Gerry Fitt

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Gerry Fitt
Ball de Pharlaimint Thuaisceart Éireann


Ceannaire den Pháirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre


ball de Thionól Thuaisceart Éireann 1973–74


Toghchán: toghchán Thionól Thuaisceart Éireann 1973
Ball de 44ú Parlaimint na Ríochta Aontaithe

Márta 31, 1966 - Bealtaine 29, 1970
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Toghchán: Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 1966
Ball den 45ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Meitheamh 18, 1970 - Lúnasa 24, 1970
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Toghchán: Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 1970
Ball den 45ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Lúnasa 24, 1970 - Feabhra 8, 1974
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Ball den 46ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Feabhra 28, 1974 - Meán Fómhair 20, 1974
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Toghchán: Olltoghchán na Ríochta Aontaithe, Feabhra 1974
Ball den 47ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Deireadh Fómhair 10, 1974 - Aibreán 7, 1979
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Toghchán: Olltoghchán na Ríochta Aontaithe, Deireadh Fómhair 1974
Ball den 48ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Bealtaine 3, 1979 - Samhain 22, 1979
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Toghchán: Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 1979
Ball den 48ú Parlaimint sa Ríocht Aontaithe

Samhain 22, 1979 - Bealtaine 13, 1983
Dúiche: Béal Feirste Thiar
Ball de Theach na dTiarnaí

Deireadh Fómhair 14, 1983 - Lúnasa 26, 2005
Saol
Eolas breithe Béal Feirste, 9 Aibreán 1926
Náisiúntacht An Ríocht Aontaithe
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Bás Londain, 26 Lúnasa 2005
Muintir
Céile/Céilí Susan Gertrude Anne Doherty (en) Aistrigh  (1947 -
Páistí
Oideachas
Teangacha an Béarla
Gairm
Gairm polaiteoir
Áit oibre Londain
Ballraíocht 1st Northern Ireland Assembly (1973–1974) (en) Aistrigh
Cleamhnú
Páirtithe polaitíochta Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre

Ba pholaiteoir as Tuaisceart Éireann é Gerard "Gerry" Fitt, nó Barún Fitt of Bell's Hill, (9 Aibreán 192626 Lúnasa 2005). Bhí sé i measc na ndaoine a bhunaigh an SDLP (Páirtí Sóisialach Daonlathach an Lucht Oibre) sa bhliain 1970.[1][2]

Tús a shaoil[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rugadh Fitt i mBéal Feirste. Fuair sé a chuid oideachais ó na mBráithre Críostaí. Chaith sé na blianta idir 1941 agus 1953 i sheirbhís an chabhlaigh. Bhíodh cónaí ar Fitt i mBóthar na bhFál, agus sheas sé mar ionadaí don bhóthar ar son pháirtí lucht oibre sa bhliain 1956. Fuair Paddy Devlin, ó Pháirtí Lucht Oibre na hÉireann an ceann is fearr air, áfach.

Sa bhliain 1958, toghadh Fitt do Chomhairle Cathrach Bhéal Feirste mar bhall de Pháirtí Lucht Oibre na hÉireann. Sa bhliain 1962, bhuaigh sé suíochán i Stormont.

San olltoghchán Westminster sa bhliain 1966, bhuaigh Fitt an suíochán in iarthar Bhéal Feirste.

SDLP[cuir in eagar | athraigh foinse]

Westminster

D'úsáid Fitt a shuíochán i Westminster chun fadhbanna i dTuaisceart Éireann a chuir os chomhair na Breataine. Ba MP comhbhraiteach é a bhí i láthair ag an agóid cearta daonna i nDoire ar an 5 Deireadh Fómhair 1968. Chloígh Constáblacht Ríoga Uladh Fitt an lá sin, i measc daoine eile.

Thug Fitt tacaíocht do Bernadette Devlin sa bhliain 1969.

SDLP logo.svg

I mí Lúnasa 1970 bhí Fitt mar an chéad cheannaire ar pháirtí nua, Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre (SDLP). Bunaíodh an SDLP tar éis comhráite sa nGaeltacht i dTír Chonaill idir John Hume, Austin Currie, Paddy O’Hanlon, Paddy Devlin agus Gerry Fitt. Ba é Gerry Fitt an ceannaire mar gurbh é an polaiteoir ba shinsearaí díobh, an t-aon Fheisire Parlaiminte in Westminster ina measc.[3]

Ghlac an SDLP páirt i Westminster (rud nach ndearna Sinn Féin).

Titim amach[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tiarnaí, Westminister

Bhí síorcháineadh ar a ceannaireachtaagus b'fhéidir nach raibh bua na ceannaireachta ag Fitt, san áit chontráilte ag an am contráilte.[1] De réir a chéile, thit Fitt amach lena pháirtí, le náisiúnaigh, agus le rialtas na Breataine. Sa bhliain 1979 staon Fitt ó vóta tábhachtach i Westminster; thit an rialtas Lucht Oibre as chumhacht agus tháinig Margaret Thatcher agus na Toraithe isteach.

Sa bhliain 1980 cuireadh John Hume ina áit mar cheannaire, agus d'fhág Fitt an páirtí.

Sa bhliain 1981 bhí Fitt in aghaidh na Stailceanna ocrais sa phríosún Maze i mBéal Feirste.

I mí na Bealtaine na bliana 1983, chaill Fitt a shuíochán do Gerry Adams.

Fuair Fitt bás ar an 26 Lúnasa 2005, 79 bliain d'aois, de bharr galair croí. Bhí ceathrar iníon aige.

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 Michael A. Murphy (2007). "Gerry Fitt: A Political Chameleon" (as en). Dufour Editions. 
  2. "Fighting Fitt: The Gerry Fitt Story" (en). Goodreads. Dáta rochtana: 2022-08-26.
  3. Póilín Ní Chiaráin (2020). "Cúis cheiliúrtha ag an SDLP agus iad 50 bliain ar an bhfód" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2021-08-26.