Liosta na n-éan in Éirinn

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Neadaíonn puifíní an Atlantaigh i gcoilíneachtaí timpeall an chósta.
An pilibín tuaisceartach,(Vanellus vanellus)

Seo liosta de na speicis éan a taifeadadh in Éirinn. I measc fána éanúil na hÉireann san iomlán áirítear 478 speiceas ó dheireadh na bliana 2015, de réir Choiste Éin Neamhchoitianta na hÉireann (CÉNÉ)..[1] Cuireadh 17 speiceas breise leis ó Seicliostaí Éan an Domhain.[2]

As na 495 speiceas seo, tá 281 annamh nó ann de thaisme agus tá triúr tugtha isteach ag daoine. Is cosúil go bhfuil ceann amháin scriosta, ceann eile imithe in éag, agus is dócha go bhfuil ceann eile díofa. Cuimsíonn an liosta ceithre iontráil d'éin ar glacadh leo gan speicis a aithint. Ní áirítear leis an liosta speicis a chuir CÉNÉ i gCatagóir D. Is speicis iad seo ina bhfuil amhras faoi cé acu a tharla siad i stát fiáin (Catagóir D1), ar tháinig siad le cabhair ó an duine amhail ar bord loinge (D2), níor taifeadadh ach iad marbh ar an snáth mara (D3), nó gur speicis fhiáin iad a bhféadfadh nach bhfuil a líonta féinchothabhálach (D4).

Is beag éagsúlacht atá ag éin ghoir in Éirinn mar gheall ar a leithlisiú. Níor taifeadadh roinnt speiceas cosúil leis an t- ulchabhán donn, an cnóshnag Eoráiseach agus an meantán léana a phórann sa Bhreatain Mhór. Mar sin féin, tá coilíneachtaí móra d' éin mhara ann, lena n-áirítear líonta tábhachtacha de ghuairdill, ghainéid thuaisceartacha, agus de ghainéad tuaisceartach, agus gheabhróga rósacha. I measc na n-éan pórúcháin suntasach eile tá na traonaigh agus na cága deargcosahcha. Níl aon speiceas eindéimeach ann ach tá fo-speicis eindéimeacha den ghealbhan píbgheal, den mheantán dubh, agus scréachóg Eoráiseach.

Fanann líon mór éan fiáin agus lapairí in Éirinn le linn an gheimhridh, mealta ag an aeráid bhog. Caitheann thart ar leath de ghéanna móra fionna na Graonlainne an geimhreadh ann. I rith an fhómhair, is féidir go leor éan mara a théann ar imirce a fheiceáil amach ó na cóstaí lena n-áirítear roinnt meirleach, cánóg agus peadairín. Fágann suíomh na hÉireann in oirthuseart na hEorpa go mbíonn éin Mheiriceá Thuaidh a thaifeadadh go rialta san fhómhar.

Ta leagan amacht tacsanomaíocha an liosta seo (ainmniú agus seicheamh orduithe, teaghlaigh agus speiceas) agus an córas ainmnithe (ainmneacha Gaeilge, eolaíochta agus Béarla) cosúil leo siúd de chuid 'The Clements Checklist of Birds of the World, eagrán 2019.[2]

Baineadh úsáid as na clibeanna seo a leanas chun aird a tharraingt ar roinnt catagóirí tarlaithe; tagann na clibeanna ó Bird Checklists of the World.[2]

  • (A) (Accidental) a tharlaíonn de thimpiste - speiceas nach dtarlaíonn ach go hannamh nó trí thimpiste in Éirinn
  • (I) (Introduced tugadh isteach - speiceas a tugadh isteach in Éirinn mar thoradh, go díreach nó go hindíreach, ar ghníomhartha daonna.

Lachain, géanna, and éin uisce[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ealaí balbha ar Loch Léin.
Gé ghiúrainn , cuairteoir geimhridh ón nGraonlainn.
Mallard, cónaitheoir an-choitianta.
Eadair, coitianta ar na chóstaí thuaidh.

