Jump to content

Liosta d’éanlaith na hÉireann

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Neadaíonn puifíní an Atlantaigh i gcoilíneachtaí timpeall an chósta.
An pilibín tuaisceartach,(Vanellus vanellus)

Seo liosta d’éanlaith a taifeadadh in Éirinn. I measc fána éanúil na hÉireann san iomlán, áiríodh 520 speiceas ó dheireadh na bliana 2019 de réir Choiste Éin Neamhchoitianta na hÉireann (CÉNÉ).[1] Díobh seo, tá 183 neamhchoitianta, agus ní fhacthas 14 de na cinn seo in Éirinn ó 1950. Tugadh trí speiceas isteach go hÉirinn nó tháinig siad go hÉirinn ó líon eile a tugadh isteach.

Tá éagsúlacht sách íseal d'éin ghoir in Éirinn mar gheall í a bheith scoite ón mór-roinn. Níor taifeadadh roinnt speiceas amhail an t-ulchabhán donn (Strix aluco), an cnóshnag Eoráiseach (Sitta europaea) agus an meantán léana (Poecile montanus) a phóraíonn sa Bhreatain Mhór. Mar sin féin, tá coilíneachtaí móra d'éin mhara ann, lena n-áirítear líonta tábhachtacha de peadairíní na stoirme (Hydrobates pelagicus), gainéid thuaisceartacha (Morus bassanus) agus geabhróga rósacha (Sterna dougallii). I measc na n-éan pórúcháin suntasach eile tá traonacha (Crex crex) agus cága deargchosacha (Pyrrhocorax pyrrhocorax).

Níl aon speiceas eindéimeach in Éirinn ach tá fospeicis eindéimeacha den mheantán dubh, den scréachóg choille agus den ghabha dubh, agus meastar uaireanta gur fospeiceas faoi leith den chearc shailí atá i gcearca fraoigh na hÉireann.

As na 520 speiceas seo, tá 183 annamh nó ann de thaisme agus tá triúr tugtha isteach ag daoine. Is cosúil go bhfuil ceann amháin scriosta, ceann eile imithe in éag, agus is dócha go bhfuil ceann eile díofa. Cuimsíonn an liosta ceithre iontráil d'éin ar glacadh leo gan speicis a aithint. Ní áirítear leis an liosta speicis a chuir CÉNÉ i gCatagóir D. Is speicis iad seo ina bhfuil amhras faoi cé acu a tharla siad i stát fiáin (Catagóir D1), ar tháinig siad le cabhair ó an duine amhail ar bord loinge (D2), níor taifeadadh ach iad marbh ar an snáth mara (D3), nó gur speicis fhiáin iad a bhféadfadh nach bhfuil a líonta féinchothabhálach (D4).

Is beag éagsúlacht atá ag éin ghoir in Éirinn mar gheall ar a leithlisiú. I measc na speiceas nár taifeadadh riamh tá an t-ulchabhán donn, an cnóshnag Eoráiseach agus an meantán léana a phórann sa Bhreatain Mhór. Mar sin féin, tá coilíneachtaí móra d' éin mhara ann, lena n-áirítear líonta tábhachtacha de ghuairdill, ghainéid thuaisceartacha agus gheabhróga rósacha. I measc na n-éan pórúcháin suntasach eile tá na traonaigh agus na cága cosdearga.

Fanann líon mór éan fiáin agus lapairí in Éirinn le linn an gheimhridh, mealta ag an aeráid bhog. Caitheann thart ar leath de ghéanna móra fionna na Graonlainne an geimhreadh ann. I rith an fhómhair, is féidir go leor éan mara a théann ar imirce a fheiceáil amach ó na cóstaí lena n-áirítear roinnt meirleach, cánóg agus peadairín. Fágann suíomh na hÉireann in iarthuaisceart na hEorpa go mbíonn éin Mheiriceá Thuaidh a thaifeadadh go rialta san fhómhar.

Tá leagan amach tacsanomaíochta an liosta seo (ainmniú agus seicheamh orduithe, teaghlaigh agus speiceas) agus an córas ainmnithe (ainmneacha Gaeilge, eolaíochta agus Béarla) cosúil leo siúd de chuid 'The Clements Checklist of Birds of the World, eagrán 2019.[2]

Baineadh úsáid as na clibeanna seo a leanas chun aird a tharraingt ar roinnt catagóirí tarlaithe; tagann na clibeanna ó Bird Checklists of the World.[2]

  • (F) (Fánach) - speiceas nach dtarlaíonn ach go hannamh nó trí thimpiste in Éirinn
  • (T) (Tugadh isteach) - speiceas a tugadh isteach in Éirinn mar thoradh, go díreach nó go hindíreach, ar ghníomhartha daonna.

Lachain, géanna, and éin uisce

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Ealaí balbha ar Loch Léin.
Gé ghiúrainn, cuairteoir geimhridh ón nGraonlainn.
Mallard, cónaitheoir an-choitianta.
Eadair, coitianta ar na chóstaí thuaidh.

Ord: Anseriformes Fine: Anatidae

Cuimsíonn na hAnatidae na lachain agus na héin uisce is cosúil le lacha, mar shampla géanna agus ealaí. Bíonn na héin seo in oiriúint do mhaireachtáil uisceach le cosa scamallacha, goba leacaithe, agus cleití atá sármhaith ar uisce a sceitheadh ​​mar gheall ar bratú ola.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gé shneachtaAnser caerulescensSnow goose (F)
Gé ghlas Anser anserGraylag goose
Gé bhánéadanachAnser albifronsGreater white-fronted goos
Mionghé bhánéadanach Anser erythropusLesser white-fronted goose (F)
Síolghé thaigaAnser fabalisTaiga bean-goose(F)
Síolghé thundraAnser serrirostrisTundra bean-goose(F)
Gé ghobghearrAnser brachyrhynchusPink-footed goose
CadhanBranta berniclaBrent goose
Gé ghiúrainn Branta leucopsisBarnacle goose
Gé Hutchins Branta hutchinsii Cackling goose(F)
Gé Cheanadach Branta canadensis Canada goose (F)
Gé bhroinnrua Branta ruficollis Red-breasted goose(F)
Eala bhalbh Cygnus olorMute swan
Eala thundra Cygnus columbianusTundra swan
Eala ghlórach Cygnus cygnus Whooper swan
Seil-lacha rua Tadorna ferruginea Ruddy shelduck(F)
Seil-lacha choiteann Tadorna tadorna Common shelduck
Lacha mhandrach Aix galericulata Mandarin duck(T)
Praslacha Bhaikalach Sibirionetta formosa Baikal teal(F)
Praslacha shamhraidh Spatula querquedulaGarganey
Praslacha ghormeiteach Spatula discors Blue-winged teal(F)
Spadalach tuaisceartach Spatula clypeataNorthern shoveler
Gadual Mareca strepera Gadwall
RualachaMareca penelopeEurasian wigeon
Rualacha Mheiriceánach Mareca americanaAmerican wigeon(F)
MallardAnas platyrhynchos Mallard
Lacha chosrua Anas rubripesAmerican black duck(F)
Biorearrach Anas acutaNorthern pintail
Praslacha Anas creccaEurasian teal
Póiseard cíordhearg Netta rufina Red-crested pochard(F)
Póiseard ceannrua Meiriceánach Aythya americanaRedhead(F)
Póiseard coiteannAythya ferinaCommon pochard
Lacha mhuinceachAythya collarisRing-necked duck(F)
Lacha mheirgeach Aythya nyrocaFerruginous duck(F)
Lacha bhadánach Aythya fuligulaTufted duck
Lacha iascán Aythya marilaGreater scaup
Mionlacha iascán Aythya affinisLesser scaup(F)
Éadar taibhseachSomateria spectabilisKing eider(F)
ÉadarSomateria mollissimaCommon eider
Lacha gháifeach[2]Histrionicus histrionicusHarlequin duck(F)
Scótar toinneMelanitta perspicillataSurf scoter(F)
SceadachMelanitta fuscaVelvet scoter
Scótar DeglandMelanitta deglandiWhite-winged scoter
ScótarMelanitta nigraCommon scoter
Scótar Meiriceánach Melanitta americanaBlack scoter(F)
Lacha earrfhadaClangula hyemalisLong-tailed duck
Órshúileach ceannsceadach Bucephala albeolaBufflehead(F)
ÓrshúileachBucephala clangulaCommon goldeneye
Órshúileach Íoslannach Bucephala islandicaBarrow's goldeneye(F)
Síolta ghealMergellus albellusSmew
Síolta chochaillLophodytes cucullatusHooded merganser(F)
Síolta mhórMergus merganserCommon merganser
Síolta rua Mergus serratorRed-breasted merganser
Lacha ruaOxyura jamaicensisRuddy duck(T)

Piasúin, cearca fraoigh agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Tá meath mór tagtha ar an phatraisc choiteann agus tá sí fíor-annamh anois.

Ord: Galliformes Fine: Phasianidae

Is fine d’éin talún iad na Phasianidae atá comhdhéanta de na gearga, patraiscí, coiligh shneachta, francolíní, Sporchoileach, tragapain, Mónail, piasúin, péacóga, agus éanlaith dhufaire. Go ginearálta, tá siad ramhar (cé go bhfuil siad éagsúil i méid) agus tá sciatháin leathan, réasúnta gearr acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gearg choiteannCoturnix coturnixCommon quail / gearraghuirt
Piasún coiteannPhasianus colchicusCommon pheasant (T)
Patraisc choiteannPerdix perdixGrey partridge
Capall coilleTetrao urogallusWestern capercaillie (Díothaithe; nach bhfacthas ó roimh 1950)
Cearc fhraoighLagopus lagopusWillow ptarmigan

Ord : Podicipediformes     Fine : Podicipedidae

Éin thumtha atá beag go meánacha-móra fhionnuisce iad na foithigh. Tá ladhracha maothánacha acu agus is snámhóirí agus tumadóirí den scoth iad. Mar sin féin, cuirtear a gcosa i bhfad siar ar an gcorp, rud a fhágann go bhfuil siad anásta ar thalamh. Tá 20 speiceas ar fud an domhain agus 5 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Spágaire tonn (nó lapairín locha)Tachybaptus ruficollisLittle grebe
Foitheach gob-alabhreacPodilymbus podicepsPied-billed grebe(F)
Foitheach cluasachPodiceps auritusHorned grebe
Foitheach píbruaPodiceps grisegenaRed-necked grebe
Foitheach mór (nó lúnadán)Podiceps cristatusGreat crested grebe
Foitheach píbdhubhPodiceps nigricollisEared grebe(F)
Fearán baicdhubh, a taifeadadh den chéad uair sa bhliain 1959 agus atá coitianta anois.
Colm aille, de ghnáth ina chónaí ar aillte gar don Aigéan Atlantach.

