Pápa Pius IX

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Pápa Pius IX
Giovanni Maria Mastai-Ferretti
Popepiusix.jpg
Tús a Réimis 1846
Deireadh a Réimis 1878
Réamhtheachtaí Greagóir XVI
Comharba Leo XIII
Sonraí pearsanta
Dáta Breithe 13 Bealtaine, 1792
Áit Breithe Senigallia, An Iodáil
Dáta Báis 7 Feabhra, 1878
Áit Bháis An Róimh

Bhí Pius IX Beannaithe (Iodáilis: Pio Nono) mar cheann de na pápaí ar an Eaglais Chaitliceach is conspóidí riamh. Chaill sé an flaitheas saolta nuair a ghabh Giuseppe Garibaldi na Stáit Pápúil i 1870, tar éis don Chéad Comhairle Vatacáine a fhógairt nach ndéanfadh an Pápa faillí agus é ag labhairt ex cathedra ar ábhar creidimh.

Luathshaol[athraigh | athraigh vicithéacs]

Rugadh Giovanni Maria Mastai-Ferretti i Senigallia san Iodáil in 1792. Oileadh é mar shagart agus bhí sé ag obair sa tSile agus Peiriú sula fill sé ar ais ar an Iodáil mar Ardeaspag Spoleto in 1827. Ceapadh é mar Easpag Imola (a bhí i bhfad níos tábhachtaí ná Spoleto) agus cairdinéal in 1839.

Pápa[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tógadh Mastai-Ferretti mar Phápa in 1846 tar éis bháis Ghreagóir XVI. Bhí cáil air mar liobrálaí ag an am. Ghlac sé an cairdinéal liobrálach, Gizzi, mar Rúnaí Stáit.

Nuair a rinne na náisiúnaí Iodáileacha ionsaigh ar an Róimh in 1848, bhí ar an bpápa éalú ón Róimh. Tháinig sé ar ais le mheon athraithe, agus fís fíor-choimeádach aige.

Pius IX.jpg

I 1860 ghabh Garibaldi mór-chuid de críocha an Phápa, am a bhí aontú na hIodáile ar siúl. Tháinig deireadh le cumhacht saolta an Phápa nuair a ghabh Ríocht Iodáileach an Róimh agus an méid a d'fhan dena Stáit Pápúil. Ó shin i leith, chuir Pius IX 'príosúnach na Vatacáine' air féin. Thosaigh mór-fhadhbanna ansin le Poblacht nua na Fraince agus Impireacht na Gearmáine tar éis do Bismarck an Kulturkampf a cuir i bhfeidhm. Ba léir nach raibh an meas céanna ar na mór-chumhachtaí ar an bPápa nuair nach raibh críocha saolta aige.

Pope Pius IX.jpg

Diagacht[athraigh | athraigh vicithéacs]

In 1854, d'fhógair sé go raibh Muire gan smál mar dhogma Caitliceach. In 1864, d'fhógair sé an Syllabum Errorum a chuir síos earráidí na nua-aoise.

In 1869, ghlaoigh sé an Chéad Comhairle Vatacáine ag d'fhógair go mbeadh an Pápa saor ó earráide nuair a labhair sé ex cathedra (ón gcathaoir) ar ábhair chreidimh nó morálta. Tháinig scoilt san eaglais le bhunú an Eaglais Sean-Chaitliceach.

Pius IX & Éire[athraigh | athraigh vicithéacs]

Cheap Pius IX Pól Ó Cuilinn, Ard-easpag Átha Cliath, mar an chéad cairdinéal Éireannach i stair na heaglaise.

Taisí agus tuama

Bás agus comharbas[athraigh | athraigh vicithéacs]

Fuair an Pápa Pius IX bás i 1878. Chaith sé níos mó ná 31 bhliain mar phápa. Tháinig Leo XIII i gcomharbacht air.

Rinne Eoin Pól II beannú ar Pius IX i 2000.

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]

Pius IX Signature.jpg