Ord: Anseriformes Fine: Anatidae

Cuimsíonn na hAnatidae na lachain agus na héin uisce is cosúil le lacha, mar shampla géanna agus ealaí. Bíonn na héin seo in oiriúint do mhaireachtáil uisceach le cosa scamallacha, goba leacaithe, agus cleití atá sármhaith ar uisce a sceitheadh ​​mar gheall ar bratú ola.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gé shneachta Anser caerulescens Snow goose (A)
Gé ghlas Anser anser Graylag goose
Gé bhánéadanach Anser albifrons Greater white-fronted goos
Mionghé bhánéadanach Anser erythropus Lesser white-fronted goose (A)
Síolghé thaiga Anser fabalis Taiga bean-goose (A)
Síolghé thundra Anser serrirostris Tundra bean-goose (A)
Gé ghobghearr Anser brachyrhynchus Pink-footed goose
Cadhan Branta bernicla Brent goose
Gé ghiúrainn Branta leucopsis Barnacle goose
Cackling goose Branta hutchinsii Brioscarnach-ghé (A)
Gé Cheanadach Branta canadensis Canada goose (A)
Gé bhroinnrua Branta ruficollis Red-breasted goose (A)
Eala bhalbh Cygnus olor Mute swan
Eala thundra Cygnus columbianus Tundra swan
Eala ghlórach Cygnus cygnus Whooper swan
Seil-lacha rua Tadorna ferruginea Ruddy shelduck (A)
Seil-lacha choiteann Tadorna tadorna Common shelduck
Lacha mhandrach Aix galericulata Mandarin duck mhandarin (I)
Praslacha Bhaikalach Sibirionetta formosa Baikal teal (A)
Praslacha shamhraidh Spatula querquedula Garganey
Praslacha ghormeiteach Spatula discors Blue-winged teal (A)
Spadalach tuaisceartach Spatula clypeata Northern shoveler
Gadual Mareca strepera Gadwall
Eurasian wigeon Mareca penelope Rualacha
Rualacha Mheiriceánach Mareca americana American wigeon (A)
Lacha chlóis Anas platyrhynchos Mallard
Lacha chosrua Anas rubripes American black duck (A)
Biorearrach Anas acuta Northern pintail
Praslacha Anas crecca Eurasian teal
Póiseard cíordhearg Netta rufina Red-crested pochard (A)
Póiseard ceannrua Meiriceánach Aythya americana Redhead (A)
Póiseard coiteann Aythya ferina Common pochard
Lacha mhuinceach Aythya collaris Ring-necked duck (A)
Lacha mheirgeach Aythya nyroca Ferruginous duck (A)
Lacha bhadánach Aythya fuligula Tufted duck
Lacha iascán Aythya marila Greater scaup
Mionlacha iascán Aythya affinis Lesser scaup (A)
Éadar taibhseach Somateria spectabilis King eider (A)
Eadar bogeiteach Somateria mollissima Common eider
Lacha gháifeach[2] Histrionicus histrionicus Harlequin duck (A)
Scótar toinne Melanitta perspicillata Surf scoter (A)
Scótar dubh Melanitta fusca Velvet scoter
Scótar Degland Melanitta deglandi White-winged scoter
Scótar dubh Melanitta nigra Common scoter
Scótar Meiriceánach Melanitta americana Black scoter (A)
Lacha gheimhridh Clangula hyemalis Long-tailed duck
Órshúileach ceannsceadach Bucephala albeola Bufflehead (A)
Órshúileach coiteann Bucephala clangula Common goldeneye
Órshúileach Íoslannach Bucephala islandica Barrow's goldeneye (A)
Síolta gheal Mergellus albellus Smew
Síolta chochaill Lophodytes cucullatus Hooded merganser (A)
Síolta mhór Mergus merganser Common merganser
Síolta rua Mergus serrator Red-breasted merganser
Lacha Iamácach Oxyura jamaicensis Ruddy duck (I)

Piasúin, cearca fraoigh agus comhghuaillithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá meath mór tagtha ar an phatraisc choiteann agus tá sí fíor-annamh anois.