Ord: Columbiformes Fine: Columbidae

Is éin tathagacha iad na coilm le muiníl ghearra agus goba gearra caola le cera feolmhar.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Colm ailleColumba liviaRock pigeon
Colm gormColumba oenasStock dove
Colúr coilleColumba palumbusCommon wood-pigeon
Fearán EorpachStreptopelia turturEuropean turtle-dove
Fearán baicdhubhStreptopelia decaoctoEurasian collared-dove
Fearán gubhachZenaida macrouraMourning dove(F)

Gaineamhchearca

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Pterocliformes Fine: Pteroclidae

Tá cinn agus muiníl bheaga, cosúil le cinn na gcolúr ag na gaineamhchearca, ach tá cabhlacha dlúth láidre acu. Tá sciatháin bhioracha fhada acu agus uaireanta eireabaill agus iad in ann tabhairt faoi eitilt dhíreach ghasta freisin. Eitlíonn ealtaí go poill uisce ag breacadh an lae agus ag luí na gréine. Tá a gcosa cleite síos go dtí na ladhracha. Tá 16 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gaineamhchearc PallasSyrrhaptes paradoxusPallas's sandgrouse(F)

Ord: Otidiformes Family: Otididae

Is éin mhóra talún iad na bustaird a bhaineann go príomha le talamh tirim oscailte agus steipeanna an tSean-Domhain. Is uiliteoirí iad agus neadaíonn siad ar an talamh. Siúlann siad go seasta ar chosa láidre agus ar chrúbacha móra, ag piocadh le haghaidh bia ar a mbealach. Tá sciatháin fhada leathana acu le reanna sciathánacha "méaracha" agus patrúin shuntasacha agus iad ar eitilt. Bíonn taispeántais chúplála shuimiúla ag go leor acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Bustard mórOtis tardaGreat bustard(F)
Bustard beagTetrax tetraxLittle bustard(F)
Cnuc coitianta, tá líon a gcuairteanna sa gheimhreadh ag laghdú.

Ord: Cuculiformes Fine: Cuculidae

Cuimsíonn an fhine Cuculidae cuacha, Reathaí an bhóthair agus Crotophaga.

Tá méid athraitheach ag na héin seo le corp caol, eireabaill fhada agus cosa láidre. Tá 138 speiceas ar fud an domhain. Is paraisítí goir iad cuacha an tseandomhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Mórchuach bhreacClamator glandariusGreat spotted cuckoo (F)
Cuach ghob-bhuíCoccyzus americanusYellow-billed cuckoo (F)
Cuach ghobdhubhCoccyzus erythropthalmusBlack-billed cuckoo(F)
Cuach choiteannCuculus canorusCommon cuckoo

Tuirní lín agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Caprimulgiformes Fine: Caprimulgidae

Is éin oíche mheánmhéide iad na Tuirní lín a neadaíonn ar an talamh de ghnáth. Tá sciatháin fhada, cosa gearra agus goba an-ghearr acu. Tá cosa beaga ag a bhformhór, gan mórán úsáide acu le haghaidh siúlóide, agus sciatháin bhioracha fhada. Tá a gcuid clúmh bog duaithníochta cosúil le coirt nó duilleoga. Tá 86 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Tuirne lín MeiriceánachChordeiles minorCommon nighthawk (F)
Tuirne lín EorpachCaprimulgus europaeusEurasian nightjar

Gabhláin ghaoithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is éin bheaga iad na gabhláin ghaoithe a chaitheann an chuid is mó dá saol ag eitilt. Tá cosa an-ghearr ag na héin seo agus ní thuirlingíonn siad go deonach ar an talamh, ach ina sheasamh ar dhromchlaí ingearacha. Tá sciatháin fhada scuabtha siar ag go leor acu atá cosúil le corrán nó búmarang.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gabhlán simléirChaetura pelagicaChimney swift(F)
Gabhlán earrspíonachHirundapus caudacutusWhite-throated needletail(F)
Gabhlán AlpachTachymarptis melbaAlpine swift(F)
Gabhlán gaoitheApus apusCommon swift
Gabhlán bánlíochApus pallidusPallid swift(F)
Gabhlán beagApus affinisLittle swift(F)

Rálóga, gearraí, cearcóga agus cearca ceannanna

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Gruiformes Fine: Rallidae

Is fine mhór d'éin bheaga go meánmhéide í na Rallidae lena n-áirítear na rálóga, gearraí, cearcóga agus cearca ceannanna. De ghnáth bíonn siaf ina gcónaí i ndlúthfhásra i dtimpeallachtaí taise in aice le lochanna, seascann nó aibhneacha. Go ginearálta is éin chúthail agus rúnda iad, rud a fhágann go bhfuil sé deacair iad a bhreathnú. Tá cosa láidre agus barraicíní fada ag mórchuid na speiceas atá oiriúnaithe go maith do dhromchlaí boga míchothrom. Is gnách go mbíonn sciatháin ghearra, chothrománacha acu agus nach mbíonn siad thar cionn ag eitilt. Tá 143 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Rálóg uisceRallus aquaticusWater rail
TraonachCrex crexCorn crake
Gearr soraPorzana carolinaSora(F)
Gearr breacPorzana porzanaSpotted crake(F)
Cearc uisceGallinula chloropusEurasian moorhen
Cearc cheannannFulica atraEurasian coot
Cearc cheannann MheiriceánachFulica americanaAmerican coot(F)
Cearcóg MhartiniquePorphyrio martinicusAmerican purple gallinule (F)
Gearr beag Porzana parva Little crake(F)
Gearr bídeachPorzana pusillaBaillon's crake(F)

Is éin mhóra, fhada-chosa agus fhada-chrainn iad na grúis. Murab ionann agus na grúis a bhfuil an chuma chéanna orthu ach nach bhfuil gaolmhar leo, bíonn grúis ag eitilt le muineál sínte amach, gan a bheith tarraingthe siar. Tá taispeántais nó "damhsaí" cúirtéireachta casta agus torannacha ag a bhformhór. Tá 15 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Grús CeanadachAntiogne canadensisSandhill crane(F)
Grús coiteannGrus grusCommon crane(F)

Ord: Charadriiformes Fine: Burhinidae

Is grúpa de lapairí trópaiceacha den chuid is mó iad, atá ina mbaill d'fhine Burhinidae. Tá siad le fáil ar fud an domhain laistigh den chrios trópaiceach, agus tá roinnt speiceas ag pórú san Eoraip mheasartha agus san Astráil. Is lapairí meán go mór iad le goba láidre dubha nó buí-dubha, súile móra buí agus pluiméireacht dhuaithne. In ainneoin a bheith rangaithe mar lapairí, is fearr le mórchuid na speiceas gnáthóga tirim nó leath-tirim. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil in Éirinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Crotach clochBurhinus oedicnemusEurasian thick-knee(F)

Abhóiséid agus Scodalaigh

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Recurvirostridae

Fine de lapairí móra is ea na Recurvirostridae, lena n-áirítear na habhóiséid agus na scodalaigh. Tá cosa fada agus goba fada cuartha ag claonadh in airde ar na habhóiséid. Tá cosa thar a bheith fada agus goba fada tanaí díreacha ag na scodalaigh. Tá 9 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Scodalach dubheiteachHimantopus himantopus Black-winged stilt
Abhóiséad alabhreacRecurvirostra avosettaPied avocet(F)
Roilleach deargchosach, coitianta timpeall an chósta.

Ord: Charadriiformes Fine: Haematopodidae

Tá na roilligh mór agus callánach mar a bheadh feadóga, le goba láidre chun moilisc a bhriseadh nó a oscailt. Tá 11 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
RoilleachHaematopus ostralegusEurasian oystercatcher

Feadóga agus pilibíní

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Pilibín a bhíonn ann go coitianta sa gheimhreadh, ach níos annamh sa samhradh.
Na feadóga glasa a póraíonn i réigiúin Artacha.
Fanann an fheadóg chladaigh i rith an gheimhridh i gceantair chósta ó dheas san Aifric.

