Isaac Newton

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Isaac Newton
GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg
Member of the 1701-02 Parliament (en) Aistrigh


Member of the 1689-90 Parliament (en) Aistrigh


Member of Parliament in the Parliament of England (en) Aistrigh

1689 - 1690
District: Cambridge University (en) Aistrigh
Warden of the Mint (en) Aistrigh

1696 - Eanáir 1700
Master of the Mint (en) Aistrigh

Eanáir 1700 - Márta 31, 1727
Member of Parliament in the Parliament of England (en) Aistrigh

Nollaig 1701 - 1702
District: Cambridge University (en) Aistrigh
12. president of the Royal Society (en) Aistrigh

1703 - 1727
John Somers, 1st Baron Somers (en) Aistrigh - Hans Sloane
Saol
Eolas breithe Woolsthorpe Manor (en) Aistrigh agus Woolsthorpe-by-Colsterworth (en) Aistrigh, Nollaig 25, 1642 (Julian)
Náisiúntacht Ríocht Shasana
Ríocht na Breataine Móire
Áit chónaithe Sasana
Grúpa eitneach Sasanaigh
Bás Kensington, Márta 20, 1727 (Julian)
Áit adhlactha Abtheach Westminster
Muintir
Athair Isaac Newton Sr.
Máthair Hannah Ayscough
Teaghlach
Oideachas
Alma mater The King's School, Grantham (en) Aistrigh
(1655 - 1659)
Trinity College (en) Aistrigh
(Meitheamh 1661 - Lúnasa 1665) Baitsiléir Ealaíon
Trinity College (en) Aistrigh
(Aibreán 1667 - 1668) Máistir Ealaíon
Stiúrthóir tráchtais no value
Teangacha An Laidin
An Béarla
Múinteoirí Isaac Barrow (en) Aistrigh
Gairm
Gairm matamaiticeoir, fealsamh, fisiceoir, réalteolaí, diagaire, cumadóir, ailceimiceoir, polaiteoir, Ileolaí, múinteoir ollscoile, scríbhneoir neamhfhicsin, theoretical physicist (en) Aistrigh agus ceimiceoir
Áit oibre Cambridge
Fostóirí Ollscoil Cambridge
Saothar iomráiteach Philosophiae Naturalis Principia Mathematica
Method of Fluxions (en) Aistrigh
Opticks, or a Treatise of the Reflections, Refractions, Inflections and Colours of Light (en) Aistrigh
Duais
Daoine le tionchar air/uirthi René Descartes
Ballraíocht Cumann Ríoga
Creideamh
Reiligiúin Anglacánachas
Isaac Newton signature ws.svg

Fisiceoir agus matamaiticeoir Sasanach ba ea an Ridire Isaac Newton (4 Eanáir, 1643 - 31 Márta, 1727), a rugadh i Woolsthorpe.[1] Duine de na heolaithe is tábhachtaí riamh ar domhan ba ea é.[2]

D'fhionn sé na prionsabail is bun le gluaisní réad ar domhan is na reanna spéire. Chuir na dlíthe a nocht sé sa saothar seo bonn faoi dhul chun cinn na fisice is na meicnice go dtí an atá anois ann.

Mhínigh a chuid dlíthe, ar nós dlíthe na gluaiseachta is dlí na himtharraingthe, fithis na reann timpeall na gréine agus fithis na gealaí timpeall an domhain.

Cheap Newton agus Leibniz an mionchalcalas timpeall an ama céanna agus go neamhspleách ar a chéile.

Principia Mathematica. Newton.jpg

Saothar[cuir in eagar | athraigh foinse]

Isaac-newton 1.jpg

D'fhoilsigh Newton a mhórshaothar Philosophiae Naturalis Principia Mathematica ("Prionsabail Mhatamaiticiúla na Fealsúnachta Aiceanta") sa bhliain 1687. Sa leabhar seo, thosaigh sé leis na coincheapanna bunúsacha mais móiminteam, luasghéarú is fórsa, na trí bhundlí gluaisne, agus dlí na himtharraingthe, chun cur síos go cuimsitheach ar ghluaisne na bpláinéad is na réalta agus gluaisne réad ar domhan.

Leis na huirlisí seo, mhínigh sé fithisí na bpláinéad is na ngealach, gluaisne na gcóiméad, gluaisne réada atá ag titim faoi dhornhantarraingt, meáchan, na taoidí, agus fiú boilsc an domhain ag an meánchiorcal.

Thaispeáin sé den chéad uair go bhfuil an fórsa imtharraingthe díreach i gcomhréir le hiolrú an dá mhais is i gcomhréir inbhéartach leis an bhfad eatarthu ceamaithe.

Chun a smaointe a láimhseáil go matamaiticiúil, d'fhionn sé an calcalas difreálach. D'oibrigh sé amach conas a shuimíonn dathanna chun dath bán a chumadh, agus thaispeáin an feiniméan seo le priosma.

Sir Isaac Newton.jpg

Bhí a shaothar bunaithe ar shaothar is fionnachtana a réamhtheachtaithe Copernicus, Kepler is Galileo Galilei.

Mar a dúirt sé féin, "Más rud é go bhfaca mé níos faide, rinneas é trí sheasarnh ar ghuaillí fathach."

Tionchar[cuir in eagar | athraigh foinse]

Lean coincheapanna Newton mar chroílár na heolaíochta ar feadh 300 bliain. Nuair a leasaigh Einstein iad, ní treascairt a bhí i gceist ach teoiricí comhlántacha, chun a dtarlaíonn i ngluaisne na gcáithníní fo-adarnhacha is gluaisní ag luasanna atá gar do luas an tsolais, a rnhíniu.

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Fuair Newton bás "ina chodladh" ar an 31 Márta 1727. Tá sé curtha in Abteach Westminster.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. "Biography of Isaac Newton" (Béarla). Dictionary of Scientific Biography. Dáta rochtana: 2008-11-28.
  2. Hussey, Matt - Fréamh an Eolais (Coiscéim 2011)

Íomhánna[cuir in eagar | athraigh foinse]