Ord: Galliformes Fine: Phasianidae

Is fine d’éin talún iad na Phasianidae atá comhdhéanta de na gearga, patraiscí, coiligh shneachta, francolíní, Sporchoileach, tragapain, Mónail, piasúin, péacóga, agus éanlaith dhufaire. Go ginearálta, tá siad plump (cé go bhfuil siad éagsúil i méid) agus tá sciatháin leathan, réasúnta gearr acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gearg choiteann Coturnix coturnix Common quail / gearraghuirt
Piasún coiteann Phasianus colchicus Common pheasant (I)
Patraisc choiteann Perdix perdix Grey partridge
Capall coille Tetrao urogallus Western capercaillie (Díothaithe; nach bhfacthas ó roimh 1950)
Cearc fhraoigh Lagopus lagopus Willow ptarmigan

Foithigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord : Podicipediformes     Fine : Podicipedidae

Éin thumtha atá beag go meánacha-móra fhionnuisce iad na foithigh. Tá ladhracha maothánacha acu agus is snámhóirí agus tumadóirí den scoth iad. Mar sin féin, cuirtear a gcosa i bhfad siar ar an gcorp, rud a fhágann go bhfuil siad anásta ar thalamh. Tá 20 speiceas ar fud an domhain agus 5 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Spágaire tonn (nó lapairín locha) Tachybaptus ruficollis Little grebe
Foitheach gob-alabhreac Podilymbus podiceps Pied-billed grebe (A)
Foitheach cluasach Podiceps auritus Horned grebe
Foitheach píbrua Podiceps grisegena Red-necked grebe
Foitheach mór (nó lúnadán) Podiceps cristatus Great crested grebe
Foitheach píbdhubh Podiceps nigricollis Eared grebe (A)

Coilm[cuir in eagar | athraigh foinse]

Fearán baicdhubh, a taifeadadh den chéad uair sa bhliain 1959 agus atá coitianta anois.
Colm aille, de ghnáth ina chónaí ar aillte gar don Aigéan Atlantach.

Ord: Columbiformes Fine: Columbidae

Is éin tathagacha iad na coilm le muiníl ghearra agus goba gearra caola le cera feolmhar.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Colm aille Columba livia Rock pigeon
Colm gorm Columba oenas Stock dove
Colm cille Columba palumbus Common wood-pigeon
Fearán Eorpach Streptopelia turtur European turtle-dove
Fearán baicdhubh Streptopelia decaocto Eurasian collared-dove
Fearán gubhach Zenaida macroura Mourning dove (A)

Gaineamhchearca[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Pterocliformes Fine: Pteroclidae

Tá cinn agus muiníl bheaga, cosúil le cinn na gcolúr ag na gaineamhchearca, ach tá cabhlacha dlúth láidre acu. Tá sciatháin bhioracha fhada acu agus uaireanta eireabaill agus iad in ann tabhairt faoi eitilt dhíreach ghasta freisin. Eitlíonn ealtaí go poill uisce ag breacadh an lae agus ag luí na gréine. Tá a gcosa cleite síos go dtí na ladhracha. Tá 16 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gaineamhchearc Pallas Syrrhaptes paradoxus Pallas's sandgrouse (A)

Bustaird[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Otidiformes Family: Otididae

Is éin mhóra talún iad na bustaird a bhaineann go príomha le talamh tirim oscailte agus steipeanna an tSean-Domhain. Is uiliteoirí iad agus neadaíonn siad ar an talamh. Siúlann siad go seasta ar chosa láidre agus ar chrúbacha móra, ag piocadh le haghaidh bia ar a mbealach. Tá sciatháin fhada leathana acu le reanna sciathánacha "méaracha" agus patrúin shuntasacha agus iad ar eitilt. Bíonn taispeántais chúplála shuimiúla ag go leor acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Bustard mór Otis tarda Great bustard (A)
Bustard beag Tetrax tetrax Little bustard (A)

Cuacha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cnuc coitianta, tá líon a gcuairteanna sa gheimhreadh ag laghdú.

Ord: Cuculiformes Fine: Cuculidae

Cuimsíonn an fhine Cuculidae cuacha, Reathaí an bhóthair agus Crotophaga.

