
100b Out of place scribal note to Lebor Gabála Érenn
I, 101-122
101a-105b Baile in Scáil
105b-108a Scéal Muc Mhic Dhathó
108a Seanscéal Naoimh Phádraig, Enna mhic rí Laoghaire, agus Mhíchíl Ardaingil
108b Senchus muici fhéili Martain, Seanchas mhuc Naoimh Máirtín
109a-114b Airec Menman[7] Uraird maic Coisse, Beart Uraird mhic Coisse."[8]
114b-115b Erchoitmed[9] ingine Gulidi, Leithscéal iníon Gulide
115b-116a Orgain / Aided trí mac nDiarmata mac Cerrbeóil, Argain / Anbhás thriúr mhac Diarmada mhic Cearbaill
116a-116b Aided Maelodráin mic Dímma Chróin, Anbhás Maelodrán mhic Dímma Chróin
116b Agallamh Cormaic 7 Fithil, Fíthel (Féigbriathrach)
[Dhá leathanach ar iarradh]
117a-118a Tochmarc Emire, tús ar iarraidh
117b-118b Verba Scáthaige, Focail Scáthaigh
117b-118b Forfess Fer Fálgae
119a-120b Immram Brain maic Febail
120b Echtrae Connlai, blúirín
121a Dán, A reilec laech Leithe Cuinn, Reilig na Ríthe Leithe Cuinn
121b Dán, agallamh idir Findchú agus Sétna
121b-122a Nóta faoi scuab Fánait
122a-122b Esnada Tige Buchet
122b Scél Baile Bindbérlaig, blúirín.
IV, 123-144
123a-139b Lorgaireacht an tSoithigh Naomhtha, scéal Luath-NuaGhaeilge, blúirín.
126a Dán luaite le Naomh Colm Chille, le tús Aibhinn bith ar B[i]nn Etair.
126a Ogham consonant sísana [...].
140a Scéal faoi Diarmaid mac Cerbaill agus Naomh Ciarán ádh tionóil Thailte
140a Scéal faoi ab Dhroimeanaigh
140b Foscél ar Bannscail, scéal faoi chathú athair faoistine ag bean
140b Scéal faire dhá scoláire eaglasta
141a Scéal Choilm Chille
141a Scéal Rí Ghúaire
141a Scéal taise mhic Craith mac mic in-Lomanaigh
141b Scéal faoi iníon mhic Thadhg uí Cellaigh Maine
141b Dhá sheanscéal faoi Naomh Moling as Luachair
141b Scéal faoi Naomh Comgall as Beannchair
142a Scéal Brenainnmoccu-Alta
142a Scéal Bhaithín agus Naomh Choilm Chille
142a Scéal Mochuta agus an diabhail
142b Scéal Dáibhí, Sholaimh agus Aibseálóim
142b Scéal Mochuta
142b Seanscéal Iób
143a Nóta scríobhaí tiomnaithe do John Punket agus iníon Bharún Ghalltroma
143a Tuar
143a Seanscéal Naoimh Phádraig, mic rí Laoghaire agus Mhíchíl ardaingil
143b Nóta ar scéala, argóint agus stair: Foilsigter na focail ar tri coraib .i. scél ocus arrumainte ocus (s)tair
143b Nóta ar tír soir ón Áis
143b Comrac Conculaind re Senbecc, Chomhrac Chú Chulainn le Seanbheag
143b Nóta ar aithreachas
143b Tri h-inganta Temrach, Trí iontas Teamhrach
143b Seanscéal Gaelach faoi of Gréagó agus an baintreach a rinne gáire ag aifreann
144a Deireadh Seanscéal Solaimh
144a Seanscéal Dáibhí agus Solaimh
144a Nóta ar rí Gréagach
144a Nóta ar oilithreacht cheathrar eaglaiseach Gaelach go dtí an Róimh
144b Seanscéal Impire Constaintín
144b Nóta ar thrí dhia Danu.
144b Tús de Esnada Tige Buchet, cf. f. 122a.
V, 145-154
145a-146b Nóta faoin Maighdean Mhuire
147a-154b Aistriúchán Gaeilge de De miseria humanae conditionis le Pápa Innocent (blúirín).

Foinsí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Stokes, Whitley. The Tripartite Life of St. Patrick. Londain, 1887.

Thuilleadh le léamh[cuir in eagar | athraigh foinse]

  • Best, R.I. "Notes on Rawlinson B. 512." ZCP 17 (1928), ll. 389-402.
  • Meyer, Kuno (eag.). Hibernica Minora. Anecdota Oxoniensia. Oxford: Clarendon Press, 1894. Supplement to Stokes' description.
  • Ó Cuív, Brian. Catalogue of Irish Language Manuscripts in the Bodleian Library at Oxford and Oxford College Libraries, Cuid I. Baile Átha Cliath, 2001. Ui. 38, ll. 223–54.

Naisc Sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Lua iomlán: Oxford, Bodleian Library, MS Rawlinson B. 512. Teideal eile: Ancient Irish Deeds and Writings, Chiefly Relating to Landed Property, from the Twelfth to the Seventeenth Century, with Translations, Notes, and a Preliminary Essay
  2. MsOmit ar CELT, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh.
  3. ferchuitred ar eDIL
  4. arrae, earra, ar eDIL
  5. immathchor, ccc, ar eDIL
  6. [dil.ie/27312 imbolc, óimelc], ar eDIL
  7. 1 menma (a), airec menman = mentis inventum, smaoineamh intinne, beart, ar eDIL
  8. Kuno Meyer, "Zwiegespräch zwischen Mac Liac und Irard Mac Coisse." ZCP 8, ll. 218-22, 559-60.
  9. airchoimted, vvv, ar eDIL