An Ollainnis

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Ollainnis
(Nederlands)
Á labhairt: san Ísiltír, sa Bheilg, sa Suranam, in Arúba, i gCuraçao, i Sint Maarten, san Afraic Theas, san Indinéis, sa Fhrainc, sa Ghearmáin, Guyana thoir
Réigiún: ar fud an domhain
Cainteoirí san Iomlán: 23 milliún
Rang: 37 - 48 (ag brath ar an modh comharaimh)
Líne ghinealaigh: Indo-European
 Gearmáinic
  Gearmáinic Thiar
   Francóineach Íseal
    Ollainnis
Stádas Oifigiúil
Teanga Oifigiúil: na hÍsiltíre, na Beilge, an Aontais Eorpaigh, an Aontais Náisiúin Mheiriceá Theas (UNASUR), na Suranaime, na n-oileán Arúba, Curaçao agus Sint Maarten
Foras Pleanála Teanga: Nederlandse Taalunie
Cóid teangeolaíocha
ISO 639-1 nl
ISO 639-2 dut (B), nld (T)
ISO 639-3 nld
Amharc ar: TeangaLiosta Teangacha

Teanga Gearmáinice Iartharach is ea í an Ollainnis, nó an Ísiltíris (Fuaim Nederlands), agus í á labhairt ag 24 mhilliún duine, a bheag nó a mhór, san Ísiltír agus sa Bheilg don chuid is mó. Pléimeannais a thugtar ar chanúint Fhlóndrais sa Bheilg. Is deacair a rá, cé acu teanga ar leith nó canúint Ollainnise atá sa Phléimeannais. Is é an caighdeán céanna a úsáidtear sa dá thír, cé go bhfuil an teanga labhartha an-difriúil sa Bheilg. Labhraítear an Afracáinis san Afraic Theas agus sa Namaib. Teanga í a d'fhorbair as an Ollainnis faoi bhrú theangacha eile an réigiúin - canúint a shaothraítear mar theanga ar leith inniu.

Mar oidhreacht choilíneach, tá stádas oifigiúil ag an Ollainnis in Aintillí na hÍsiltíre, in Aruba, agus i Suranam. Is mar theanga iasachta is mó a shaothraítear an Ollainnis sna tíortha seo.

Tá gaol réasúnta dlúth ag an Ollainnis leis an nGearmáinis, go háirithe leis an Íseal-Ghearmáinis, is é sin, canúint thraidisiúnta Thuaisceart na Gearmáine. Tá gramadach na hOllainnise níos simplí ná gramadach na Gearmáinise, áfach, nó tá an difríocht idir an bhaininscneach agus an fhirinscneach beagnach imithe san Ollainnis.

Dutch a thugtar ar an Ollainnis as Béarla, ainm atá an-chosúil le hainm na Gearmáinise sa Ghearmáinis féin - Deutsch. (Is é is bunbhrí leis an bhfocal ná "teanga na cosmhuintire", is é sin, caint na ndaoine - le hí a scaradh ón Laidin, teanga na naomh is na n-ollamh.) Bhí na hOllannaigh ag tabhairt an ainm chéanna - dietsduutsch - ar a dteanga féin sna Meánaoiseanna, agus le fírinne, níor aithin siad ach de réir a chéile gur dhá theanga éagsúla a bhí i gceist leis an nGearmáinis agus leis an Ollainnis.

Tugtar Sean-Ollainnis ar an gcineál Ollainnise a bhí á labhairt taobh istigh de chríocha na hOllainne agus na Beilge i dtús na Meánaoiseanna. Níl ach iarsmaí scaipthe fágtha den leagan seo den teanga. Ón 12ú go dtí an 16ú haois, bhí leaganacha éagsúla den teanga á scríobh i gcúigí éagsúla, agus iad faoi thionchar na gcanúintí réigiúnda. Thosaigh caighdeánú na teanga sa chúigiú haois déag, agus sa bhliain 1618 a tháinig an chéad Bhíobla amach sa teanga.

An Ollainnis taobh amuigh den Ísiltír[athraigh | edit source]

Seachas na 16.7 milliún cainteoirí dúchasacha san Ísiltír, tá an Ollainnis labhartha sna tíortha seo a leanas:

An Astráil[athraigh | edit source]

Sa bhliain 2001 bhí Ollainnis mar phríomtheanga ag 40,188 duine san Astráil.

An Bheilg[athraigh | edit source]

Is teanga oifigiúl í an Ollainnis sa Bheilg. Is í an máthairtheanga do thart ar 55% de dhaonra na Beilge. Cónaíonn an chuid is mó de na cainteoirí Ollainnise i bhFlóndras (an réigiúin ina bhfuil Ollainnis mar mháthairtheanga do fórmhór an daonra).

Ceanada[athraigh | edit source]

I 2011 ba í an Ollainnis an mháthairtheanga do 110,490 duine i gCeanada, sios ó 128,900 duine i 2006.

An Nua-Shéalainn[athraigh | edit source]

I 2013 bhí Ollainnis mar phríomtheanga do 24,006 duine sa Nua-Shéalainn.

S.A.M.[athraigh | edit source]

I 2010 bhí Ollainnis mar phríomtheanga do 136,000 duine i S.A.M..

Suranam[athraigh | edit source]

Is í an Ollainnis an t-aon teanga oifigiúl i Suranam. Is í an mháthairtheanga do thart ar 60% agus tá sí mar dara teanga ag an chuid eile den daonra. Is í an t-aon tír a labhraíonn Ollainnis i Meirceá Theas.

An Ollainnis
Vicipéid le fáil as An Ollainnis freisin


Flag of Europe.svg athraigh Teangacha oifigiúla an Aontais Eorpaigh
BéarlaBulgáirisCróitisDanmhairgisEastóinisFionlainnisFraincisGaeilgeGearmáinisGréigisIodáilisLaitvis
LiotuáinisMáltaisOllainnisPolainnisPortaingéilisRómáinisSeicisSlóivéinisSlóvaicisSpáinnisSualainnisUngáiris
Foinse: Suíomh gréasáin oifigiúil an AE