Tá méid athraitheach ag na héin seo le corp caol, eireabaill fhada agus cosa láidre. Tá 138 speiceas ar fud an domhain. Is paraisítí goir iad cuacha an tsean-domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Mórchuach bhreac Clamator glandarius Great spotted cuckoo (A)
Cuach ghob-bhuí Coccyzus americanus Yellow-billed cuckoo (A)
Cuach ghobdhubh Coccyzus erythropthalmus Black-billed cuckoo (A)
Cuach choiteann Cuculus canorus Common cuckoo

Tuirní lín agus comhghuaillithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Caprimulgiformes Fine: Caprimulgidae

Is éin oíche mheánmhéide iad na Tuirní lín a neadaíonn ar an talamh de ghnáth. Tá sciatháin fhada, cosa gearra agus goba an-ghearr acu. Tá cosa beaga ag a bhformhór, gan mórán úsáide acu le haghaidh siúlóide, agus sciatháin bhioracha fhada. Tá a gcuid clúmh bog duaithníochta cosúil le coirt nó duilleoga. Tá 86 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Tuirne lín Meiriceánach Chordeiles minor Common nighthawk (A)
Tuirne lín Eorpach Caprimulgus europaeus Eurasian nightjar

Gabhláin ghaoithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is éin bheaga iad na gabhláin ghaoithe a chaitheann an chuid is mó dá saol ag eitilt. Tá cosa an-ghearr ag na héin seo agus ní thuirlingíonn siad go deonach ar an talamh, ach ina sheasamh ar dhromchlaí ingearacha. Tá ssciatháin fhada scuabtha siar ag go leor acu atá cosúil le corrán nó búmarang.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Chimney swift Chaetura pelagica Gabhlán simléir (A)
Gabhlán earrspíonach Hirundapus caudacutus White-throated needletail (A)
Gabhlán Alpach Tachymarptis melba Gabhlán alpach (A)
Gabhlán gaoithe Apus apus Common swift
Gabhlán bánlíoch Apus pallidus en|Pallid swift} (A)
Gabhlán beag Apus affinis Little swift (A)

Rálóga, gerraí, cearcóga agus cearca ceannanna[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Gruiformes Fine: Rallidae

Is fine mhór d'éin bheaga go meánmhéide í na Rallidae lena n-áirítear na rálóga, gerraí, cearcóga agus cearca ceannanna. De ghnáth bíonn siaf ina gcónaí i ndlúthfhásra i dtimpeallachtaí taise in aice le lochanna, seascann nó aibhneacha. Go ginearálta is éin chúthail agus rúnda iad, rud a fhágann go bhfuil sé deacair iad a bhreathnú. Tá cosa láidre agus barraicíní fada ag mórchuid na speiceas atá oiriúnaithe go maith do dhromchlaí boga míchothrom. Is gnách go mbíonn sciatháin ghearra, chothrománacha acu agus nach mbíonn siad thar cionn ag eitilt. Tá 143 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Rálóg uisce Rallus aquaticus Water rail
Traonach Crex crex Corn crake
Gearr sora Porzana carolina en|[[Sora (bird)}} (A)
Gearr breac Porzana porzana en|Spotted crake} (A)
Cearc uisce Gallinula chloropus Eurasian moorhen
Cearc cheannann Fulica atra Eurasian coot
Cearc cheannann Mheiriceánach Fulica americana American coot (A)
Cearcóg Mhartinique Porphyrio martinicus American purple gallinule (A)
Gearr beag Porzana parva Little crake (A)
Gearr bídeach Porzana pusilla Baillon's crake (A)

Grúis[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is éin mhóra, fhada-chosa agus fhada-chrainn iad na grúis. Murab ionann agus na grúis a bhfuil an chuma chéanna orthu ach nach bhfuil gaolmhar leo, bíonn grúis ag eitilt le muineál sínte amach, gan a bheith tarraingthe siar. Tá taispeántais nó "damhsaí" cúirtéireachta casta agus torannacha ag a bhformhór. Tá 15 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Grús Ceanadach Antiogne canadensis Sandhill crane (A)
Grús coiteann Grus grus Common crane (A)

Crotaigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Burhinidae

Is grúpa de lapairí trópaiceacha den chuid is mó iad, atá ina mbaill d'fhine Burhinidae. Tá siad le fáil ar fud an domhain laistigh den chrios trópaiceach, agus tá roinnt speiceas ag pórú san Eoraip mheasartha agus san Astráil. Is lapairí meán go mór iad le goba láidre dubha nó buí-dubha, súile móra buí agus pluiméireacht dhuaithne. In ainneoin a bheith rangaithe mar lapairí, is fearr le mórchuid na speiceas gnáthóga tirim nó leath-tirim. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil in Éirinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Crotach cloch Burhinus oedicnemus Eurasian thick-knee (A)

Abhóiséid agus Scodalaigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Recurvirostridae

Fine de lapairí móra is ea na Recurvirostridae, lena n-áirítear na habhóiséid agus na scodalaigh. Tá cosa fada agus goba fada cuartha ag claonadh in airde ar na habhóiséid. Tá cosa thar a bheith fada agus goba fada tanaí díreacha ag na scodalaigh. Tá 9 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Scodalach dubheiteach Himantopus himantopus Black-winged stilt
Abhóiséad alabhreac Recurvirostra avosetta Pied avocet (A)

Roilligh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Roilleach deargchosach, coitianta timpeall an chósta.

Ord: Charadriiformes Fine: Haematopodidae

Tá na roilligh mór agus callánach mar a bheadh feadóga, le goba láidre chun moilisc a bhriseadh nó a oscailt. Tá 11 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Roilleach deargchosach Haematopus ostralegus Eurasian oystercatcher

Feadóga agus pilibíní[cuir in eagar | athraigh foinse]

Pilibín a bhíonn ann go coitianta sa gheimhreadh, ach níos annamh sa samhradh.
Na feadóga glasa a póraíonn i réigiúin Artacha.
Fanann an fheadóg chladaigh i rith an gheimhridh i gceantair chósta ó dheas san Aifric.

Ord: Charadriiformes Fine: Glareolidae Cuimsíonn an fhine Charadriidae na feadóga, na hamadáin mhóinteacha agus na pilibíní. Is éin bheaga agus mheánmhéide iad le corpáin dhea-dhéanta, muiníl ghearra tiubha agus sciatháin fhada, bioracha de ghnáth. Tá siad le fáil amuigh faoin tuath oscailte ar fud an domhain, den chuid is mó i ngnáthóga in aice le huisce. Tá 66 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Feadóg ghlas Pluvialis squatarola Black-bellied plover
Feadóg bhuí Pluvialis apricaria European golden-plover
Feadóg bhuí Dhoiminiceach Pluvialis dominica American golden-plover (A)
Feadóg bhuí-dhonn Pluvialis fulva Pacific golden-plover (A)
Pilibín coitianta Vanellus vanellus Northern lapwing
Pilibín ealtúil Vanellus gregarius Sociable lapwing (A)
Feadóigín Mhongólach Charadrius mongolus Lesser sand-plover (A)
Feadóigín Leschenault [2] Charadrius leschenaultii Greater sand-plover (A)
Feadóigín Alastrach Charadrius alexandrinus Kentish plover (A)
Feadóg chladaigh Charadrius hiaticula Common ringed plover
Feadóg mhionbhosach Charadrius semipalmatus Semipalmated plover (A)
Feadóigín chladaigh Charadrius dubius Little ringed plover (A)
Feadóg ghlórach Charadrius vociferus Killdeer (A)
Amadán móinteach Charadrius morinellus Eurasian dotterel (A)

Gobadáin agus comhghuaillithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Scolopacidae

