Mícheál D. Ó hUiginn

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Mícheál D. Ó hUiginn
Michael d higgins.jpg

In oifig
11 Samhain 2011 - anois
Réamhtheachtaí: Máire Mhic Giolla Íosa
Comharba: Duine ar bith

Aire Ealaíon, Cultúir agus Gaeltachta
In oifig
12 Eanáir 1993 - 17 Samhain 1994
Réamhtheachtaí: Seán Mac Uilliam
Comharba: Parthalán Ó hEachthairn
In oifig
15 Nollaig 1994 - 26 Meitheamh 1997
Réamhtheachtaí: Parthalán Ó hEachthairn
Comharba: Síle de Valera

Dáta breithe 18 Aibreán 1941
  Luimneach, Éire
Páirtí Lucht Oibre (go dtí 2011)
Neamhspléach
Céile Sabina Coyne
Suíomh gréasáin President.ie

Is é Mícheál D. Ó hUiginn (18 Aibreán 1941 i Luimneach a rugadh é) naoú hUachtarán na hÉireann ón mbliain 2011. Socheolaí, file, údar, craoltóir agus polaiteoir atá ann, a bhí ina Theachta Dála de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sular toghadh mar Uachtarán é.

Oideachas[athraigh | edit source]

Rugadh Michael D. Higgins ar 18 Aibreán 1941 i gCathair Luimnigh agus tógadh ar fheirm a aintín é gar do Chora Chaitlín i gContae an Chláir. B'oibrí monarchan agus cléireach é sular éirigh leis ardoideachas a bhaint amach, an chéad duine dá mhuintir a rinne amhlaidh.

Rinne sé staidéar in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, in Ollscoil Mhanchain agus in Ollscoil Indiana.

Oidhreacht mar Aire Rialtais[athraigh | edit source]

Bhí Ó hUiginn mar Aire Gaeltachta agus Cultúir sa chomhrialtas ó 1993 go 1997. Ar na mórghníomhartha a chuir sé i gcrích :

  • An dreasacht cánach do dhéantóirí scannán sa bhliain 1993 (Section 481),
  • Bunú an chainéil teilifíse Gaelaí, TG4 (nó TnaG mar a bhí air ar dtús). In ainneoin an cháinte mhóir a rinneadh ar an infheistíocht seo i dtionscal teilifíse na Gaeilge ag am a bhunaithe, tá gradaim agus meas mór bainte amach ag TG4 ó shin i measc an phobail in Éirinn. [1]
  • Aisghairm na cinisireachta faoi Alt 31 de na hAchtanna Craolacháin.
  • Bhunaigh sé freisin líonra d'ionaid áitiúla ealaíon agus cultúir
  • Eisean a bhí taobh thiar d'athbheochan ar chóras canálacha na hÉireann, agus mar thoradh air sin tá níos mó ná 1,000 cileaméadar de bhealaí uisce inloingsithe ann

Chinn sé gan seasamh in Olltoghchán 2011, ach sheas sé sa toghchán Uachtaránachta sa bhliain chéanna agus toghadh ina Uachtarán é.

Gníomhaí ar son chearta an duine[athraigh | edit source]

Bhí Michael D. Higgins i mbun feachtas ar feadh a shaoil ar son cearta daonna agus leis sn tsíocháin agus an daonlathas a chur chun cinn in Éirinn agus in an-chuid áiteanna ar domhan, ó Nicearagua go dtí an tSile, an Chambóid, an Iaráic, an tSomáil.

Sa bhliain 1992, ba é Michael D. Higgins an chéad duine ar bhronn an Biúró Síochána Idirnáisiúnta i Heilsincí Duais Síochána Sheáin Mhic Ghiolla Bhríde air, mar chomhartha aitheantais ar a shaothar ar son na síochána agus an cheartais in an-chuid áiteanna ar domhan..

Filíocht agus scríbhneoireacht[athraigh | edit source]

Anuas ar dhánta a bheith foilsithe i dtréimhseacháin éagsúla, tá ceithre chnuasach filíochta foilsithe aige

  • The Betrayal (1990)
  • The Season of Fire (2004)
  • An Arid Season (2004)
  • New and Selected Poems

Tá dhá chnuasach aistí foilsithe aige

  • Causes for Concern – Irish Politics, Culture and Society'
  • Renewing the Republic.

Bhíodh sé ina cholúnaí reatha don iris mhóréilimh Hot Press le linn na tréimhse 1982-1992, nuair a chuir sé ceisteanna sóisialta na linne ar a súile do lucht léitheoireachta óg.

Uachtaránacht[athraigh | edit source]

D'éirigh leis ainmniúchán Pháirtí an Lucht Oibre a fháil seasamh don uachtaránacht sa bhliain 2011 in áit Fergus Finlay. Ar 29 Deireadh Fómhair 2011, bhuaigh Ó hUiginn an toghchán nuair a fógraíodh an toradh i gCaisleán Bhaile Átha Cliath.

Insealbhaíodh Michael D. Higgins ina Uachtarán ar Éirinn ar 11 Samhain 2011 , an naoú duine san oifig sin.

Saol pearsanta[athraigh | edit source]

Tá Michael D. Higgins pósta le Sabina Higgins, agus tá ceathrar clainne acu. Ba bhall bunaidh í Sabina Higgins den Focus Theatre agus an Stanislavsky Studio i mBaile Átha Cliath.

Chaith sé seal ina uachtarán ar an gcumann sacair Gaillimh Aontaithe agus bhíodh sé le feiceáil go minic sna seastáin agus iad i mbun imeartha ar fud na tíre.

Cainteoir líofa Gaeilge agus Béarla atá ann, agus cuid mhaith Spáinnise aige chomh maith.

Tagairtí[athraigh | edit source]

Naisc sheachtracha[athraigh | edit source]