Seaghan Mac an tSionnaigh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Seaghan Mac an tSionnaigh ar thuras chun na Seineagáile, 2017. Ar thaobh na láimhe deise den phictiúr atá Seaghan.

Is aistritheoir, ceoltóir, scríbhneoir, agus gníomhaí teanga Éireannach é Seaghan Mac an tSionnaigh. As Deisceart Chill Chainnigh é ó dhúchas, ach tá sealanna cónaí caite aige i Luimneach, i mBaile Átha Cliath, i gCorca Dhuibhne agus i mBéal Feirste. Lasmuigh d'Éirinn, tá cónaí déanta aige i gCeanada[1], sna Stáit Aontaithe[2] agus sa tSualainn[3], tíortha ar bhog sé chucu d'fhonn Gaeilge a mhúineadh in institiúidí ollscoile iontu. Sa bhliain 2020 d'fhág sé a phost mar léachtóir sinsearach le teangacha Ceilteacha in Ollscoil Uppsala agus tá cónaí anois air sa Bhruiséil mar a n-oibríonn sé don Choimisiún Eorpach.

Bhain sé amach céim dochtúra ó Choláiste Mhuire Gan Smál, Luimneach, sa bhliain 2017 i ngeall ar thráchtas P.h.D. a scríobh sé faoi sheanchaí ó Chorca Dhuibhne darbh ainm Seán Mac Criomhthain[4]. Tá míreanna éagsúla le Seaghan foilsithe in Comhar[5], Misneach[6], Feasta[7], Nós[8], tuairisc.ie[9], Meon Eile[10], san Irish Times[11] agus sa Dublin Review of Books[12]. Le gnéithe éagsúla de chultúr na Gaeilge a bhíonn sé ag plé agus tá a chuid saothar acadúil foilsithe in irisleabhair phiarmheasta idirnáisiúnta, as Béarla, as Gaeilge, agus as Fraincis[13][14][15][16].

Tá dhá leabhar curtha amach aige mar gheall ar an bhfoclóirí Luimníoch T. O'Neill Lane; ceann as Gaeilge, le Coiscéim[17], agus ceann as Béarla, ar fhéinfhoilsigh sé é[18]. Rinne sé comhdháil Meanmanra a bhunú i bpáirt lena chara, Oisín Uíbh Eachach, agus sprioc acu téarmaíocht na Gaeilge a aclú don phlé fealsúnach. Dhá chnuasach aistí faoi eagarthóireacht na beirte a tháinig ar an saol de thoradh na comhdhála seo[19]. Ní hannamh Seaghan i mbun caint phoiblí a thabhairt ach an oiread[20][21] agus bíonn sé le cloisteáil mar aoi ar chláracha sna meáin Ghaeilge go minic[22].

Mar le tograí cruthaitheacha de, tá roinnt dá chuid filíochta curtha i gcló in Poetry Ireland Review. Tá baint aige le ceol úrnua as Gaeilge a chur chun cinn freisin, agus bíonn a iarrachtaí féin sa réimse seo á gcur ar fáil aige ar a chaineál YouTube[23]. Bíonn sé i mbun comhoibriú le healaíontóirí eile chomh maith, faoi mar a fheictear sa chaimeo a bhí aige san fhísean a ghabhann le dán de chuid Chiara Ní É dar teideal 'Dán Crá'[24], físeán dar chum sé an ceol olldoird a chloistear ann.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Seaghan Mac an tSionnaigh" (en-US). Ireland Canada University Foundation (2012-12-03). Dáta rochtana: 2020-10-26.
  2. "Seaghan Mac an tSionnaigh" (en-US). Fulbright. Dáta rochtana: 2020-10-26.
  3. "https://twitter.com/keltiska/status/1258689359261380608" (ga). Twitter. Dáta rochtana: 2020-10-26.
  4. "Seaghan Mac an tSionnaigh | European Commission - Academia.edu". euopa.academia.edu. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  5. 47 Sráid Harrington Baile Átha Cliath 8 Éire Teil: +3531 675 1922. "Seaghan Mac an tSionnaigh" (ga). Comhar. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  6. "March 29, 2020 – Misneach" (en-US). Dáta rochtana: 2020-10-25.
  7. "Feasta - clár". www.feasta.ie. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  8. Seaghan Mac An tSionnaigh. "Leithghabháil Chultúrtha: Cá bhfuil an líne?" (en-US). NÓS. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  9. "Seaghan Mac an tSionnaigh –" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  10. "Polarú na polaitíochta agus a thionchar < Meon Eile". www.meoneile.ie. Dáta rochtana: 2020-10-26.
  11. "The Gael Becomes Irish: the prospects for the Irish language in Ireland today" (en). The Irish Times. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  12. "Foclóir or Folklore?". www.drb.ie. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  13. "“The Vocative Case on People’s Mouths”: The Irish Folklore Commission and Illiterate Linguistics – Estudios Irlandeses" (es). Dáta rochtana: 2020-10-25.
  14. Seaghan Mac an tSionnaigh (2017-11-29). "“Un nouveau dictionnaire anglais-irlandais” : léirmheas Francach ar fhoclóir Éireannach" (in ga). Études irlandaises (42-2): 37–46. doi:10.4000/etudesirlandaises.5258. ISSN 0183-973X. 
  15. "[http://www.lambert-lucas.com/wp-content/uploads/2018/12/tdm_ale%CC%81n_garabato.pdf interventions sociolinguistiques chez des activistes irlandais]".
  16. Seaghan Mac an tSionnaigh (2019). "Seán Mac Criomhthain (1875–1955),Seanchaí Duibhneach" (2019):30–44 (Béascna). 
  17. "Focail & Foclóireacht T. Ó Neill Lane le Seaghan Mac an tSionnaigh". www.coisceim.ie. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  18. Seaghan Mac an tSionnaigh (2015). "The West Limerick Man Who Wrote a Dictionary: T. O'Neill Lane" (in en). Lulu.com. 
  19. "Meanmanra - An tSíceolaíocht & an Fealsúnacht le". www.coisceim.ie. Dáta rochtana: 2020-10-25.
  20. "The vocative case on people's mouths: the Irish Folklore Commission and illiterate linguistics".
  21. "The Songs and Spoken Word of Irish-speaking Ireland".
  22. "RTÉ Radio Player". www.rte.ie. Dáta rochtana: 2020-10-26.
  23. "Agus Dúrt Léi".
  24. "FÍSDÁN: Dán Crá | Ciara Ní É | REIC - YouTube". www.youtube.com. Dáta rochtana: 2020-10-26.