Is fine mhór ilchineálach d'éin chladaigh bheaga go meánmhéide iad na Scolopacidae, lena n-áirítear na gobadáin, crotaigh, guilbnigh, cosdeargáin, creabhair, naoscacha, guilbníní agus falaróipí. Itheann an chuid is mó de na speicis inveirteabraigh bheaga a roghnaíodh as an láib nó ithir. Cuireann athraithe ar fhad na gcosa agus na ngob ar chumas na speiceas éagsúl chun beatha sa ghnáthóg chéanna, go háirithe ar an gcósta, gan iomaíocht go díreach le haghaidh bia.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gobadán sléibhe Bartramia longicauda Upland sandpiper (A)
Crotach eanaigh Numenius phaeopus Eurasian whimbrel
Crotach Artach Numenius borealis Eskimo curlew (A) (probably extinct)
Crotach coiteann Numenius arquata / Common curlew
Guibneach stríocearrach Limosa lapponica Bar-tailed godwit
Guilbneach earrdubh Limosa limosa Black-tailed godwit
Guilbneach broinnrua Limosa haemastica Hudsonian godwit (A)
Piadálai trá Arenaria interpres Ruddy turnstone
Cnota mór Calidris tenuirostris Great knot (A)
Cnota rua Calidris canutus Red knot
Rufachán trodach Calidris pugnax Ruff
Gobadán gobleathan Calidris falcinellus Broad-billed sandpiper (A)
Gobadán earr-rinneachr Calidris acuminata Sharp-tailed sandpipe (A)
obadán scodlach Calidris himantopus Stilt sandpiper (A)
Gobadán crotaigh Calidris ferruginea Curlew sandpiper
Gobadáinín Temmonck Calidris temminckii Temminck's stint (A)
Long-toed stint Calidris subminuta Gobadáinín ladharfhada (A)
Gobadán droimrua Calidris ruficollis Red-necked stint (A)
Ladhrán geal Calidris alba Sanderling
Breacóg Calidris alpina Dunlin
Gobadan cosbhuí Calidris maritima Purple sandpiper
Gobadán bárd Calidris bairdii Baird's sandpiper (A)
Gobadáinín beag Calidris minuta Little stint
Gobadáinín bídeach Calidris minutilla Least sandpiper (A)
Gobadán bánphrompach Calidris fuscicollis White-rumped sandpiper (A)
Gobadán broinn-donnbhuí Calidris subruficollis Buff-breasted sandpiper (A)
Gobadán uchtach Calidris melanotos Pectoral sandpiper
Gobadán mionbhosach Calidris pusilla Semipalmated sandpiper (A)
Gobadán iartharach Calidris mauri Western sandpiper (A)
Guilbnín gobghearr Limnodromus griseus Short-billed dowitcher (A)
Guilbnín gobfhada Limnodromus scolopaceus Long-billed dowitcher (A)
Naoscach bhídeach Lymnocryptes minimus Jack snipe
Creabhar Scolopax rusticola Eurasian woodcock
Naoscach mhór Gallinago media Great snipe (A)
Naoscach coiteann Gallinago gallinago Common snipe
Naoscach caoindeilbh Gallinago delicata Wilson's snipe (A)
Gobadán Terek Xenus cinereus Terek sandpiper (A)
Falaróp trídhathach Phalaropus tricolor Wilson's phalarope (A)
Falaróp gobchaol Phalaropus lobatus Red-necked phalarope (A, a tógadh roimhe seo)
Falaróp rua Phalaropus fulicarius Red phalarope
Gobadán coiteann Actitis hypoleucos Common sandpiper
Gobadán breac Actitis macularia Spotted sandpiper (A)
Gobadán glas Tringa ochropus Green sandpiper
Gobadán aonarach Tringa solitaria Solitary sandpiper (A)
Cosdeargán breac Tringa erythropus Spotted redshank
Ladhrán buí Tringa melanoleuca Greater yellowlegs (A)
Laidhrín glas Tringa nebularia Common greenshank
Mionladhrán buí Tringa flavipes Lesser yellowlegs (A)
Gobadán corraigh Tringa stagnatilis Marsh sandpiper (A)
Gobadán coille Tringa glareola Wood sandpiper
Cosdeargán coiteann Tringa totanus Common redshank

Pratancóil agus rásaithe[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Family: Glareolidae

Is fine de lapairí iad na Glareolidae a chuimsíonn na pratancóil, a bhfuil cosa gearra, sciatháin bioracha fada agus eireabaill fhada ghabhlacha orthu, agus na rásaithe, a bhfuil cosa fada, sciatháin ghearra agus goba fada bioracha orthu a chuarann síos. Tá 17 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Rásaí bánbhuí Cursorius cursor Cream-colored courser (A)
Pratancól muinceach Glareola pratincola Collared pratincole (A)
Pratancól dubheiteach Glareola nordmanni Black-winged pratincole (A)

Meirligh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Meirleach mór, éan eachtrainna timpeall an chósta.

