Contae Laoise
Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
| Contae Laoise | |
| Achar: | 1,719 km² |
| Príomhbhaile: | Port Laoise |
| Daonra: | 80,458 (2011) |
| Cúige: | Laighin |
Tá Laois nó Contae Laoise i lárdheisceart na hÉireann, i gCúige Laighean. Is ón bhfocal Lochlannach 'lix' (bradán) a thagann an t-ainm. Is ann a bhí forlámhas ag clann Uí Mhórdha agus tá a ndún le feiceáil go fóill in aice leis an bpríomhbhaile, Port Laoise. D'fhág na Normannaigh a rian ar an áit chomh maith. Contae beag é agus bhí sé ar cheann de na ceantair ba thúisce a ndearnadh plandáil air le linn aimsir na dTúdor in Éirinn. Ba í Mary Tudor, banríon Shasana agus bean chéile Rí Philip na Spáinne a rinne contae de i 1556 faoin ainm 'Queen's County' (Contae na Banríona).
Bailte i gContae Laoise [athraigh]
- Achadh Bhó, Áth Liag
- Baile an Bhiocáire, An Baile Fionn, Baile Mhic Mhaoilir, Baile na Coille, Baile Uí Laigheanáin, An Bealach Mór, Buiríos Mór Osraí, Baile Cholla, Baile Fionn, Baile Uí Shopacháin, Baile Uí Laigheanáin, Baile Átha an Róine, Buiríos Mór Osraí, Baile an Chaisleáin, Baile Thaidhg Dhuibh, Baile Nua
- Cluain na Slí, Cúil an tSúdaire, Crochta Ard, Cloch, an Chúlchoill, Cill Bhriocáin
- Darú, Domhnach Mór
- Eiréil, an Eala
- Ioma
- Maighean Rátha, Mainistir Laoise, Móinteach Mílic
- Port Laoise
- Ráth Domhnaigh, Ros Fhionnghlaise, An Ráithín
- An tSráidbhaile
- Tigh Mochua, Theach na Bhearbha, Tigh Mochua
Barúntachtaí [athraigh]
- Baile Ádaim
- Clann Donnchadha, Clár Maí Locha, An Choill Uachtarach, Cuileannach
- Port Laoise Thiar, Port Laoise Thoir, Port na hInse
- Sliabh Mairge, An Sráidbhaile
- Tigh na hInse
| Contaetha na hÉireann | |
| Connachta: | Gaillimh | Liatroim | Maigh Eo | Ros Comáin | Sligeach | |
| Laighin: Baile Átha Cliath (An chathair/Fine Gall/Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin/Áth Cliath Theas) | Ceatharlach | Cill Chainnigh | Cill Dara | Cill Mhantáin | An Iarmhí | Laois | Loch Garman | An Longfort | Lú | An Mhí | Uíbh Fhailí | |
| An Mhumhain : Ciarraí | An Clár | Corcaigh | Luimneach | Port Láirge | Tiobraid Árann (Tiobraid Árann Thuaidh/Tiobraid Árann Theas) | |
| Ulaidh: Aontroim | Ard Mhacha | An Cabhán | Doire | Dún na nGall | An Dún | Fear Manach | Muineacháin | Tír Eoghain | |
| An deighilt pholaitiúil: Poblacht na hÉireann agus Tuaisceart Éireann | |