Ord: Charadriiformes Fine: Glareolidae Cuimsíonn an fhine Charadriidae na feadóga, na hamadáin mhóinteacha agus na pilibíní. Is éin bheaga agus mheánmhéide iad le corpáin dhea-dhéanta, muiníl ghearra tiubha agus sciatháin fhada, bioracha de ghnáth. Tá siad le fáil amuigh faoin tuath oscailte ar fud an domhain, den chuid is mó i ngnáthóga in aice le huisce. Tá 66 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Feadóg ghlasPluvialis squatarolaBlack-bellied plover
Feadóg bhuíPluvialis apricariaEuropean golden-plover
Feadóg bhuí MheiriceánachPluvialis dominicaAmerican golden-plover(F)
Feadóg bhuí Chiúin-AigéanachPluvialis fulvaPacific golden-plover(F)
PilibínVanellus vanellusNorthern lapwing
Pilibín ealtúilVanellus gregariusSociable lapwing(F)
Feadóigín Mhongólach Charadrius mongolusLesser sand-plover(F)
Feadóigín Leschenault [2]Charadrius leschenaultiiGreater sand-plover(F)
Feadóigín chosdubhCharadrius alexandrinusKentish plover(F)
Feadóg chladaighCharadrius hiaticulaCommon ringed plover
Feadóg mhionbhosachCharadrius semipalmatus Semipalmated plover(F)
Feadóigín chladaigh Charadrius dubiusLittle ringed plover(F)
Feadóg ghlórach Charadrius vociferus Killdeer(F)
Amadán móinteach Charadrius morinellus Eurasian dotterel(F)

Gobadáin agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Scolopacidae

Is fine mhór ilchineálach d'éin chladaigh bheaga go meánmhéide iad na Scolopacidae, lena n-áirítear na gobadáin, crotaigh, guilbnigh, cosdeargáin, creabhair, naoscacha, guilbníní agus falaróip. Itheann an chuid is mó de na speicis inveirteabraigh bheaga a roghnaíodh as an láib nó ithir. Cuireann athraithe ar fhad na gcosa agus na ngob ar chumas na speiceas éagsúil chun beatha sa ghnáthóg chéanna, go háirithe ar an gcósta, gan iomaíocht go díreach le haghaidh bia.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gobadán sléibheBartramia longicaudaUpland sandpiper(F)
Crotach eanaighNumenius phaeopusEurasian whimbrel
Crotach ArtachNumenius borealisEskimo curlew(F) (is idócha díothaithe é)
Crotach coiteannNumenius arquataCommon curlew
Guilbneach stríocearrachLimosa lapponicaBar-tailed godwit
Guilbneach earrdhubhLimosa limosaBlack-tailed godwit
Guilbneach broinnruaLimosa haemasticaHudsonian godwit(F)
Piardálaí tráArenaria interpresRuddy turnstone
Cnota mórCalidris tenuirostrisGreat knot(F)
CnotaCalidris canutusRed knot
RufachánCalidris pugnaxRuff
Gobadán gobleathanCalidris falcinellusBroad-billed sandpiper(F)
Gobadán earr-rinneachCalidris acuminataSharp-tailed sandpiper(F)
Gobadán scodalachCalidris himantopusStilt sandpiper(F)
Gobadáinín crotaighCalidris ferrugineaCurlew sandpiper
Gobadáinín TemminckCalidris temminckiiTemminck's stint(F)
Gobadáinín ladharfhadaCalidris subminutaGobadáinín ladharfhada(F)
Gobadán droimrua Calidris ruficollisRed-necked stint(F)
Luathrán / ladhrán gealCalidris albaSanderling
Breacóg Calidris alpinaDunlin
Gobadán cosbhuíCalidris maritimaPurple sandpiper
Gobadán bárd Calidris bairdiiBaird's sandpiper(F)
Gobadáinín beagCalidris minutaLittle stint
Gobadáinín bídeach Calidris minutillaLeast sandpiper(F)
Gobadán bánphrompachCalidris fuscicollisWhite-rumped sandpiper(F)
Gobadán broinn-donnbhuí Calidris subruficollisBuff-breasted sandpiper(F)
Gobadán uchtachCalidris melanotos Pectoral sandpiper
Gobadán mionbhosach Calidris pusillaSemipalmated sandpiper(F)
Gobadán iartharachCalidris mauri Western sandpiper(F)
Guilbnín gobghearr Limnodromus griseusShort-billed dowitcher(F)
Guilbnín gobfhadaLimnodromus scolopaceusLong-billed dowitcher(F)
Naoscach bhídeachLymnocryptes minimusJack snipe
CreabharScolopax rusticolaEurasian woodcock
Naoscach mhórGallinago mediaGreat snipe(F)
Naoscach coiteannGallinago gallinagoCommon snipe
Naoscach caoindeilbh Gallinago delicataWilson's snipe(F)
Gobadán TerekXenus cinereusTerek sandpiper(F)
Falaróp WilsonPhalaropus tricolorWilson's phalarope(F)
Falaróp gobchaolPhalaropus lobatusRed-necked phalarope(F, a tógadh roimhe seo)
Falaróp gobmhórPhalaropus fulicariusRed phalarope
Gobadán coiteannActitis hypoleucosCommon sandpiper
Gobadán breacActitis maculariaSpotted sandpiper(F)
Gobadán glasTringa ochropusGreen sandpiper
Gobadán aonarachTringa solitariaSolitary sandpiper(F)
Cosdeargán breacTringa erythropusSpotted redshank
Ladhrán buíTringa melanoleucaGreater yellowlegs(F)
Laidhrín glasTringa nebulariaCommon greenshank
Mionladhrán buíTringa flavipesLesser yellowlegs(F)
Gobadán corraighTringa stagnatilisMarsh sandpiper(F)
Gobadán coilleTringa glareolaWood sandpiper
Cosdeargán / ladhrán tráTringa totanusCommon redshank

Pratancóil agus rásaithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Family: Glareolidae

Is fine de lapairí iad na Glareolidae a chuimsíonn na pratancóil, a bhfuil cosa gearra, sciatháin bioracha fada agus eireabaill fhada ghabhlacha orthu, agus na rásaithe, a bhfuil cosa fada, sciatháin ghearra agus goba fada bioracha orthu a chuarann síos. Tá 17 speiceas ar fud an domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Rásaí bánbhuíCursorius cursorCream-colored courser(F)
Pratancól muinceachGlareola pratincolaCollared pratincole(F)
Pratancól dubheiteachGlareola nordmanniBlack-winged pratincole(F)
Meirleach mór, éan eachtrainna timpeall an chósta.

Ord: Charadriiformes Fine: Stercorariidae

Is éin mheán go mórmhéide iad an fhine Stercorariidae, go ginearálta, le cluimhreach liath nó dhonn de ghnáth, go minic le marcálacha bána ar na sciatháin. Neadaíonn siad ar an talamh i réigiúin mheasartha agus Artacha agus is imircigh fadraoin iad.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Meirleach mórStercorarius skuaGreat skua
Meirleach Mac CormaicStercorarius maccormickiSouth polar skua(F)
Meirleach pomairíneach Stercorarius pomarinusPomarine jaeger
Meirleach ArtachStercorarius parasiticusParasitic jaeger
Meirleach earrfhada Long-tailed jaegerStercorarius longicaudusLong-tailed jaeger(F)

Falcóga, forachain agus puifíní

[cuir in eagar | athraigh foinse]
An fhoracha dhubh, le fáil feadh chóstaí creagach agus timpeall ar chuanta agus céanna.

Ord: Charadriiformes Fine: Alcidae


Tá na hAlcidae cosúil ar an taobh amuigh le piongain mar gheall ar a gcuid dathanna dubh agus bán, a staidiúir ina seasamh, agus cuid dá nósanna. Mar sin féin, níl baint acu leis na piongain agus tá siad difriúil ó thaobh a bheith in ann eitilt. Cónaíonn na foracha ar an bhfarraige oscailte, ach amháin nuair a thagann siad i dtír chun neadú d’aon ghnó.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Falcóg bheagAlle alleLittle auk(F)
ForachaUria aalgeCommon murre
Foracha Brünnich Uria lomviaForacha brünnich(F)
Crosán Alca tordaRazorbill
Falcóg mhór Pinguinus impennisGreat auk(díothaithe)
Foracha dhubh Cepphus grylleBlack guillemot
Puifín AtlantachFratercula arcticaAtlantic puffin

Faoileáin, geabhróga, agus cánóga sciorracha

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Charadriiformes Fine: Laridae

Fine d'éin mhara mheán go mórmhéide iad Laridae, na faoileáin, geabhróga, agus Cánóga sciorracha. Is gnách go mbíonn faoileáin liath nó bán, go minic le marcanna dubha ar an cheann nó ar na sciatháin. Bíonn goba láidre, fada agus cosa scamallacha orthu. Is grúpa éan mara meánmhéide go mór de ghnáth le cluimhreach liath nó bhán, go minic le marcanna dubha ar an cheann iad na geabhróga. Seilgeann an chuid is mó de gheabhróga iasc ag tumadóireacht ach piocann cuid acu feithidí as dromchla fíoruisce. Is éin fadmharthanacha iad go ginearálta, agus is eol do roinnt speiceas a bheith beo níos mó ná 30 bliain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Saidhbhéar Rissa tridactyla Black-legged kittiwake
Faoileán eabhartha Pagophila eburneaIvory gull(F)
Sléibhín Sabine Sabine's gullXema sabiniSabine's gull
Sléibhín Bonaparte Chroicocephalus philadelphiaBonaparte's gull(F)
Faoileán ceanndubh Chroicocephalus ridibundusBlack-headed gull
Sléibhín beag Hydrocoloeus minutusLittle gull
Faoileán Ross Rhodostethia roseaRoss's gull(F)
Sléibhín an gháireLeucophaeus atricillaLaughing gull(F)
Sléibhín Franklin Leucophaeus pipixcanFranklin's gull(F)
Sléibhín Meánmhuirí Ichthyaetus melanocephalus Mediterranean gull
Faoileán bán Larus canusMew gull
Faoileán bandghobach Larus delawarensis Ring-billed gull
Faoileán scadánLarus argentatusEuropean herring gull
Faoileán scadán cosbhuí Larus michahellis Yellow-legged gull(F)
Faoileán gáiriteachLarus cachinnansCaspian gull(F)
Faoileán Íoslannach Larus glaucoidesIceland gull
Droimneach beag Larus fuscusLesser black-backed gull
Faoileán liathghlas Larus schistisagusSlaty-backed gull(F)
Faoileán gormghlas [2]Larus glaucescens Glaucous-winged gull(F)
Faoileán tuaisceartach Larus hyperboreusGlaucous gull
Droimneach mór Larus marinusGreat black-backed gull
Geabhróg shúicheach Onychoprion fuscatusSooty tern(F)
Geabhróg bheag Sternula albifronsLittle tern
Geabhrógghobdhubh Gelochelidon nilotica Gull-billed tern(F)
Geabhróg ChaispeachHydroprogne caspia Caspian tern(F)
Geabhróg dhubh Chlidonias nigerBlack tern
Geabhróg bháneiteachChlidonias leucopterusWhite-winged tern(F)
Geabhróg bhroinndubhChlidonias hybridusWhiskered tern(F)
Geabhróg rosachSterna dougalliiRoseate tern
Geabhróg choiteannSterna hirundoCommon tern
Geabhróg ArtachSterna paradisaeaArctic tern
Geabhróg ForsterSterna forsteriForster's tern(F)
Geabhróg ríoga Thalasseus maximusRoyal tern(F)
Geabhróg scothdhubhThalasseus sandvicensisSandwich tern
Elegant ternThalasseus elegansGeabhróg ghalánta(F)
Miongheabhróg chíorachThalasseus bengalensisen|Lesser crested tern(F)
Scimire dhubhRynchops nigerBlack skimmer(F)