Ord: Charadriiformes Fine: Stercorariidae

Is éin mheán go mórmhéide iad an fhine Stercorariidae, go ginearálta, le cluimhreach liath nó dhonn de ghnáth, go minic le marcálacha bána ar na sciatháin. Neadaíonn siad ar an talamh i réigiúin mheasartha agus artacha agus is imircigh fadraoin iad.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Meirleach mór Stercorarius skua Great skua
Meirleach Mac Cormaic Stercorarius maccormicki South polar skua (A)
Meirleach pomairíneach Stercorarius pomarinus Pomarine jaeger
Meirleach Artach Stercorarius parasiticus Parasitic jaeger
Meirleach earrfhada Long-tailed jaeger Stercorarius longicaudus Long-tailed jaeger (A)

Falcóga, forachain agus puifíní[cuir in eagar | athraigh foinse]

An fhoracha dhubh, le fáil feadh chóstaí creagach agus timpeall ar chuanta agus céanna.

Ord: Charadriiformes Fine: Alcidae


Tá na hAlcidae cosúil ar an taobh amuigh le piongain mar gheall ar a gcuid dathanna dubh-agus-bán, a staidiúir ina seasamh, agus cuid dá nósanna. Mar sin féin, níl baint acu leis na piongain agus tá siad difriúil ó thaobh a bheith in ann eitilt. Cónaíonn na foracha ar an bhfarraige oscailte, ach amháin nuair a thagann siad i dtír chun neadú d’aon ghnó.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Falcóg bheag Alle alle Little auk (A)
Foracha choitianta Uria aalge Common murre
Foracha Brünnich Uria lomvia Foracha brünnich (A)
Crosán Alca torda Razorbill
Falcóg mhór Pinguinus impennis Great auk (extinct)
Foracha dhubh Cepphus grylle Black guillemot
Puifín Atlantach Fratercula arctica Atlantic puffin

Faoileáin, geabhróga, agus cánóga sciorracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Laridae

Fine d'éin mhara mheán go mórmhéide iad Laridae, na faoileáin, geabhróga, agus Cánóga sciorracha. Is gnách go mbíonn faoileáin liath nó bán, go minic le marcanna dubha ar an cheann nó ar na sciatháin. Bíonn goba láidre, fada agus cosa scamallacha orthu. Is grúpa éan mara meánmhéide go mór de ghnáth le cluimhreach liath nó bhán, go minic le marcanna dubha ar an cheann iad na geabhróga. Seilgeann an chuid is mó de gheabhróga iasc ag tumadóireacht ach piocann cuid acu feithidí as dromchla fíoruisce. Is éin fadmharthanacha iad go ginearálta, agus is eol do roinnt speiceas a bheith beo níos mó ná 30 bliain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Saidhbhéar Rissa tridactyla Black-legged kittiwake
Faoileán eabhartha Pagophila eburnea Ivory gull (A)
Sléibhín Sabine Sabine's gull Xema sabini Sabine's gull
Sléibhín Bonaparte Chroicocephalus philadelphia Bonaparte's gull (A)
Faoileán ceanndubh Chroicocephalus ridibundus Black-headed gull
Sléibhín beag Hydrocoloeus minutus Little gull
Faoileán Ross Rhodostethia rosea Ross's gull (A)
Sléibhín an gháire Leucophaeus atricilla Laughing gull (A)
Sléibhín Franklin Leucophaeus pipixcan Franklin's gull (A)
Sléibhín Meánmhuirí Ichthyaetus melanocephalus Mediterranean gull
Faoileán bán Larus canus Mew gull
Faoileán bandghobach Larus delawarensis Ring-billed gull
Faoileán scadán Larus argentatus European herring gull
Faoileán scadán cosbhuí Larus michahellis Yellow-legged gull (A)
Caspian gull Larus cachinnans (A)
Faoileán Íoslannach Larus glaucoides Iceland gull
Droimneach beag Larus fuscus Lesser black-backed gull
Faoileán liathghlas Larus schistisagus Slaty-backed gull (A)
Faoileán gormghlas [2] Larus glaucescens Glaucous-winged gull (A)
Faoileán tuaisceartach Larus hyperboreus Glaucous gull
Droimneach mór Larus marinus Great black-backed gull
Geabhróg shúicheach Onychoprion fuscatus {{lang|en| Sooty tern (A)
Geabhróg bheag Sternula albifrons Little tern
Geabhrógghobdhubh Gelochelidon nilotica Gull-billed tern (A)
Geabhróg Chaispeach Hydroprogne caspia Caspian tern (A)
Geabhróg dhubh Chlidonias niger Black tern
Geabhróg bháneiteach Chlidonias leucopterus White-winged tern (A)
Geabhróg bhroinndubh Chlidonias hybridus Whiskered tern (A)
Geabhróg rosach Sterna dougallii Roseate tern
Geabhróg choiteann Sterna hirundo Common tern
Geabhróg Artach Sterna paradisaea Arctic tern
Forster's tern Sterna forsteri Geabhróg Forster (A)
Geabhróg ríoga Thalasseus maximus Royal tern (A)
Geabhróg scothdhubh Thalasseus sandvicensis Sandwich tern
Elegant tern Thalasseus elegans Geabhróg ghalánta (A)
Miongheabhróg chíorach Thalasseus bengalensis en| Lesser crested tern (A)
Scimire dhubh Rynchops niger en|Black skimmer (A)

