Gerry Fitt

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Ba pholaiteoir as Tuaisceart na Éireann é Gerard "Gerry" Fitt, (9 Aibreán 1926 – 26 Lúnasa 2005). B'eisean a bhunaigh Páirtí Sóisialach Daonlathach an Lucht Oibre, pairtí náisiúnach i dtuaisceart na hÉireann.

A shaol[athraigh | edit source]

Rugadh Fitt i mBéal Feirste agus fuair sé a chuid oideachais ó na mBráithre Críostaí. Chaith sé na blianta idir 1941 agus 1953 i sheirbhís an chabhlaigh. Bhíodh cónaí ar Fitt i mBóthar na bhFál, agus sheas sé mar ionadaí don bhóthar ar son páirtí lucht oibre na copóige sa bhliain 1956. Fuair Paddy Devlin, ó Pháirtí Lucht Oibre na hÉireann an ceann is fearr air, áfach.

Sa bhliain 1958, toghadh Fitt do Chomhairle Cathrach Bhéal Feirste mar bhall de Phairtí Lucht Oibre na hÉireann. Sa bhliain 1962, bhuaigh sé suíochán i Stormont.

San olltoghchán sa bhliain 1966 bhuaigh Fitt an suíocháin in iarthar Béal Feirste i bparlaimint Westminster.

D'úsáid Fitt a shuíochán i Westminster chun fadhbanna i dTuaisceart na hÉireann a chuir os chomhair na Breataine. Ba MP comhbhraiteach é a bhí i láthair ag an agóid cearta daonna i nDoire ar an 5 Deireadh Fómhair, 1968 nuair a chloígh Constáblacht Ríoga Tuaisceart na hÉireann Fitt, i measc daoine eile.

Thug Fitt tacaíocht freisin do Bernadette Devlin sa bhliain 1969.

I mí Lúnasa 1970 bhí Fitt mar an chéad cheannaire ar páirtí nua, Sóisialach Daonlathach an Lucht Oibre (SDLP). Ghlac an SDLP páirt i Westminster (rud nach ndearna Sinn Féin ag an am).

Díog ar ndíog thit Fitt amach lena pháirtí, le náisiúnaigh, agus le rialtas na Breataine. Sa bhliain 1979 staon sé ó vóta tábhachtach toisc an slí inár theip an rialtas chabhrú le daonra na náisiúnaigh, agus thit an rialtas Lucht Oibre as chumhacht.

Sa bhliain 1980 cuireadh John Hume ina áit mar cheannaire agus d'fhág Fitt an pháirtí.

Sa bhliain 1981 bhí Fitt in aghaidh na Stailc ocrais sa príosún Maze

i mBéal Feirste. I mí na Bealtaine na bliana 1983, chaill Fit a shuíochán do Gerry Adams.

Fuair Fitt bás ar an 26 Lúnasa, 2005, 79 bliain d'aois, de bharr galair croí. Bhí ceathrar iníon aige.