Ord: Phaethontiformes Fine: Phaethontidae

Is éin bhána chaola na n-aigéan trópaiceach iad na Phaethontidae, le cleití eireaball lárnacha an-fhada. Tá baill dhubha ar a chuid sciathán fada, agus ar a gcinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Saidhbhéar Rissa tridactyla Black-legged kittiwake
Faetón caolearrach Phaethon lepturusWhite-tailed tropicbird(F)
Faetón neimhe Phaethon aethereusRed-billed tropicbird(F)
An lóma mór, cuairteoir geimhridh ar uiscí cósta.

Ord : Gaviiformes     Fine : Gaviidae

Is grúpa éan uisceach iad na lómaí, atá le fáil i go leor áiteanna i Meiriceá Thuaidh agus i dtuaisceart na hEorpa. Tá siad ar mhéid lacha mhóir nó gé bheag, rud atá cosúil leo agus iad ag snámh, ach nach bhfuil baint iomlán acu leis.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Lóma rua Gavia stellata Red-throated loon
Lóma ArtachGavia arctica Arctic loon(F)
Lóma an Aigéin ChiúinGavia pacificaPacific loon(F)
Lóma mór Gavia immer Common loon
Lóma gobgheal Gavia adamsii Yellow-billed loon(F)

Ord: Procellariiformes Fine: Diomedeidae

Tá na halbatrais i measc na n-éan eitilte is mó, agus tá na réisí sciathán is mó ag na halbatrais mhóra i ngéineas na 'Diomedea' ', d'aon éan atá ar marthain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Albatras dú-mhalachThalassarche melanophris Black-browed albatross(F)

Guairdill deisceartacha

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Procellariiformes Fine: Oceanitidae

Is éin mhara san fhine Oceanitidae na guairdill dheisceartaigh, cuid den ord Procellariiformes. Itheann na héin mhara is lú seo crústaigh planctónacha agus éisc bheaga a phioctar ón dromchla, de ghnáth agus iad ag faoileáil go híseal. Bíonn a n-eitilt ag corraí agus uaireanta cosúil le sciatháin leathair.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Guairdeall Wilson Oceanites oceanicusWilson's storm-petrel(F)

Guairdill tuaisceartacha

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Guairdeall na mara; Tá an daonra pórúcháin is mó ar domhan ag Éirinn.

Ord: Procellariiformes Fine: Hydrobatidae Cé go bhfuil baill na fine seo cosúil ar go leor bealaí leis na guairdill ó dheas, lena n-áirítear a gcuma agus a nósanna ginearálta, tá go leor difríochtaí géiniteacha ann chun a socrúchán a dhéanamh i bhfine ar leithligh.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Guairdeall na mara Hydrobates pelagicusEuropean storm-petrel
Guairdeall gabhlach Oceanodroma leucorhoaLeach's storm-petrel
Guairdeall SwinhoeOceanodroma monorhisSwinhoe's storm-petrel(F)
Guairdeall Maidéarach[2]Oceanodroma castroBand-rumped storm-petrel(F)

Cánóga agus and peadairíní

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Thosaigh fulmaire ag pórú i 1911 ach tá siad forleathan anois.

Ord: Procellariiformes   Fine: Procellariidae

Is iad na Procellariidae an príomhghrúpa de “fhíor-pheadairíní” mheánmhéide, arb iad is sainairíonna polláirí aontaithe le seiptim meánach agus cleite príomhúla fhada sheachtrach.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
FulmaireFulmarus glacialisNorthern fulmar
Peadairín clúmhach MaidéarachPterodroma madeiraZino's petrel(F)
Peadairín clúmhach FeaPterodroma feaeFea's petrel(F)
Peadairín clúmhach deisceartachPterodroma mollisSoft-plumaged petrel(F)
Pterodroma cahowBermuda petrel(F)
Peadairín BulwerBulweria bulweriiBulwer's petrel(F)
Cánóg CoryCalonectris borealisCory's shearwater
Cánóg mhórArdenna gravisGreat shearwater
Cánóg dhorchaArdenna griseusSooty shearwater
Cánóg dhubhPuffinus puffinusManx shearwater
Cánóg MheánmhuiríPuffinus yelkouanYelkouan shearwater(F)
Cánóg BhailéarachPuffinus mauretanicusBalearic shearwater
Cánóg BaroloPuffinus baroliBarolo shearwater(F)
Puffinus bailloniTropical shearwater(F)

Ord: Ciconiiformes Fine: Ciconiidae

Lapairí móra, fadchosacha, fadmhuineálacha is ea na stoirc, le goba fada láidre. Tá stoirc balbh, ach is modh tábhachtach cumarsáide é clagarnach na ngob le linn neadaithe. Is féidir lena neadacha a bheith mór agus féadfar iad a athúsáid ar feadh blianta fada. Tá go leor de na speiceas imirceach.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Storc dubh Ciconia nigraBlack stork(F)
Storc bánCiconia ciconia White stork(F)

Ord: Suliformes   Fine: Fregatidae

Is éin mhara mhóra iad frigéaid a fhaightear de ghnáth thar aigéin thrópaiceacha. Tá siad mór, dubh agus bán, nó go hiomlán dubh, le sciatháin fhada agus eireabaill dhorcha. Tá púitsí scornach inséidte daite ag na fireannaigh. Ní bhíonn siad ag snámh ná ag siúl agus ní féidir leo éirí as dromchla cothrom. Agus an cóimheas is mó idir sciathán-agus-meáchan coirp acu d’éan ar bith, is aeróg iad go bunúsach, in ann fanacht eadarbhuas ar feadh níos mó ná seachtain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Speiceas frigéidFregataFrigatebird(F)

Búbaraithe agus gainéid

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Suliformes Fine: Sulidae

Cuimsíonn na Sulidae na gainéid agus na búbaraithe. Is éin mhara cósta mheán go mór iad an dá ghrúpa a bhíonn ag tumadh le haghaidh iasc.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Sula leucogasterBrown booby(F)
GainéadMorus bassanusNorthern gannet

Broighill agus seagaí

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Suliformes Fine: Phalacrocoracidae

Is éard atá i Phalacrocoracidae ná teaghlach d’éin mhara a itheann cósta meán go mór agus a chuimsíonn cormáin agus shags. Ní hionann dathú pluiméireachta, agus pluiméireacht dhorcha den chuid is mó ag an gcuid is mó díobh, tá roinnt speiceas dubh agus bán agus cuid acu ildaite.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
BroigheallPhalacrocorax carboGreat cormorant
SeagaPhalacrocorax aristotelisEuropean shag
Broigheall cluasachPhalacrocorax auritusDouble-crested cormorant(F)

Corra, éigrití agus bonnáin

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Thosaigh Éigrit bheag ag pórú i 1997 agus tá sé ag éirí níos coitianta i gcónaí.
Is fánach í éigrit eallaigh.

Ord: Pelecaniformes   Fine: Ardeidae

Tá na corra, éigrití agus bonnáin sa teaghlach Ardeidae. Is éin chreiche mheán go mór iad corra agus éigrití le muineál agus cosa fada. Eitlíonn na Ardeidae agus a gcuid muineál tarraingthe siar, murab ionann agus éin eile a bhfuil muineál fada orthu mar stoca, íbisí agus corra leitheadacha.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Bonnán MeiriceánachBotaurus lentiginosusAmerican bittern(F)
BonnánBotaurus stellarisGreat bittern(F)
Bonnán beagIxobrychus minutusLittle bittern(F)
Corr réiscArdea cinereaGrey heron
Corr chorcraArdea purpureaPurple heron
Éigrit mhórArdea albaGreat egret
Éigrit bheagEgretta garzettaLittle egret
Éigrit ghormEgretta caeruleaLittle blue heron(F)
Éigrit eallaighBubulcus ibisCattle egret(F)
Corr scréachachArdeola ralloidesSquacco heron(F)
Corr ghormghlasButorides virescensGreen heron(F)
Corr oícheNycticorax nycticoraxBlack-crowned night-heron(F)

Íbisí agus corra leitheadach

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Corr leitheadach Eoráiseach, fánaí neamhchoitianta.

Ord: Pelecaniformes   Fine: Threskiornithidae

Is lapairí mhóra talún iad baill na Threskiornithidae. Cuimsíonn siad na íbisí agus na corra leitheadach. Tá sciatháin fhada, leathan acu le 11 chleite príomhúla agus thart ar 20 cleite tánaisteacha. Eitlíonn siad go láidir agus in ainneoin a méid agus a meáchan, tá siad an-ábalta eitilt ardaitheach.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Íbis niamhrachPlegadis falcinellusGlossy ibis(F)
Corr leitheadach EoráiseachPlatalea leucorodiaEurasian spoonbill(F)
Coirneach.