Phaethontidae[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Phaethontiformes Fine: Phaethontidae

Is éin bhána chaola na n-aigéan trópaiceach iad na Phaethontidae, le cleití eireaball lárnacha an-fhada. Tá baill dhubha ar a chuid sciathán fada, agus ar a gcinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Saidhbhéar Rissa tridactyla Black-legged kittiwake
Faetón caolearrach Phaethon lepturus White-tailed tropicbird (A)
Faetón neimhe Phaethon aethereus Red-billed tropicbird (A)

Lómaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

An lóma mór, cuairteoir geimhridh ar uiscí cósta.

Ord : Gaviiformes     Fine : Gaviidae

Is grúpa éan uisceach iad na lómaí, atá le fáil i go leor áiteanna i Meiriceá Thuaidh agus i dtuaisceart na hEorpa. Tá siad ar mhéid lacha mhóir nó gé bheag, rud atá cosúil leo agus iad ag snámh, ach nach bhfuil baint iomlán acu leis.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Lóma rua Gavia stellata Red-throated loon
Lóma Artach Gavia arctica Arctic loon (A)
Lóma an Aigéin Chiúin Gavia pacifica Pacific loon (A)
Lóma mór Gavia immer Common loon
Lóma gobgheal Gavia adamsii Yellow-billed loon (A)

Albatrais[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Procellariiformes Fine: Diomedeidae

Tá na halbatrais i measc na n-éan eitilte is mó, agus tá na réisí sciathán is mó ag na halbatrais mhóra i ngéineas na 'Diomedea' ', d'aon éan atá ar marthain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Albatras dú-mhalach Thalassarche melanophris Black-browed albatross (A)

Guairdill deisceartaigh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Procellariiformes Fine: Oceanitidae

Is éin mhara san fhine Oceanitidae na guairdill dheisceartaigh, cuid den ord Procellariiformes. Itheann na héin mhara is lú seo crústaigh planctónacha agus éisc bheaga a phioctar ón dromchla, de ghnáth agus iad ag faoileáil go híseal. Tá a n-eitilt fluttering agus uaireanta cosúil le sciatháin leathair. piorraí stoirme na hAstráile, nó na piorraí stoirme ó dheas. Itheann na héin mhara is lú seo crústaigh planctónacha agus iasc beag a phioctar ón dromchla, de ghnáth agus iad ag tóraíocht. Bíonn a n-eitilt ag corraí agus uaireanta cosúil le sciatháin leathair.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Guairdeall Wilson Oceanites oceanicus Wilson's storm-petrel (A)


Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."".
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 Tá ort na shonrú' 'teideal = agus' 'url = nuair a úsáideann {{ lua idirlín}}."". Bird Checklists of the World.