Robert Boyle

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Robert Boyle
The Shannon Portrait of the Hon Robert Boyle.jpg
Saol
Eolas breithe Lismore Castle (en) Aistrigh agus Lios Mór, 25 Eanáir 1627, 25 Eanáir 1626
Áit chónaithe Contae Phort Láirge
Sasana
Bás Londain, 31 Nollaig 1691
Áit adhlactha St Martin-in-the-Fields, Westminster (en) Aistrigh
Muintir
Athair Richard Boyle, 1ú Iarla Chorcaí
Máthair Catherine Fenton
Céile/Céilí luach ar iarraidh
Siblíní
Oideachas
Alma mater Coláiste Eton
(1635 -
Teangacha An Béarla
an Fhraincis
An Laidin
An Ghaeilge
Gairm
Gairm fisiceoir, ceimiceoir agus fealsamh
Fostóirí Londain
East India Company (en) Aistrigh
Saothar iomráiteach Dlí Boyle
Duaiseanna
Comhalta den Chumann Ríoga  (Samhain 28, 1660)
Daoine le tionchar air/uirthi Galileo Galilei, René Descartes, Francis Bacon, Cornelis Drebbel (en) Aistrigh, Otto von Guericke agus Ibn Tufayl (en) Aistrigh
Ballraíocht Cumann Ríoga
Invisible College (en) Aistrigh
Gluaiseacht stocshealbhóir
Cleamhnú
Reiligiúin Anglacánachas

Eolaí Angla-Éireannach ab ea Robert Boyle (25 Eanáir 1627 - 30 Nollaig 1691), a thuill an teideal Athair na Ceimice de bharr a chuid oibre.

University College, Ollscoil Oxford

'Athair na ceimice'[cuir in eagar | athraigh foinse]

Cháin Boyle teoiricí an ama ar dhamhna, agus thairg teoiric adamhach[1].

dlí Boyle

Rinne Boyle turgnaimh chuimsitheacha le caidéil aeir chun airíonna folúis a scrúdú: thaispeáin sé nach bhforleathann fuaim i bhfolús, go dtiteann cleite níos tapa ann ná san aer, go múchtar coinneal ann, agus go bhfaigheann ainmhithe bás ann. D'fhorbair sé "dlí Boyle” na ngás (pV = tairiseach), is é sin go bhfuil brú (P) is toirt (V) an gháis comhréireach go hinbhéartach lena chéile ag teocht thairiseach.

Boyle ag Jonathan Richardson

D'fhoilsigh Boyle an leabhar Sceptical Chymist (Ceimicí Amhrasach, 1661) agus bhunaigh sé an Cumann Ríoga an bhliain chéanna.

Saol[cuir in eagar | athraigh foinse]

Rugadh agus tógadh Boyle i gCaisleán Lios Móir i gContae Phort Láirge, agus fealsúnaí nádúrtha a bhí ann.

Cor cinniúnach i stair na tíre agus i stair na Gaeilge ab ea foilsiú Shean-Tiomna Bedell sa bhliain 1682. Ba le hairgead Boyle a foilsíodh an chéad leagan Gaeilge den tSean-Tiomna i 1685. [2] Bhí Boyle ina stiúrthóir ar Chomhlacht na hlndia Thoir.

Nasc seachtrach[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. dar le Matt Hussey, Fréamh an Eolais, l86
  2. Coinnímis in Éirinn é’ – feachtas ar bun chun an chéad aistriúchán Gaeilge ar an Sean-Tiomna a cheannach https://tuairisc.ie/coinnimis-in-eirinn-e-feachtas-ar-bun-chun-an-chead-aistriuchan-gaeilge-ar-an-sean-tiomna-a-cheannach/