Ord: Accipitriformes   Fine: Pandionidae

Níl ach speiceas amháin sa teaghlach Pandionidae, an coirneach nó ospróg. Is é an coirneach éin chreiche mheán-mhór atá mar ghnáth-itheoir éisc le dáileadh ar fud an domhain. Bhí an speiceas seo ina phóraitheoir coitianta in Éirinn tráth ach rinneadh géarleanúint air go ndeachaigh sé as feidhm faoin 19ú haois. Feictear go rialta é agus é ar imirce.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
CoirneachPandion haliaetusOsprey

Seabhaic, iolair agus cúir

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Cromán na gearc, éan pórúcháin annamh.
Clamhán, ag méadú i líon agus ag scaipeadh.

Ord: Accipitriformes   Fine: Accipitridae

Is teaghlach éan creiche é Accipitridae a chuimsíonn seabhaic, iolair, cúir, cromáin agus bultúir. Tá goba cumhachtacha crúcaí ag na héin seo tá a úsáideann siad chun feoil a chuimilt óna gcreach. Tá cosa láidre acu, spuaiceanna cumhachtacha, agus radharc na súl géar.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Clamhán riabhachPernis apivorusEuropean honey-buzzard(F)
Bultúr gríofaGyps fulvusEurasian griffon(F)
Iolar breac mórClanga clangaGreater spotted eagle(F)
Iolar fíréanAquila chrysaetosGolden eagle(F, á thabhairt isteach arís)
Cromán mónaCircus aeruginosusEurasian marsh-harrier
Cromán na gcearcCircus cyaneusHen harrier
Circus hudsoniusNorthern harrier(F)
Cromán bánlíochCircus macrourusPallid harrier(F)
Cromán liathCircus pygargusMontagu's harrier(F)
SpiorógAccipiter nisusEurasian sparrowhawk
Spioróg mhórAccipiter gentilisNorthern goshawk(F)
Cúr ruaMilvus milvusRed kite
Cúr dubhMilvus migransBlack kite
Iolar maolHaliaeetus leucocephalusBald eagle(F)
Iolar maraHaliaeetus albicillaWhite-tailed eagle(F, á thabhairt isteach arís)
Clamhán lópachButeo lagopusRough-legged hawk(F)
ClamhánButeo buteoCommon buzzard

Ord: Strigiformes   Fine: Tytonidae

Is ulchabháin mheán go mór iad scréachóga le cinn mhóra agus aghaidheanna múnlaithe croí tréith agus tréith croíchruthach aghaidheanna. Tá cosa fada láidre acu le croibh cumhachtacha.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Scréachóg reiligeTyto albaBarn owl
Ceann cait, speiceas cónaitheach atá deacair a fheiceáil.

Ord: Strigiformes   Fine: Strigidae

Is éin chreiche oíche beag go mór iad na h-ulchabháin. Tá súile móra agus cluasa acu atá os comhair agus gob cosúil le seabhac. Tá ciorcal feiceálach cleití timpeall gach súl ar a dtugtar diosca aghaidhe.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ulchabhán scopach EoráiseachOtus scopsEurasian scops-owl(F)
Ulchabhán sneachtúilBubo scandiacusSnowy owl(F)
Ulchabhán beagAthene noctuaLittle owl(F)
Ceann caitAsio otusLong-eared owl
Ulchabhán réiscAsio flammeusShort-eared owl

Ord: Bucerotiformes   Fine: Upupidae

Tá dath dubh, bán agus oráiste-bándearg ar húpúnna le cuircíní mór ar a gceann.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
HúpúUpupa epopsEurasian hoopoe
Feictear cruidín coitianta in aice le haibhneacha agus lochanna.

Ord: Coraciiformes   Fine: Alcedinidae

Is éin mheánmhéide iad cruidíní le cinn mhóra, goba bioracha fada, cosa gearra, agus eireabaill ghiortacha.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
CruidínAlcedo atthisCommon kingfisher
Cruidín creasaCeryle alcyonBelted kingfisher(F)

Ord: Coraciiformes   Fine: Meropidae

Is fine éan iad na beachadóirí a fhaightear den chuid is mó san Afraic, ach tá cinn eile le fáil i ndeisceart na hEorpa, i Madagascar, san Astráil, agus sa Ghuine Nua. Is sainairíonna iad pluiméirí daite saibhir, coirp caol, agus cleití eireaball fada fadaithe de ghnáth. Tá siad uile ildaite agus tá goba fada laghdaithe agus sciatháin bioracha acu a thugann cuma cosúil le fáinleog dóibh.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Beachadóir EorpachMerops apiasterEuropean bee-eater(F)

Ord: Coraciiformes   Fine: Coraciidae

Tá rollóirí cosúil le préacháin i méid agus i struchtúr, ach tá baint níos dlúithe acu le cruidíní agus beachadóirí. Roinneann siad cuma ildaite na ngrúpaí sin le gormacha agus donn is mó.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Rollóir EorpachCoracias garrulusEuropean roller(F)
Cuairteoir ócáideach ab ea mórchnagaire breac ach phóraigh sé le déanaí.

Ord: Piciformes   Fine: Picidae

Is éin bheaga nó mheánmhéide iad cnagairí na coille le gob cosúil le siséal, cosa gearra, eireabaill righin, agus teangacha fada a úsáidtear chun feithidí a ghabháil. Tá cosa ag roinnt speiceas le dhá bharraicín ag pointeáil ar aghaidh agus dhá cheann ar gcúl, agus níl ach trí bharraicín ag roinnt speiceas. Tá sé de nós ag go leor cnónna coill cnagadh go torann ar stoc crainn lena goba.

Thosaigh mórchnagaire breac ag pórú le blianta beaga anuas.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Cam-mhuinJynx torquillaEurasian wryneck(F)
Súdhiúlaí tarrbhuíSphyrapicus variusYellow-bellied sapsucker(F)
Mórchnagaire breacDendrocopos majorGreat spotted woodpecker
Cnagaire glasPicus viridisEurasian green woodpecker
Is gnáthchónaitheoir é pocaire gaoithe.

Ord: Falconiformes   Fine: Falconidae

Is fine d’éin chreiche laethúil é Falconidae. Tá siad difriúil ó seabhaic, iolair agus cúir sa mhéid is go maraíonn siad lena gob in ionad a crobh.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Mionphocaire gaoitheFalco naumanniLesser kestrel(F)
Pocaire gaoitheFalco tinnunculusEurasian kestrel
Fabhcún cosdeargFalco vespertinusRed-footed falcon(F)
MeirliúnFalco columbariusMerlin
Fabhcún coilleFalco subbuteoEurasian hobby(F)
Fabhcún mórFalco rusticolusGyrfalcon(F)
Fabhcún gormFalco peregrinusPeregrine falcon

Ord: Passeriformes   Fine: Tyrannidae

Is fine éan é Tyrannidae atá le fáil ar fud Mheiriceá Thuaidh agus Theas. Aistrítear a n-ainm Béarla mar "cuilirí anlatha". Féach siad cosúil leis na cuilirí an tSean-Domhain, ach tá níos láidre agus tá a goba níos láidre. Níl scileanna amhránaíochta na n-éan ceoil acu. Tá an chuid is mó, ach níl siad uile, sách simplí. Tá an chuid is mó díobh feithiditeach.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Tyrannus tyrannusEastern kingbird(F)

Ord: Passeriformes   Fine: Vireonidae

Is éard atá sna glaseáin ná grúpa éan pasaireach beag nó meánmhéide atá teoranta don Domhan Nua. Is gnách go mbíonn dath glas orthu agus bíonn siad cosúil le ceoldrámaí an Domhain Nua seachas a gcuid gob níos troime.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Glaséan PhiladelphiaVireo philadelphicusPhiladelphia vireo(F)
Glaséan súildeargVireo olivaceusRed-eyed vireo(F)

Óiréil an tseandomhain

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes   Fine: Oriolidae

Is éin pasaireach ildaite iad óiréil an tseandomhain. Níl baint acu leis óiréil an Domhain Nua.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Óiréal órgaOriolus oriolusEurasian golden oriole(F)
Is imirceach pasáiste annamh é scréachán droimrua.

Ord: Passeriformes   Fine: Laniidae

Is éin pasaireach iad scréacháin a bhfuil aithne orthu mar gheall ar a nós éan agus ainmhithe beaga eile a ghabháil. Cuireann siad coirp a gcreach ar ndealga. Tá gob scréacháin ceangailte, cosúil le héan creiche tipiciúil.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Scréachán droimruaLanius collurioRed-backed shrike
Scréachán earr-ruaLanius phoenicuroidesRed-tailed shrike(F)
Lanius isabellinusIsabelline shrike(F)
Scréachán donnLanius cristatusBrown shrike(F)
Mórscréachán liathLanius excubitorGreat gray shrike(F)
Mionscréachán liathLanius minorLesser gray shrike(F)
Scréachán coilleLanius senatorWoodchat shrike(F)

Caróga agus meaigeanna

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Is gnáthchónaitheoir é caróg liath.

Ord: Passeriformes   Fine: Corvidae

Tá baill an Corvidae níos airde ná an meán i measc na pasairigh. Taispeánann cuid de na speicis is mó leibhéil arda faisnéise.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Scréachóg choilleGarrulus glandariusEurasian jay
Snag breacPica picaEurasian magpie
Cág cosdeargPyrrhocorax pyrrhocoraxRed-billed chough
CágCorvus monedulaEurasian jackdaw
RúcachCorvus frugilegusRook (bird)
Caróg dhubhCorvus coroneCarrion crow
Fiach dubhCorvus coraxCommon raven
Caróg liathCorvus cornixHooded crow
Tá meantán dubh coitianta i gcoillte agus i ngairdíní.

