Tomás Ó Cléirigh
Réabhlóidí Éireannach ba ea Tomás Ó Cléirigh (11 Márta, 1857 - 3 Bealtaine, 1916), nó Thomas James Clarke as Béarla. Ghlac sé páirt in Éirí Amach na Cásca sa bhliain. 1916 Ba é Clarke an chéad duine a shínigh Forógra na Poblachta. Dar le go leor daoine ba eisean ba mhó a chuir dlús leis an réabhlóid.
Rugadh Clarke ar Inis Iocht, áit ina raibh a athair lonnaithe mar shaighdiúir in Arm na Breataine. Éireannaigh ó dhúchas a bhí ina thuismitheoirí James Clarke ó Charraig Álainn i gContae Liatroma agus Mary Palmer ó Chontae Thiobraid Árainn. Níor fhilleadar ar Éirinn go dtí go raibh seacht mbliana slánaithe aige, agus d'fhás sé aníos i nDún Geanainn, Contae Thír Eoghain.
Baile a bhí i lár an aonaigh ó thaobh cur in aghaidh na Breataine a bhí in nDún Geanainn, agus lorg an Ghorta Mhóir fágtha go tréan air fós. Bhí na hÉireannaigh Aontaithe agus na Fíníní an-ghníomhach sa cheantar, agus níorbh fhada go músclaíodh a chuid suime sa pholaitíocht.
Chaith sé cúig bhliana déag i bPriosún Pentonville i Sasana, ó 1883 go 1898, faoi go raibh sé bainteach le hiarrachtaí Sasana a bhuamáil. Bhunaigh sé an Chomhairle Mhíleata a cheap Éirí Amach na Cásca. Cuireadh chun báis é os comhair scuad lámhaigh ar an 4 Bealtaine 1916.
| Éirí Amach na Cásca |
||
| Daoine a shínigh Forógra na Poblachta (curtha chun báis) |
||
|
Pádraig Mac Piarais | Tomás Ó Cléirigh | Tomás Mac Donnchadha | Seosamh Pluincéad | Éamonn Ceannt | Seán Mac Diarmada | Séamas Ó Conghaile |
||
| Daoine eile a cuireadh chun báis |
||
|
Éamonn Ó Dálaigh | Liam Mac Piarais | Mícheál Ó hAnnracháin | Seán Mac Giolla Bhríde | Mícheál Ó Mulláin | Conchur Ó Colbaird | Seán Heuston | Tomás Ceannt | Ruairí Mac Easmainn |
||
| Éireannaigh mór le rá eile |
||
|
Éamon de Valera | Constance Markiewicz | Mícheál Seosamh Ó Rathaille | Eoin Mac Néill | Éamonn Bulfin | Cathal Brugha | Risteard Ó Maolchatha | Liam Ó Maoilíosa | Seán Mac an tSaoi | Tomás Mac Curtain | Tomás Ághas | Máirtín Sabhaois | Proinsias Mac Síthigh-Sceimhealtún | Helena Ní Maolomhnaigh |
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.