An Mhongóil

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Monggol ulus.svg
Монгол улс
Mongol Uls
Bratach na Mongóile Armas na Mongóile
Bratach Armas
Mana:
Amhrán náisiúnta: Mongol ulsyn toriin duulall
Suíomh na Mongóile
Príomhchathair Ulánbátar
47°55′ Thuaidh 106°53′ Thoir
An chathair is mó An phríomhchathair
Teangacha oifigiúla Mongóilis
Rialtas Poblacht
Tsakhiagiin Elbegdorj
Norovyn Altankhuyag
Neamhspleáchas
29 Nollaig 1911
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
1,564,116 km² (19ú)
0.6
Daonra
 • Meas. ó 2006
 • Daonáireamh 2000
 • Dlús
 
2,594,100 (139ú)
2,407,500
1.7/km² (-)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó 2005
$5.56 billiún (147ú)
$2,175 (138ú)
Airgeadra Tögrög (MNT)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
+7 (UTC)
+8 (UTC)
Fearann Idirlín .mn
Glaochód +976

Tír atá suite in oirthear na hÁise is ea an Mhongóil. Tá teorainn aici leis an Rúis sa tuaisceart agus leis an tSín sa deisceart. Is í Ulánbátar príomhchathair na tíre. Ba Mhongólach é Geingeas Cán, an a bhunaigh Impireacht na Mongólach, an Impireacht is mó riamh.

Teangacha

Is í an teanga oifigiúil ná Mongóilis, agus labhraíonn timpeall 95% an daonnra í. Tá canúintí ar nós an Oirat (san iarthar) agus Buryat (sa tuaisceart) le cloisteáil ann freisin. Cé nach mheastar go bhfuil Mongolia mar chuid de Turkestan, tá roinnt daoine ann a labhraíonn Kazakh agus Tuvan, a bhfuil an dhá cinn dóibh mar teanga Turkic. Is é in iarthar na tíre, gar leis an teorainn, is mó a chloisfeá na teangacha sin.

Is í an Rúisis an teanga iasachta is mó a fhoghlaimítear sa Mhongóil, agus an Bhéarla ina dhiadh sin. Tá an éileamh do Sínis agus don Cóiréis de shíor ag dul i méid, ar mhaithe le forbairt sa chumarsáid idir na tíorthaí sin, is eisimirce ach go háirithe. Oibríonn na deich mílte Mongóiligh sa Chóireá Theas.[58]

Córas Scríobhneoireachta

Úsáidtear an Úsáidtear an Aibítir Choireallach chun an teanga a scríobh don chuid is mó sa lá atá inniu ann. Bhí sé ar intinn ar an rialtas an t-seanaibítir Mongólach a hathbhunú sa tír i 1994, ach níor éirigh leis ina iomlán; [56] feictear í in úsáid go hiondúil mar scríobhneoireacht mhaisiúil inniu. Tá na hiarrachtaí siúd fós i mbun gnó, áfach, agus tá béim á chuir uirthi sa gcóras oideachais ach go háirithe.[57]

Cúigí[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]