Ord: Passeriformes   Fine: Paridae

Is speicis bheaga coillearnacha iad na meantáin le goba gearra láidre. Tá círíni ag cuid acu. Is éin inoiriúnaithe iad, le réim bia measctha lena n-áirítear síolta agus feithidí.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Meantán dubhPeriparus aterCoal tit
Meantán lathaíPoecile palustrisMarsh tit(F)
Meantán gormCyanistes caeruleusEurasian blue tit
Meantán mórParus majorGreat tit
Is gnáthchónaitheoir í fuiseog.

Ord: Passeriformes   Fine: Alaudidae

Is éin bheaga talún iad fuiseoga le hamhráin iomarcacha go minic agus eitiltí ar taispeáint. Tá cuma pat-baoth ar fhormhór na speiceas. Is feithidí agus síolta a gcuid bia.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Fuiseog adharcachEremophila alpestrisHorned lark
Fuiseog ladharghearrCalandrella brachydactylaGreater short-toed lark(F)
Fuiseog choilleLullula arboreaWood lark(F)
FuiseogAlauda arvensisEurasian skylark

Ord: Passeriformes   Fine: Panuridae

Tá an speiceas seo, an t-aon cheann dá fhine, le fáil i leapacha giolcach ar fud na hEorpa measartha agus na hÁise.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Meantán croiméalachPanurus biarmicusBearded reedling(F)

Ord: Passeriformes   Fine: Cisticolidae

Is ceolairí iad na Cisticolidae a fhaightear go príomha i réigiúin theas níos teo den Sean-Domhan. De ghnáth is éin an-bheag iad a bhfuil cuma dhonn nó liath orthu. Tá siad le fáil i bhfor-réidh mar talamh féaraigh nó scrobarnach.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire feanearrachCisticola juncidisZitting cisticola(F)

Ceolairí giolcaí

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Ceolaire giolcaí

Ord: Passeriformes   Fine: Acrocephalidae

Is iondúil go mbíonn baill an teaghlaigh seo sách mór do cheolairí. Tá an chuid is mó díobh donn thuas le buí nó bánlíoch thíos. Is gnách go mbíonn siad le fáil i gcoillearnach oscailte, i leapacha giolcacha nó i bhféar ard. Faightear an fine den chuid is mó i ndeisceart go iarthar na hEoráise agus sa timpeallacht, ach téann sé i bhfad isteach san Aigéan Ciúin, le roinnt speiceas san Afraic.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire cuaráinIduna caligataBooted warbler(F)
Ceolaire SykeIduna ramaSykes's warbler(F)
Ceolaire bánlíochIduna pallidaEastern olivaceous warbler(F)
Ceolaire binnHippolais polyglottaMelodious warbler(F)
Ceolaire ictireachHippolais icterinaIcterine warbler(F)
Ceolaire uisceAcrocephalus paludicolaAquatic warbler(F)
Ceolaire cíbeAcrocephalus schoenobaenusSedge warbler
Ceolaire gort ríseAcrocephalus agricolaPaddyfield warbler(F)
Ceolaire BlythAcrocephalus dumetorumBlyth's reed warbler(F)
Ceolaire corraighAcrocephalus palustrisMarsh warbler(F)
Ceolaire giolcaíAcrocephalus scirpaceusEurasian reed warbler
Ceolaire giolcaí mórAcrocephalus arundinaceusGreat reed warbler(F)

Gealóga an tseandomhain

[cuir in eagar | athraigh foinse]
An bhuíóg, tá líon na gcónaitheoirí seo ag laghdú.

Ord: Passeriformes Fine: Emberizidae

Is fine mhór éan pasaireach iad na hEmberizidae ina bhfuil géineas amháin ann. Itheann siad síolta le goba a bhfuil cruth sainiúil orthu. Tá patrúin sainiúla sa chloigeann ag go leor speiceas acu. Go dtí 2017, measadh go raibh gealbhain an Domhain Nua (Passerellidae) mar chuid den fhine seo freisin.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gealóg cheanndubh Emberiza melanocephalaBlack-headed bunting(F)
Gealóg bhuachair Emberiza calandra Corn bunting(F, pórtha a thuilleadh)
Cirlghealóg Emberiza cirlusCirl bunting(F)
Buíóg Emberiza citrinellaYellowhammer
Gealóg phéineEmberiza leucocephalos Pine bunting(F)
Gealóg gharraí Emberiza hortulanaOrtolan bunting(F)
Gealóg ghiolcaí Emberiza schoeniclusReed bunting
Gealóg bhroinnbhuí Emberiza aureola Yellow-breasted bunting(F)
Gealóg bheag Emberiza pusillaLittle bunting(F)
Gealóg thuathúil Emberiza rustica Rustic bunting(F)

Gealbhain an Domhain Nua

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes   Fine: Passerellidae

Go 2017, measadh go raibh na speicis seo mar chuid den fhine Emberizidae. Tugtar "gealbhain" ar fhormhór na speiceas, ach níl dlúthbhaint ag na héin seo leis na gealbhain Sean-Domhain atá sa fhine Passeridae. Tá patrúin sainiúla ceann ag go leor acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gealbhan sionnaighPasserella iliacaFox sparrow(F)
Luachairín shúildubhJunco hyemalisDark-eyed junco(F)
Gealbhan bánchorónachZonotrichia leucophrysWhite-crowned sparrow(F)
Gealbhan píbghealZonotrichia albicollisWhite-throated sparrow(F)

Gealbhain an tseandomhain

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Gealbhan binne, coitianta timpeall áitreabh an duine.

Ord: Passeriformes Fine: Passeridae

Is éin bheaga phasaireacha iad gealbhain an tseandomhain. Go ginearálta, is gnách gur éin bheaga, ramhara, dhonna nó liatha iad le heireabaill ghearra agus ghoba gearra cumhachtacha. Itheoirí síol na iad gealbhain, ach itheann siad feithidí beaga freisin.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gealbhan binnePasser domesticusHouse sparrow
Gealbhan crainnPasser montanusEurasian tree sparrow

Ord: Passeriformes   Fine: Icteridae

Is éard atá sna Icteridae ná grúpa éan pasaireach beag go meánmhéide, go minic ildaite, atá teoranta don Dhomhan Nua. Is é dubh an chuid is mó de na speicis mar an dath cluimhrí is mó, go minic beoga le buí, oráiste nó dearg.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
BobóilincDolichonyx oryzivorusBobolink(F)
Óiréal tuaisceartachIcterus galbulaBaltimore oriole(F)

Ceolairí an Domhain Nua

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Ba é an ceolaire gormeiteach ar Cléire sa bhliain 2000 an chéad taifead Eorpach.

Ord: Passeriformes   Fine: Parulidae

Is grúpa d’éin bheaga, ildaite, paserine iad na ceolairí an Domhain Nua atá teoranta do Chríocha Mheiriceá. Tá an chuid is mó díobh ainmhí crannach, ach tá cuid acu ainmhí talún. Is feithidicídí iad formhór na mball den fhine seo.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Seiurus aurocapillaOvenbird(F)
Smólach uisce tuaisceartachParkesia noveboracensisNorthern waterthrush(F)
Ceolaire gormeiteachVermivora cyanopteraBlue-winged warbler(F)
Ceolaire dubh is bánMniotilta variaBlack-and-white warbler(F)
Buíphíb choiteannGeothlypis trichasCommon yellowthroat(F)
Earrdheargán MeiriceánachSetophaga ruticillaAmerican redstart(F)
Setophaga americanaNorthern parula(F)
Setophaga petechiaYellow warbler(F)
Ceolaire dubhéadanachSetophaga striataBlackpoll warbler(F)
Ceolaire buíphrompachSetophaga coronataYellow-rumped warbler(F)
Ceolaire CeanadachCardellina canadensisCanada warbler(F)
Cardellina pusillaWilson's warbler(F)

Ord: Passeriformes   Fine: Cardinalidae

Is fine iad na cairdinéil d’éin láidre a itheann síolta le goba láidre. De ghnáth bíonn baint acu le coillearnach oscailte. Is minic go mbíonn a gcluimhreach an-difriúil ag bhfireannach agus ag mbaineannaigh.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Tanagair scarlóideachPiranga olivaceaScarlet tanager(F)
Gobach mór broinnrósachPheucticus ludovicianusRose-breasted grosbeak(F)
Gealóg phlúiríneachPasserina cyaneaIndigo bunting(F)

Glasóga agus riabhóga

[cuir in eagar | athraigh foinse]
An ghlasóg shráide, cónaitheoir coitianta agus forleathan.
Tá an ghlasóg liath beagán níos mó ná an ghlasóg bhán.

Ord: Passeriformes Fine: Motacillidae

Fine bheag éan le eireabaill mheánmhéide go fada is ea na Motacillidae. Cuimsíonn siad na glasóga, na crúba fada agus na riabhóga. Is feithiditeoirí caola iad a itheann ar an talamha amuigh faoin tuath.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Glasóg liath Motacilla cinerea Gray wagtail
Glasóg bhuí iartharachMotacilla flavaWestern yellow wagtail
Glasóg bhuí oirthearach [2]Motacilla tschutschensisEastern yellow wagtail(F)
Glasóg chiotrónach Motacilla citreolaCitrine wagtail(F)
Glasóg bhán/Glasóg shráideMotacilla albaWhite wagtail
Riabhóg Richard Anthus richardi Richard's pipit(F)
Riabhóg dhonnAnthus campestrisTawny pipit(F)
Riabhóg mhónaAnthus pratensis Meadow pipit
Riabhóg choille Anthus trivialis Tree pipit
Riabhóg dhroimghlas Anthus hodgsoni Olive-backed pipit(F)
Riabhóg Pechora Anthus gustavi Pechora pipit(F)
Riabhóg phíbrua Anthus cervinusRed-throated pipit(F)
Riabhóg uisce Anthus spinolettaWater pipit(F)
Rock pipitAnthus petrosus Eurasian rock pipit
Riabhóg scothdheargAnthus rubescensAmerican pipit(F)

Glasáin, Euphonia, agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]
An rí rua, cónaitheoir an-choitianta.

