Jump to content

Lon dubh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
WD Bosca Sonraí Ainmhí BheoLon dubh
Turdus merula Cuir in eagar ar Wikidata

Lon dubh (fireann)
Céirseach (baineann)
Taifead
Cuir in eagar ar Wikidata

Cuir in eagar ar Wikidata
Sonraí
Réise sciathán36 cm Cuir in eagar ar Wikidata
Meánlíon in ál5, 5 agus 3 Cuir in eagar ar Wikidata
Tréimhse ghoir13 laethanta Cuir in eagar ar Wikidata
Stádas caomhnaithe
Speiceas is lú imní
AICD103888106 Cuir in eagar ar Wikidata
Tacsanomaíocht
AicmeAves
OrdPasseriformes
FineTurdidae
GéineasTurdus
SpeiceasTurdus merula Cuir in eagar ar Wikidata
Linnaeus, 1758
Léarscáil de raon an tacsóin
Cuir in eagar ar Wikidata
Uibheacha an speicis

Is éan é an lon dubh (Turdus merula). Tugtar céirseach[1] ar an éan baineann. Is baill d'fhine na Turdidae iad. Póraíonn sé san Eoraip, san Afraic Thuas, agus san Áise Theas ó dhúchas. Tugadh iad isteach fosta san Astráil agus sa Nua-Shéalainn, ina bhfuil anois freisin daonraí a phóraíonns.[2] Itheann an lon dubh feithidí, péistí, sméara agus torthaí eile.[3] I roinnt codanna a réimse, is éan cónaitheach atá ann, fad is i gcodanna eile bíonn sé ag imirce, nó fiú bíonn éin chónaithigh agus éin imircigh san áit céanna.

Sa naoú haois déag chreid daoine gurb é an lon dubh a bhí ag coinneáil anamnacha na marbh i bPurgadóir go Lá an Bhreithiúnais. Nuair a chloistí glór uaigneach an loin dhuibh sa dorchadas, ba iad na hanamnacha bochta a bhí ag glaoch agus iad ag iarraidh faoisimh ón bhfulaingt, ón teas, ón tart. Thagadh an bháisteach i gcónaí gan teip ina dhiaidh sin! Itheann an lon dubh feithidí, péistí, sméara agus torthaí eile.[3]

Reáchtálfar comhdháil acadúil dátheangach ar an lon dubh in gColáiste na Tríonóide ar an 15 Bealtaine 2026. Tabharfaidh saineolaithe óráid ar chúrsaí éiceolaíocha mar aon le cinn ar rólanna an éinín chéanna i litríocht na Sean-Ghaeilge, litríocht luath na Breatnaise, san Fhiannaíocht, sa cheol, sa bhéaloideas, agus i nualitríocht na Gaeilge.[4]

Féach freisin

[cuir in eagar | athraigh foinse]
  1. “Turdus merula” | téarma.ie”. Téarma.ie: An Bunachar Náisiúnta Téarmaíochta don Ghaeilge. An Coiste Téarmaíochta. Dáta rochtana: 2023-06-26.
  2. Long, John L. (1981). Introduced Birds of the World. Agricultural Protection Board of Western Australia. l. 21–493
  3. 1 2 Mac Lochlainn, Fearghas (2021). "Ainmneacha Éanlaith Éireann: Lon dubh". Wings.
  4. "Conference: An Lon Dubh - The Blackbird :: 15 May 2026" (as Béarla ⁊ Gaeilge). www.tcd.ie. Dáta rochtana: 2026-03-29.