An Rómáin

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
(Athsheolta ó Rómáin)
Jump to navigation Jump to search
România
An Rómáin
Bratach na Rómáine Armas na Rómáine
Bratach Armas
Mana:
Amhrán náisiúnta: Deșteaptă-te, române!
Suíomh na Rómáine
Príomhchathair Búcairist / București
44°25′ Thuidh 26°06′ Thiar
An chathair is mó Búcairist
Teangacha oifigiúla Rómáinis
Rialtas
Klaus Iohannis
Viorica Dǎncilă
Neamhspleáchas
Fógraithe
Glactha leis ó
Cogadh na Saoirse
10 Bealtaine 1877
13 Iúil 1878
Achar
 • San iomlán
 • Uisce (%)
 
238,391 km² (78ú)
3%
Daonra
 • Meas. ó 2017
 • Daonáireamh 2002
 • Dlús
 
19,638,000 (59ú)
21,698,181
91.3/km² (102ú)
OTI (PCC)
 • San iomlán
 • An duine
Meas. ó 2005
$224.795 billiún (42ú)
$10,067 (65ú)
Airgeadra Leu (R$) (RON)
Crios ama
 • Samhradh (CSL)
+2 (UTC)
+3 (UTC)
Fearann Idirlín .ro
Glaochód +40

Is tír í an Rómáin (Rómáinis: România) atá suite ar chósta na Mara Duibhe, agus í ag críochantaíocht leis an Bhulgáir, an Ucráin, an Mholdóiv, an tSeirbia agus an Ungáir. Is ball de ECAT í an Rómáin, agus tá sí ina ball den Aontas Eorpach ón 1 Eanáir 2007, ina bhfuil sí ar an 7ú tír is mó de réir daonra agus ar an 9ú ceann de réir achair[1]. Is é Klaus Iohannis an t-uachtarán.

Tíreolas[cuir in eagar | athraigh foinse]

Roinntear an Rómáin go minic i dtrí réigiún stairiúil: an Mholdóiv san oir-thuaisceart, an Trasalváin san iar-thuaisceart, agus an Valách sa deisceart. Is sa Valách atá suite príomhchathair na tíre, Búcairist. Is iad Cluj Napoca agus Timișoara (sa Trasalváin), Iași (sa Mholdóiv) agus Constanța (sa Valách freisin) na ceithre chathair is mó ina diaidh.

Tá freisin an tír neamhspleách Poblacht na Moldóive; bhí sa réigiún stairiúil céanna ar a dtugadh an Mholdóiv leis an gcuid atá anois sa Rómáin go dtí 1812, ach sa bhliain sin bhí ar an Impireacht Otamánach (a raibh prionsacht na Moldóive faoina smacht ag an am) leath oirthearach na prionsachta a ghéilleadh chun Impireachta na Rúise; mar gheall air seo, ní raibh an chuid oirthearach seo in ann aontú le stát neamhspleách na Rómáine nuair a cruthaíodh í sa bhliain 1878, agus fuair sí a neamhspleáchas tar a éis seo, an uair is deireanaí sa bhliain 1990 tar éis titime an Aontais Shóivéadaigh.

Eacnamaíocht[cuir in eagar | athraigh foinse]

Úsáidtear an leu mar airgeadra sa Rómáin. Dar le tuairisc na bliana 2017 ón gCiste Airgeadúil Idirnáisiúnta, is é geilleagar na Rómáine an 42ú ceann is mó ar domhan de réir olltáirgeacht intíre (OTI) chothroime cumhachta ceannaíochta (CCC), agus an 50ú ceann de réir OTI ainmniúla. De réir OTI CCC de réir chónaithigh, is an 62ú geilleagar is mó ar domhan atá ag an Rómáin, é ar $23,991 don chónaitheach.

Dar le hInnéacs Forbartha Daonna Socraithe don Éagothroime na Náisiún Aontaithe, a thomhaiseann caighdeán an tsaoil i dtíortha éagsúla de réir gnéithe eacnamaíochta agus neamh-eacnamaíochta, is í an Rómáin an 43ú tír is forbartha ar domhan, as 151 ceann a tomhaiseadh, agus an 27ú tír is forbartha san Aontas Eorpach, as 28 ceann.[2] I dTuarascáil Sonais Domhanda 2018 na Náisiún Aontaithe, meastar gurb í an Rómáin an 53ú tír is sona, as 156 thír.

I Mí na Márta 2019, bhí ráta dífhostaithe na tíre ag 3.8%, an seachtú leibhéal is ísle san Aontas Eorpach.[3]

Réigiúin na Rómáine
Pálás cultúir Iași

Ceantair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Anonymous (2016-07-05). "Ag cur fút san AE - an tAontas Eorpach - European Commission" (en). an tAontas Eorpach. Dáta rochtana: 2018-07-21.
  2. "| Human Development Reports". hdr.undp.org. Dáta rochtana: 2019-01-27.
  3. "Unemployment statistics - Statistics Explained". ec.europa.eu. Dáta rochtana: 2019-01-26.



Bratach an AE An tAontas Eorpach (AE) Bratach an AE
an Bheilgan Bhulgáiran Chipiran Chróitan Danmhairgan EastóinÉirean Fhionlainnan Fhraincan Ghearmáinan Ghréigan Iodáilan Ísiltíran Laitviaan LiotuáinLucsamburgMáltaan Ostairan Pholainnan Phortaingéilan Ríocht Aontaithean Rómáinan tSeican tSlóvaican tSlóivéinan Spáinnan tSualainnan Ungáir
Tíortha iarrthacha
an Íoslainnan Mhacadóin ThuaidhMontainéagróan tSeirbiaan Tuirc