Ord: Passeriformes Fine: Fringillidae

Is éin phasaireacha a itheann síolta iad na glasáin, atá beag go measartha mór agus a bhfuil goba láidre orthu, de ghnáth cónúil agus i roinnt speiceas an-mhór. Tá dhá chleite eireabaill déag acu agus naoi bpríomhchleite ag gach ceann acu. Tá eitilt phreabadh ag na héin seo le babhtaí malartacha ag bualadh a sciathán agus ag faoileitilt ar sciatháin iata, agus bíonn cantain na n-éan seo go maith.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Rí ruaFringilla coelebs Common chaffinch
Breacán Fringilla montifringillaBrambling
Glasán gobmhór Coccothraustes coccothraustesHawfinch(F)
Rósghlasán coiteann Carpodacus erythrinusCommon rosefinch(F)
Corcrán coille Pyrrhula pyrrhulaEurasian bullfinch
Glasán darach Chloris chlorisEuropean greenfinch
Gleoiseach sléibheLinaria flavirostrisTwite
Gleoiseach Linaria cannabinaEurasian linnet
Deargéadan coiteann Acanthis flammeaCommon redpoll
Deargéadan beag [2]Acanthis cabaretLesser redpoll
Deargéadan HornemannAcanthis hornemanniHoary redpoll(F)
Crosghob pearóide Loxia pytyopsittacusParrot crossbill(F)
Crosghob rua Loxia curvirostraRed crossbill
Crosghob báneiteach Loxia leucopteraWhite-winged crossbill(F)
Lasair choille Carduelis carduelisEuropean goldfinch
Seirín EorpachSerinus serinus European serin(F)
Siscín Eoráiseach Spinus spinusEurasian siskin

Ord: Passeriformes   Fine: Calcariidae

Is fine éan pasaireach iad na Calcariidae a bhí grúpáilte go traidisiúnta le gealbhain an Domhain Nua, ach atá difriúil ar roinnt bealaí agus is gnách go mbíonn siad le fáil i limistéir for-réidhe.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gealóg LaplannachCalcarius lapponicusLapland longspur
Gealóg shneachtaPlectrophenax nivalisSnow bunting
An donnóg, cónaitheoir an-choitianta.

Ord: Passeriformes Fine: Prunellidae

Is iad na donnóga an t-aon fhine éan atá go hiomlán eindéimeach sa Phailéartach. Is speiceas beag, measartha gruama é atá cosúil go leor le gealbhain an tSean-Domhain.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Donnóg shléibhe [2]Prunella montanellaSiberian accentor(F)
Donnóg Prunella modularisDunnock

Ord: Passeriformes Fine: Bombycillidae

Síodeiteach Boihéamach-fireann, Ottawa

Is grúpa éan iad na síodeitigh le cluimhreach bhog shíoda agus reanna dearga uathúla ar chuid de na cleití sciatháin. Sna síodeitigh Bhoihéamacha agus chéadair, tá cuma céir séalaithe ar na reanna seo agus tugann siad a ainm don ghrúpa. Is éin chrainn iad seo i bhforaoisí thuaidh. Fanann siad beo ina gcónaí ar fheithidí sa samhradh agus ar chaora sa gheimhreadh.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Síodeiteach Boihéamach Bombycilla garrulusBohemian waxwing
Síodeiteach céadairBombycilla cedrorumCedar waxwing(F)
An dreoilín, Is sean-thraidisiún in Éirinn é Lá an Dreoilín

Ord: Passeriformes Fine: Troglodytidae

Tá na dreoilíní beag agus neamhshuntasach den chuid is mó ach amháin a gcuid ceiliúr ard. Tá sciatháin ghearra agus goba tanaí casta síos ar na héin seo. Is minic a choinníonn roinnt speiceas a n-eireabaill ina seasamh. Is éin fheithiditeacha iad uile.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
DreoilínTroglodytes troglodytesEurasian wren

Cuilirí an tSean-Domhain

[cuir in eagar | athraigh foinse]
An cuilire liath, ceann de na cuairteoirí deireanacha a thagann le linn an tsamhraidh go hÉirinn.
An spideog bhroinndearg, cónaitheoir coiteanna agus aithnidiúil.

Ord: Passeriformes Fine: Muscicapidae

Fine mhór d'fheithiditeoirí bheaga crainn den chuid is mó is ea cuilirí an tSean-Domhain. Tá cuma an-éagsúil ar na héin seo, ach den chuid is mó bíonn ceiliúir laga agus glaonna crua acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Cuilire liath Muscicapa striataSpotted flycatcher
Torspideog ruadhonn Cercotrichas galactotesRufous-tailed scrub-robin(F)
Spideog bhroinndeargErithacus rubecula European robin
Filiméala smólaigh Luscinia lusciniaThrush nightingale(F)
Filiméala coiteannLuscinia megarhynchosCommon nightingale(F)
Gormphíb Shualannach Luscinia svecicaBluethroat(F)
Gormphíb earrdhubhghorm, Tarsiger cyanurusRed-flanked bluetail(F)
Cuilire earrbhán [2]Ficedula albicillaTaiga flycatcher(F)
Cuilire beag Ficedula parvaRed-breasted flycatcher(F)
Cuilire alabhreac Ficedula hypoleucaEuropean pied flycatcher
Cuilire píb-bhán Ficedula albicollisCollared flycatcher(F)
Earrdheargán coiteann Phoenicurus phoenicurusCommon redstart
Earrdheargán dubh Phoenicurus ochruros Black redstart
Smólach aille Monticola saxatilisRufous-tailed rock-thrush(F)
Caislín aitinn Saxicola rubetraWhinchat
Caislín dristeánach Saxicola rubicola European stonechat
Caislín MúrachSaxicola maurusSiberian stonechat(F)
Clochrán coiteann Oenanthe oenantheNorthern wheatear
Clochrán Sibéal Oenanthe isabellinaIsabelline wheatear(F)
Clochrán fásaigh Oenanthe desertiDesert wheatear(F)
Clochrán alabhreac Oenanthe pleschankaPied wheatear(F)
Clochrán Easpáinneach Oenanthe hispanicaWestern black-eared wheatear(F)
Clochrán dubh is bán Oenanthe melanoleucaEastern black-eared wheatear(F)
Clochrán earrbhán Oenanthe leucura Black wheatear(F)

Smólaigh agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Lon creige, cuairteoir annamh sa samhradh, ar shléibhte arda.

Ord: Passeriformes Fine: Turdidae Is grúpa éan pasaireach iad na smólaigh a tharlaíonn go príomha sa sean domhan. Is feithiditeoirí nó omnabhóirí uaireanta méithe iad le cluimhreach bhog. Bíonn siad beag go meánmhéide agus beathaíonn siad ar an talamh go minic. Tá céiliúr tarraingteach ag go leor acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Smólach Sibéarach Geokichla sibiricaSiberian thrush(F)
Smólach White Zoothera daumaWhite's thrush(F)
Smólach dubhCatharus fuscescensVeery(F)
Smólach glasleicneach Catharus minimusGray-cheeked thrush(F)
Smólach Swainson Catharus ustulatusSwainson's thrush(F)
Smólach breac Catharus guttatusHermit thrush(F)
Liatráisc Turdus viscivorusMistle thrush
Smólach ceoil Turdus philomelosSong thrush
Deargán sneachta Turdus iliacus Redwing
Lon dubh Turdus merula Eurasian blackbird
Smólach imirce Turdus migratorius American robin(F)
Sacán Turdus pilarisFieldfare
Lon creige Turdus torquatus Ring ouzel
Smólach píbdhubh [2]Turdus atrogularisBlack-throated thrush(F)
Smólach ordúil [2]Turdus eunomusDusky thrush(F)
Smólach Naumann [2]Turdus naumanniNaumann's thrush(F)

Éin aithriseacha agus Toxostoma

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Mimidae Is fine d’éin phasaireacha iad na Mimidae a chuimsíonn Toxostoma, éin aithriseacha, creathóirí, agus catéin an Domhain Nua. Tá na héin seo suntasach mar gheall ar a nguthaíochtaí, go háirithe a gcumas aithris a dhéanamh ar réimse leathan éan agus fuaimeanna eile a chloistear amuigh faoin aer. Bíonn claonadh ag a gcuid dathú i dtreo dathanna liatha agus donna.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Catéan liath Dumetella carolinensisGray catbird(F)
An druid choiteann, tá cluimhreach dhathlonrach acu.

Ord: Passeriformes Fine: Sturnidae

Is éin phasaireacha bheaga nó mheánmhéide iad na druideanna. Tá a n-eitilt láidir agus díreach agus tá siad an-thréadúil. Is í an ghnáthóg is fearr leo ná bheith i lár na tuaithe oscailte. Itheann siad feithidí agus torthaí. Is gnách go mbíonn cluimhreach dhorcha le loinnir mhiotalach acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Druid choiteannSturnus vulgarisCommon starling
Druid rósach Pastor roseusRosy starling(F)
An gabha dubh a bhíonn le fáil feadh sruthanna agus aibhneacha atá ag sreabhadh go tapa.

Ord: Passeriformes Fine: Cinclidae

Is grúpa éan den fhine Cinclidés iad na tumadóirí, a bhíonn ar fara i dtimpeallachtaí uisceacha i gCríocha Mheiriceá, san Eoraip agus san Áise. Ainmnítear iad as a ngluaiseachtaí ' ag bogadaíl' nó 'ag tumadh'.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gabha dubhCinclus cinclusWhite-throated dipper

Corra, éigrití agus bonnáin

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Éigrítí bheaga, a tógadh den chéad uair sa bhliain 1997 agus atá ag éirí níos coitianta i gcónaí.
An éigrit eallaigh, fánaí neamhchoitianta.

