Contae Dhún na nGall

Contae Dhún na nGall
Achar:	4,841 km²
Príomhbhaile:	Leifear
Daonra:	146,956 (2006)
Cúige:	Ulaidh

Bratach.

I dtuaisceart Chúige Uladh atá Dún na nGall nó Contae Dhún na nGall, ceann de thrí chontae in Uladh nach bhfuil i dTuaisceart Éireann. Go stairiúil, d'úsáidtí an t-ainm Tír Chonaill ar an gcontae chomh maith. Ach ní hionann an dá áit. Is ionann Dún na nGall agus Tír Chonaill agus Inis Eoghain.

Is é Leifear príomhbhaile an chontae, ach is é Leitir Ceanainn an baile is mó atá ann. Is é Bun Cranncha an dara baile is mó sa chontae.

Is í Gaeltacht Dhún na nGall an ceann is mó in Éirinn ó thaobh líon na gcainteoirí dúchais.

Bailte i gContae Dhún na nGall

• Ailt an Chorráin, Anagaire, Ard an Rátha
• Baile an Droichid, Baile an tSratha, Baile Lifín, Baile na Finne, Baile na nGallóglach, An Baile Nua, Béal Átha Seanaidh, Baile an tSratha, Bealach Féich, An Bhroclais, Bun an Phobail, An Bun Beag, Bun Cranncha, Bun Dobhráin, Bun na hAbhann
• Caisleán na Finne, An Caisleán Nua, Carn Domhnach, Carraig Airt, Carraig Mhic Uidhilín, An Carraigín, Ceann an Droichid, An Charraig, An Cheathrú Chaol, Cill Charthaigh, Cill Mhic Réanáin, Cionn Caslach, An Clochán, An Clochán Liath, Cluain Maine, Conbháil agus Leac, Conmhaigh, An Craoslach, Croithlí, Cúil Dabhcha
• Doirí Beaga, Dún Cionnaola, An Dúchoraidh, Dún Fionnachaidh, Dún Lúiche, Dún na nGall
• An Fál Carrach, Fathain
• Gaoth Dobhair, Gartán, Gleann Cholm Cille, Gort an Choirce
• Halla an Phoirt
• Inbhear
• An Lathaigh, An Leadhb Gharbh, Leifear, Leitir Ceanainn, Leitir Mhic an Bhaird
• An Machaire, Machaire Rabhartaigh, Magh, Mainéar Uí Chuinneagáin, Málainn, Mín an Lábáin, Moin Séarlas
• Na Cealla Beaga, Na Dúnaibh, Na Frosa, Na Gleannta
• Paiteagó, Port an tSalainn, Port na Bláiche, Port Nua
• Ráth Bhoth, Ráth Maoláin, Ros Goill, Ros Neamhlach
• Srath an Urláir
• An Tearmann, Teileann, Tamhnach 'a Mhullaigh

Oileáin ar chósta Dhún na nGall

• Árainn Mhór, an Chruit, Gabhla, Inis Bó Finne, Toraigh

Barúntachtaí

• Báinigh, Baollaigh,
• Cill Mhic Réanáin
• Inis Eoghain Thoir, Inis Eoghain Thiar
• Ráth Bhoth Thuaidh, Ráth Bhoth Theas
• Tír Aodha

Bailte fearainn

• Baile an Easa
• Carraig Brachai, Cluan Glas, Cill Clunaidh
• Droim Ardagh, Droim Raithnaigh
• Learga na Saorthach, Leitir Mhic an Bhaird
• Mín na Gualann Mullach Dubh

Tíreolaíocht

• An Bearnas Mór, Bealach na gCruach, Bealach na Gaeltachta, An Bheart
• Cloch Cheann Fhaola, Na Cruacha Gorma, Corrán Binne, Cuan na gCaorach
• An Earagail
• An Feabhal
• Gaoth Dobhair
• Iorras
• Loch Iascaigh
• Na Rosa
• An Trá Bhán

Cultúr

• Amharclann Ghaoth Dobhair, Amharclann an Grianán
• Comhairle Contae Dhún na nGall, Clochar Loreto, Coláiste Naomh Adhamhnáin, Coláiste Ailigh, Coláiste Pobail Bhun an Phobail
• Féile Ealaíne an Earagail
• Institiúid Teicneolaíochta Leitir Ceanainn
• Músaem Chontae Dhún na nGall
• Ospidéal Ginearálta Leitir Ceanainn, Ospidéal Naomh Conaill
• Páirc Uí Dhómhnail, Páirc na Finne, Páirc Sheáin Mac Cumhaill, Pobalscoil Charn Domhnaigh, Pobalscoil Ghaoth Dobhair
• Scoil Colmcille, Scoil Gheimhridh Frankie Kennedy, Scoil na Mainistreach

Spórt

Na cluichí Gaelacha

Cuirtear suim mhór sna cluichí Gaelacha sa chontae agus tá Craobh na hÉireann buaite ag peileadóirí an chontae faoi dhó - sna blianta 1992 agus 2012.

Sacar

Tá cumann sacair de chuid Chumann Peile na hÉireann ag imirt sa chontae, mar atá Cláirsigh na Finne. Imríonn an fhoireann a gcluichí baile i bPáirc na Finne, i mBealach Féich.

Stair

• Caisleán Dhún na nGall, Caisleán Ghleann Bheatha, Caisleán na dTuath
• Droichead Leifear, An Dún Riabhach
• Grianán Ailigh
• An Muileann Úr

Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.