Fianna Fáil
| Fianna Fáil | |
|---|---|
![]() |
|
| Ceannasaíocht | Mícheál Ó Máirtín |
| Bunaithe | 23 Márta, 1926 |
| Ceanncheathrú | 65-66 Sráid an Mhóta Íochtarach BÁC 2 |
| Idé-eolaíocht | Lárnachas Poblachtánachas Éireannach Pobalachas |
| Cleamhnas | Alliance for Europe of the Nations |
| Dathanna | Glas, Oráiste |
| Gréasáin | www.fiannafail.ie |
Is pairtí polaitiúil é Fianna Fáil i bPoblacht na hÉireann. Tagann an t-ainm ón seanchas mar ba bhuíon laochra iad na Fianna faoi cheannas Fhinn Mhic Cumhaill. B'ainm "Inis Fáil" a glacadh mar ainm eile ar Éirinn. Bhí scoilt i Sinn Féin tar éis an conradh i 1922 idir Éirinn is an Bhreatain Mhór a chuir deireadh le Cogadh na Saoirse. D'fhág Eamon de Valera Sinn Féin i 1925 mar níor mhaith leis an bpairtí a suíocháin a ghlacadh sa Dháil mar gheall ar an mionn dílseachta do rí na Breataine. Ag an am sin, dúirt Seán Lemass gur 'pairtí leath-bhunreachtúil' ab ea an pairtí mar ní raibh siad ach ag féachaint cad ab fhéidir leo a fháil trí mheáin pholaitiúla agus dá mbeadh gá ann, d'fhillfidís arís ar an bhforéigean. Is minic An Páirtí Poblachtach nó The Republican Party mar fhotheideal ar ainm an pháirtí.
Clár ábhair |
An páirtí [athraigh]
Bunaíodh an pairtí le trí bhunaidhm -
- An tír a athaontú
- Tír féin-chothaithe a chruthú
- An Ghaeilge a neartú
Is é Fianna Fáil an pairtí is mó in Éirinn agus bhí siad i gcumhacht i 23 Dáil as an 29 a bhí ann. Ba rialtas Fhianna Fáil é an rialtas is faide, ó 1932-1948, nuair a tháinig comhrialtas i gcomharba orthu, a thit ceithre bliain níos déanaí nuair a bhuaigh Fianna Fáil olltoghchán eile faoi Eamon de Valera.
Stair [athraigh]
Bunaíodh an páirtí ar an 23ú lá de Márta 1926. Is ar an dara le d'Aibreán a rinne an páirtí cinneadh ar a ainm. Bhí Seán Lemass i bhfabhar an ainm 'The Republican Party', ach is Éamon De Valera, ceannaire an páirtí a rinne an cinneadh, agus is é an t-ainm 'Fianna Fáil' a phioc sé.
Ar an 16ú lá de Bealtaine bhí chéad cruinniú an páirtí san amharclann 'La Scala' i mBaile Átha Cliath.
Bhunaigh an páirtí a gcéad rialtas i Mí na Márta 1932 le cabhair ón Lucht Oibre. Ghéill rialtas Chumann na nGaedhael riarachán na tíre dóibh agus ba chéim mhór í seo do dhaonlathas na hÉireann mar bhí na daoine céanna á marú i gCogadh Cathartha cúpla bliain roimhe sin. I mí Eanáir 1933 d'fhógair de Valera toghchán agus bhuaigh an páirtí móramh sa Dáil.
Tháinig a lán scannal chuig Fianna Fáil trína bliana. An Triail na nArm sa seachtóidí, nuair a cúisíodh Cathal Ó hEochaidh agus aire eile ó bheith ag tabhairt airm don tIRA, agus díbríodh iad ón gcaibinéid. Fuair an triail amach nach raibh baint acu le airm soláthar agus d'éirigh leis an Eochaigh a bheith ina Thaoiseach níos déanaí. Sna nóchaidí, bhí cúpla scannal faoi thabhairt conradh pleanála. Mar thoradh, chuaigh daoine chuig priosún agus chuir an rialtas a lán binse fiosrúcháin ar bhun.
I mí Meitheamh 2009 chaill Fianna Fáil a lán suíocháin sna toghcháin áitiúla, agus anois tá níos mó suíocháin ag Fine Gael sna húdaráis áitiúla.
Ceannairí [athraigh]
Is é Eamon de Valera an ceannaire a mhair an t-am is faide.
- Eamon de Valera, 1926-1959
- Seán Lemass 1959-1966
- Seán Ó Loingsigh 1966-1979
- Cathal Ó hEochaidh 1979-1992
- Ailbhe Mac Raghnaill 1992-1994
- Parthalán Ó hEachthairn 1994-2008
- Brian Ó Comhain 2008-2011
- Mícheál Ó Máirtín 2011-anois[1][2]