Ord: Pelecaniformes   Fine: Ardeidae

Tá na bonnáin, corra agus éigrití san fhine Ardeidae. Is lapairí mheánméide go mór iad le muiníl agus cosa fada. Is gnách go mbíonn muiníl níos giorra ag na bonnáin agus bíonn siad níos faichillí. Eitlíonn baill de na hArdeidae lena gcuid muineál tarraingthe siar, murab ionann agus éin eile a bhfuil muiníl fhada orthu, a leithéid agus stoirmeacha, ibises agus corra leitheadacha. Eitlíonn baill de na hArdeidae lena gcuid muineál tarraingthe siar, murab

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Bonnán MeiriceánachBotaurus lentiginosusAmerican bittern(F)
BonnánBotaurus stellarisGreat bittern(F)
Bonnán beagIxobrychus minutusLittle bittern(F)
Corr réiscArdea cinereaGray heron
Corr chorcraArdea purpureaPurple heron
Éigrit mhórArdea albaGreat egret
Éigrit bheagEgretta garzettaLittle egret
Egretta caeruleaLittle blue heron(F)
Éigrit eallaighBubulcus ibisCattle egret(F)
Ardeola ralloidesSquacco heron(F)
Butorides virescensGreen heron(F)
Nycticorax nycticoraxBlack-crowned night-heron(F)
An snag coiteann, cónaitheoir neamhshuntasach.

Ord: Passeriformes Fine: Certhiidae

Is éin bheaga coillearnacha iad na snaganna, donn ar bharr agus bán laistíos. Tá goba tanaí síoschuartha acu, a úsáideann siad chun feithidí a bhaint as coirt. Tá cleití eireabaill righin acu, cosúil le cnagairí, a úsáideann siad chun iad féin a choinneáil ar chrainn ingearacha.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Snag coiteann Certhia familiaris Eurasian treecreeper

Cíorbhuíonna

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Regulidae

Is éard atá sna cíorbhuíonna ná grúpa beag éan a chuimsítear go minic i measc ceolairí an tSean-Domhain, ach a thugtar stádas fine dóibh go minic toisc go bhfuil siad cosúil leis na meantáin. Tá 7 speiceas ar fud an domhain agus 3 speiceas le fáil in Éirinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Cíorbhuí rúibínchorónachRegulus calendulaRuby-crowned kinglet(F)
Cíorbhuí coiteann Regulus regulusGoldcrest
Lasairchíor choiteann Regulus ignicapillus Common firecrest
An caipín dubh atá ina chónaitheoir sa chuid is mó den tír.

Ord: Passeriformes Fine: Sylviidae

Is é atá san fhine Sylviidae ná grúpa éan beag pasaireach feithiditeach. Is éin ghoir iad a mbíonn áit phórúcháin roinnte acu de ghnáth. Bíonn siad le fáil i go leor áiteanna san Eoraip, san Áise agus a bheagán san Afraic. Go hiondúil, bíonn cuma neamhshuntasach ar an gcuid is mó díobh, ach tá amhráin shainiúla ag go leor acu.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Caipín dubh Sylvia atricapilla Eurasian blackcap
Ceolaire garraí Sylvia borin Garden warbler
Ceolaire barrach Sylvia nisoriaBarred warbler(F)
Gilphíb bheag Sylvia curruca Lesser whitethroat
Ceolaire fo-Alpach Sylvia cantillansSubalpine warbler(F)
Ceolaire Sairdíneach Sylvia melanocephalaSardinian warbler(F)
Gilphíb choiteannSylvia communisCommon whitethroat
Ceolaire fraoigh Sylvia undataDartford warbler(F)

Meantáin earrfhada

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Aegithalidae

An meantán earrfhada, gnáthchónaitheoir.

Grúpa beag éan pasaireach a bhfuil eireabaill mheánmhéide go fada acu. Is sac solúbtha a neadacha le bealach isteach beag, cruinn ar a bharr, ar crochadh íseal i tor aiteann nó tor nó go hard i bhforcanna craobhacha na gcrann. Itheann a bhformhór aiste bia measctha lena n-áirítear feithidí. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil in Éirinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Meantán earrfhada Aegithalos caudatusLong-tailed tit

Ceolairí agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Scotocercidae

Faightear baill na fine seo ar fud na hAfraice, na hÁise agus na Polainéise. Is é an speiceas seo an t-aon cheann a fhaightear go rialta san Eoraip.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire Cetti Cettia cettiCetti's warbler(F)

Feadcheolairí

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Phylloscopidae

Fine d’éin bheaga fheithiditeacha, a fhaightear den chuid is mó san Eoráise agus a théann isteach i Wallacea (réigiún nádúrtha scaipthe idir an Indinéis agus Tíomór Thoir) agus san Afraic, is ea na fadcheolairí. Tá na speicis de mhéideanna éagsúla, go minic le cluimhreach ghlas os cionn agus buí laistíos, nó níos fainne le dathanna liathghlas go liathdhonn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire coille Phylloscopus sibilatrixWood warbler
Ceolaire Bonelli iartharach Phylloscopus bonelliWestern Bonelli's warbler(F)
Ceolaire Bonelli oirthearach[2]Phylloscopus orientalisEastern Bonelli's warbler(F)
Ceolaire Pallas Phylloscopus proregulusPallas's leaf warbler(F)
Ceolaire buímhalach Phylloscopus inornatus Yellow-browed warbler
Ceolaire Hume Phylloscopus humeiHume's warbler(F)
Ceolaire Radde Phylloscopus schwarziRadde's warbler(F)
Ceolaire breacdhorcha Phylloscopus fuscatusDusky warbler(F)
Ceolaire sailí Phylloscopus trochilus Willow warbler
Tiuf-teaf Phylloscopus collybitaCommon chiffchaff
Tiuf-teaf Ibéarach Phylloscopus ibericusIberian chiffchaff(F)
Ceolaire scothghlas Phylloscopus trochiloidesGreenish warbler(F)
Ceolaire Artach Phylloscopus borealisArctic warbler(F)
An fáinleog tuaithe, cuairteoir samhraidh an-choitianta.

Ord: Passeriformes Fine: Hirundinidae

Tá an fhine Hirundinidae curtha in oiriúint do bheathú ón aer. Tá corp caol sruthlínithe acu, sciatháin bhioracha fhada agus gob gearr atá in ann bheith ar leathadh go mór. Cuirtear na cosa in oiriúint bheith ina sheasamh seachas ag siúl, agus tá na ladhracha tosaigh ceangailte go páirteach ag an mbun. Tá 75 speiceas ar fud an domhain agus 5 speiceas le fáil in Éirinn.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Gabhlán gainimh Riparia riparia Bank swallow
Fáinleog tuaithe Hirundo rusticaBarn swallow
Fáinleog ruaphrompach Cecropis dauricaRed-rumped swallow(F)
Fáinleog aille MheiriceánachPetrochelidon pyrrhonotaAmerican cliff swallow(F)
Gabhlán binne Delichon urbicumCommon house-martin

Ord: Passeriformes Fine: Locustellidae

Is fine d’éin bheaga cheoil fheithiditeacha iad na Locustellidae atá le fáil go príomha san Eoráise, san Afraic, agus i réigiún na hAstráile. Is éin bheaga iad le heireabaill atá fada agus boireach de ghnáth, agus is gnách go mbíonn siad liathdhonn nó donnbhuí ó bhun go barr.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire casarnaí Pallas Locustella certhiola Pallas's grasshopper-warbler(F)
Ceolaire Savi Locustella luscinioides Savi's warbler(F)
Ceolaire casarnaí Locustella naeviaCommon grasshopper-warbler

Ceolairí giolcaí agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Acrocephalidae

Is iondúil go mbíonn baill na fine seo sách mór le bheith ina gceolairí. Tá an chuid is mó díobh donn glasbhuí ar bharr le go leor béasa ar an mbun. Is gnách go mbíonn siad le fáil i gcoillearnach oscailte, i ngiolcarnaí nó i bhféar ard. Bíonn siad an fhine ar fáil den chuid is mó i ndeisceart go iarthar na hEoráise agus a thimpeallacht, ach téann sí i bhfad isteach san Aigéan Ciúin freisin, le roinnt speiceas san Afraic.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire cuaráin Iduna caligata Booted warbler(F)
Ceolaire Rama Iduna ramaSykes's warbler(F)
Ceolaire bánlíoch Iduna pallidaEastern olivaceous warbler(F)
Ceolaire binn Hippolais polyglottaMelodious warbler(F)
Ceolaire ictireach Hippolais icterina Icterine warbler(F)
Ceolaire uisce Acrocephalus paludicolaAquatic warbler(F)
Ceolaire cíbeAcrocephalus schoenobaenus Sedge warbler
Ceolaire gort ríse Acrocephalus agricolaPaddyfield warbler(F)
Ceolaire Blyth Acrocephalus dumetorumBlyth's reed warbler(F)
Ceolaire corraighAcrocephalus palustrisMarsh warbler(F)
Ceolaire giolcaí Acrocephalus scirpaceusEurasian reed warbler
Ceolaire giolcaí mór Acrocephalus arundinaceusGreat reed warbler(F)

Cisticola agus comhghuaillithe

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ord: Passeriformes Fine: Cisticolidae

Is ceolairí iad na Cisticolidae a fhaightear go príomha sna réigiúin theas atá níos teo den Sean-Domhan. De ghnáth, bionn na héin seo an-bheag le cuma donn nó liath orthu agus iad le fáil i dtimpeallacht oscailte, ar nós féarthalaimh nó scrobarnaí.

Ainm coitianta Ainmníocht dhéthéarmach Ainm Béarla Stádas
Ceolaire feanearrach Cisticola juncidisZitting cisticola(F)
  1. "Irish List covering the whole of Ireland on 31st Dec 2019".
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Tá ort na hargóintí 'teideal =' agus 'url =' a shonrú nuair a úsáideann tú {{ lua idirlín}}. "". Bird Checklists of the World.