Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha
 Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha | |||||
|---|---|---|---|---|---|
الإِمَارات العربِيَّة المُتَّحِدة (ar)  | |||||
|
|||||
.jpg) | |||||
| Aintiún | Ishy Bilady | ||||
| Suíomh | |||||
 | |||||
| |||||
| Príomhchathair | Abú Daibí | ||||
| Daonra | |||||
| Iomlán | 9,890,400 (2020) | ||||
| • Dlús | 118.31 hab./km² | ||||
| Déamainm | Eimíríteach | ||||
| Teanga oifigiúil | an Araibis | ||||
| Reiligiún | Ioslam | ||||
| Tíreolaíocht | |||||
| Cuid de | an Meánoirthear Iarthar na hÁise Stáit na Murascaille dúliosta tearmann cánach an Aontais Eorpaigh (–2018) dúliosta tearmann cánach an Aontais Eorpaigh (2019–2019) | ||||
| Achar dromchla | 83,600 km² | ||||
| Suite i nó in aice le limistéar uisce | Murascaill na Peirse agus Gulf of Oman (en)  | ||||
| Pointe is airde | Jebel Jais (en) (1,900 m) | ||||
| Pointe is ísle | Murascaill na Peirse (0 m) | ||||
| Ar theorainn le | |||||
| Sonraí stairiúla | |||||
| Leanann sé/sí | Trucial States (en) | ||||
| Cruthú | 1971 | ||||
| Eagraíocht pholaitiúil | |||||
| Córas rialtais | monarcacht fheidearálach, monarcacht absalóideach agus monarcacht bhunreachtúil | ||||
| Comhlacht reachtach | Federal Supreme Council (en) | ||||
| • President of the United Arab Emirates (en) | Zayed bin Sultan Al Nahyan (en) (1971–2004) | ||||
| • Príomh-Aire Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha | Mohammed bin Rashid Al Maktoum | ||||
| Eacnamaíocht | |||||
| OTI ainmniúil | 514,130,432,653 (2023) | ||||
| Airgeadra | dirham Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha | ||||
| Aitheantóir tuairisciúil | |||||
| Lonnaithe i gcrios ama | |||||
| Fearann Idirlín barrleibhéil | .ae agus .امارات | ||||
| Glaochód | +971 | ||||
| Uimhir theileafóin éigeandála | 112, 997, 998 agus 999 | ||||
| Cód tíre | AE | ||||
| Eile | |||||
| Suíomh gréasáin | u.ae | ||||
  
| |||||
.svg)
Is tír sa Meánoirthear í Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha (an tAEA).[1] Is aontas seacht Éimíríocht í atá faoi cheannaire amháin, Khalifa bin Zayed Al Nahayan ó 2004.
Is tír Ioslamach í ach tá méid an-mhór daoine anseo ó thíortha eile, go háirithe an India nach bhfuil Ioslamach. Bhí 3.23 milliún duine as daonra 4.02 milliún ó thíortha eile sa bhliain 2014.
Stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]Cruthaíodh an t-aontas sa bhliain 1971 nuair a cheangail sé dena stáit le chéile. Chuaigh Ras al-Khaimah isteach ann i 1972. Roimhe sin, bhí aontú ag na sheikh sa réigiún leis na Breatanaigh. Ach ní raibh ann ach gaineamh de fhormhór. Ach faigheadh ola sa réigiún.
Bhí Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan ina cheannaire ó thús an stáit sa bhliain 1971 go dtí 2004. Bhain sé úsáid as an ola chun tír nua-aimseartha a chruthú. Feictear mar laoch é sna hÉimíríochtaí inniu. Tháinig a mhac Khalifa bin Zayed Al Nahayan i gcumhacht in 2004.
Geilleagar
[cuir in eagar | athraigh foinse]Anois tá tionscal neart turasach ann se réigiún, go háirithe i nDubai. Tá siad ag iarradh tionscail nua a chruthú toisc go raibh na gustal ola neamhsíor. Tá caighdeán saol an-mhaith ag na daoine, inchurtha le tíortha forbairte Eorpa.
Is iad seo a leanas na hÉimíríochtaí san Aontas: Dubaí, Abú Daibí, Ajman, Fujairah, Sharjah, Umm al-Qaiwain agus Ras al-Khaimah.
Éire agus an tAEA
[cuir in eagar | athraigh foinse]Shínigh Rialtas na hÉireann conradh eiseachadta le hAontas na nÉimíríochtaí Arabacha in 2024; mar sin bhí siad in ann baill shinsearacha de Bhuíon Choirpeach Kinahan a thabhairt ar ais chun na hÉireann le hiad a chur ar a dtriail in Éirinn.[2] Gabhadh Seán McGovern, ball de chuid Drong Kinahan, in Dubai sa bhliain 2024. Rinne na húdaráis McGovern a eiseachadadh in 2025. Phléadáil sé ciontach le coireacht eagraithe i mBÁC in 2026.[3]
Ar an 18 Aibreán 2026, ghabh póilíní in Dubai (Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha) Daniel Kinahan (48 ag an am) de bhun barántas gabhála Ard Chúirte i mBaile Átha Cliath. Cuirfear é ar a thriail anseo ar choireanna líomhnaithe a bhaineann le coiriúlacht eagraithe.[4]
Measadh i gcónaí gur tearmann é Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha do mhangairí drugaí idirnáisiúnta mar níl conarthaí eiseachadta déanta acu ach amháin le líon teoranta tíortha.[5]
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ i mBéarla, United Arab Emirates (UAE)
- ↑ Nuacht RTÉ (2024-10-18). "Conradh Eiseachadta le socrú ag McEntee le hAÉA" (as ga-IE).
- ↑ "Sean McGovern" (as en) (2026-04-15). Wikipedia.
- ↑ Nuacht RTÉ (2026-04-18). "Buíochas an Rialtais d'údaráis Dubai faoi chás Kinahan" (as ga-IE).
- ↑ Theith ceannairí Bhuíon Kinahan ansin ón Spáinn sa bhliain 2016 chun eiseachadh chun na hÉireann a sheachaint, i ndiaidh do na poilíní sa Spáinn agus na Gardaí in Éirinn tús a chur le comhoibriú ar an bhfiosrúchán a bhain leis an tsraith dúnmharaithe a bhí mar chuid den achrann idir Buíon Kinahan agus Buíon Hutch.