Jump to content

An Áise

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Áise)
Bosca Geografaíocht PholaitiúilAn Áise

Cuir in eagar ar Wikidata

Ainmnithe in ómósAsia (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Map
 43°40′52″N 87°19′52″E / 43.6811°N 87.3311°E / 43.6811; 87.3311
Daonra
Iomlán4,164,252,000 (2011) Cuir in eagar ar Wikidata
• Dlús93.34 hab./km²
Tíreolaíocht
Cuid deAn Domhan
an Afrai-Eoráise
An Eoráise
Ostfeste (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata
Achar dromchla44,614,500 km² Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is airdeSliabh Everest (8,848.86 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Pointe is ísleAn Mhuir Mharbh (−437 m) Cuir in eagar ar Wikidata
Ar theorainn le
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
Fearann Idirlín barrleibhéil.asia (en) Aistrigh Cuir in eagar ar Wikidata

Is í an Áise an ilchríoch is mó ar domhan, cuid den mór-roinn Eoráise.[1] Go geolaíoch agus go tíriúil, ní mór-roinn nó fo-mhór-roinn í an Áise. Tá thart ar 60 faoin gcéad de dhaonra an domhain ina gcónaí san Áise. Tá timpeall 30% de thalamh an domhain inti.

An Áise

Teorainneacha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá sé deacair sainmhíniú cinnte a thabhairt ar na teorainneacha beachta, go háirithe idir an Áise agus an Eoraip. Idir an Áise agus an Afraic, is í an caol talún Suez an teorainn. Idir an Áise agus an Eoraip, ritheann an teorainn cois na Dardenelle, na mara Marmara, an Bhosphorus, na mara Duibhe, na droime an Caucasus (de réir daoine eile, tríd an ísliú Kuma-Manych), na mara Chaispí, na mara Ural (de réir daoine eile, na mara Emba) agus na sléibhte Ural go dtí Novaya Zemlya.

Tíortha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá timpeall 60% de mhuintir an domhain ina gcónaí san Áise. Is iad an tSín agus an India an dá thír is mó daonra ar domhan. Tá níos mó ná billiún duine ina gcónaí i ngach ceann acu.

An Meánoirthear a thugtar ar an gcuid sin den Áise atá taobh leis an Eoraip agus an Afraic araon.

Is í an Rúis an tír is mó ar domhan. San Áise atá 75% den Rúis. Tá an chuid eile di san Eoraip.[1]

Tíortha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 forasnagaeilge.ie. "Ilchríocha an domhain". Dáta rochtana: 2023.
Mór-ranna an Domhain


An Afraic

An Aigéine

An Áise

Antartaice

An Eoraip

Meiriceá Theas

Meiriceá Thuaidh