Baile Átha Luain

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Baile Átha Luain
Crest
Léarscáil
RedDot.png
Ireland map County Westmeath Magnified.png
Daonra (2002)
- Baile:
- Tuath:
 
3,554 
8,695
Airde: 56 m
Contae: Contae na hIarmhí
Cúige: Laighin

Is é Baile Átha LuainÁth Luain (Athlone as Béarla) nó Bl'Áth Luain sa chaint (de réir tuairiscí ón 19ú haois) ar na bailte is mó i gContae na hIarmhí i lár na hÉireann. Dar leis an daonáireamh de 2002 tá daonra de 23,670 ag an mbaile, agus tá sé suite ar Abhainn na Sionna idir Gaillimh agus Baile Átha Cliath. Téann go leor den trácht idir Maigh Eo agus Ros Comáin agus Baile Átha Cliath tríd an mbaile leis, agus is iomaí ciorcal tráchta a tógadh leis an trácht a bhogadh. Tá stáisiún traenach ar an mbaile, freisin, agus stopann líne na Gaillimhe ann, mar aon le línte Bhéal Átha an Fheadha agus Chathair na Mart. Tá Coimisiún na Scrúduithe Stáit agus Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Luain suite ann.

Eaglais Naomh Muire, Áth Luain

Tá ionad traenála ag an arm ar an mbaile, atá an-ghar do lár na tíre ina hiomláine. Chuireadh Sinn Féin an baile ar aghaidh mar phríomhbhaile ar an tír, agus í athaontaithe agus í á riaradh ina ceithre chúige, ina gcuid moltaí "Éire Nua".

Cúpla míle ó dheas de tá Cluain Mhic Nóis, mainistir a bhunaigh Naomh Ciarán i 548, agus a bhí ina ionad léinn ar feadh na gcéadta bliain. Thóg an rí Toirdhealbhach Ó Conchubhair caisleán adhmaid ann i 1129.

Thóg na Normannaigh caisleán cloiche ar bhruacha na Sionainne sa tríú haois déag, agus bhí Loch Ríbh ina ionad tábhachtach iascaireachta ó thús na staire. Bhí tábhacht mhíleata leis an mbaile mar gheall ar a suíomh i lár na tíre agus bhí garastúin ann ag Arm na Breataine, mar atá anois ag Arm na hÉireann. Rinneadh léigear ar an bhaile i 1690 nuair a bhí Cogadh an Dá Rí ar siúl. Tar éis catha a mhair deich lá d'éirigh leis an nGinearál Godart van Ginkel an baile a ghabháil i mí an Mheithimh 1691.

Tá forbairt mór ar siúl faoi láthair i lár an bhaile: Lárionad Bhaile Átha Luain. Tá dhá shráid nua á leagadh amach agus óstán 12 urlár. An forbairt siopadóireachta Éireannach is mó taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath atá ann. Bíonn féile uile Éireann na drámaíochta ar siúl sa bhaile chuile bhliain. Tá thart ar 52 tithe tábhairne ar an mbaile, agus neart bialanna, go háirithe i lár an bhaile gar don abhainn.