Edward Snowden

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Edward Snowden, 2013
Síniú Edward Snowden

Ríomheolaí Meiriceánach is ea Edward Joseph Snowden, a rugadh ar 21 Meitheamh 1983 in Elizabeth City, Carolina Thuaidh. D'oibrigh sé don Central Intelligence Agency (CIA) agus mar chonraitheoir don National Security Agency (NSA)[1] [2] Nocht sé sonraí a bhain le roinnt clár faireachais uilíche de chuid Stát Aontaithe Mheiriceá agus na Ríochta Aontaithe gan údarás.[3] Bhí na cláir á chur i bhfeidhm le comhoibriú comhlachtaí teileachumarsáidí agus rialtais Eorpacha, chomh maith le Comhaontas na gCúig Shúil (SAM, an Astráil, an Nua-Shéalainn, Ceanada agus an Ríocht Aontaithe).

A mhuintir, óige agus oideachas[athraigh | athraigh vicithéacs]

Rugadh Edward Joseph Snowden ar 21 Meitheamh 1983 in Elizabeth City, Carolina Thuaidh.[4] Ba sheachaimiréal i nGarda Cósta na Stát Aontaithe agus, níos déanaí, ardoifigeach san FBI a sheanathair ar thaobh a mháthar, Edward J. Barrett, a bhí i láthair sa Pheinteagán ar 11 Meán Fómhair 2001 nuair a d'ionsaigh sceimhlitheoirí de chuid al-Qaeda an foirgneamh úd. Ba oifigeach sa Gharda Cósta a athair freisin. D'oibrigh a mháthair agus an deirfiúr is sine leis sna cúirteanna feidearálacha. Fuair tuismitheoirí Snowden colscaradh sa bhliain 2001, agus phós a athair arís. Fuair Snowden scór os cionn 145 faoi dhó ar theisteanna IQ.[5]

Agus é ar an mbunscoil, chuaigh teaghlach Snowden a chónaigh in Fort Meade, Maryland. Chaill sé 9 mí den ardscoil de bharr na monanúiclé-óise agus ní dheachaigh sé ar ais. Fuair sé GED ina áit sin agus ansin d'fhreastail sé ar chúrsaí ag Anne Arundel Community College i Maryland. Deirtear freisin go raibh sé ag obair ar chéim mháistir ó Ollscoil Learphoill ar líne, cé nach raibh céim bhaitsiléara aige.[6] Ó bhí sé ina óigfhear chuir sé suim in Oirthear na hÁise: ealaín oscartha, an tSeapáinis, an tSínis. Chuir sé síos air féin mar Bhúdaí nuair a thosaigh sé ar chúrsa traenála in Arm na Stát Aontaithe agus d'oibrigh sé ar feadh tamaill do chomhlacht anime.

Luathghairm a bheatha[athraigh | athraigh vicithéacs]

Ar 7 Bealtaine 2004, chuaigh Snowden isteach i gcúltaca Airm na Stát Aontaithe mar ábhar saighdiúra sna Fórsaí Speisialta, ach theip air an clár traenála a chríochnú mar gheall ar thimpiste inar bhris sé a dhá chois. Ina dhiaidh sin, fostaíodh é ar feadh faoi bhun bliana i 2005 mar "speisialóir sábháilteachta" i gcampas de chuid Ollscoil Maryland. Cé gur áisínteacht neamhaicmithe a bhí ann agus gur post mar gharda sábháilteachta a bhí aige, deir Snowden go raibh imréiteach slándála ard-leibhéil riachtanach agus gur éirigh leis i dteist le brathadóir éithigh chomh maith le hiniúchadh dian ar a chúlra.

Faisnéis ilíoch a nochtadh[athraigh | athraigh vicithéacs]

Tá an mhéid cruinn fáisnéise atá nochtaithe ag Snowden anaithnid, ach mheas oifigigh na hAstráile go bhfuil 15,000 nó níos mó comhad faisnéise de chuid na hAstráile i gceist, agus measann oifigigh na Breataine go bhfuil ar a laghad 58,000 comhad faisnéise na Breataine i gceist. I dtús báire, mheas Stiúrthóir an USN (An tÚdaras um Shlándáil Náisiúnta) gur chóipeáil Snowden ó 50,000 go 200,000 doiciméad USN. Bhí meastacháin níos déanaí ar fáil ag oifigigh SAM ar an ord 1.7 milliún, méid a tháinig ar dtús ó nochtadh eolais na Roinne Cosanta. I mí Iúil 2014, thuairiscigh an Washington Post ar thaisce a bhí ar fáil roimhe sin ag Snowden.

I mí an Mhárta 2014, Arm Ginearálta Martin Dempsey, Cathaoirleach an Taoisigh Chomhchoiste na Foirne, dúirt an Coiste Seirbhísí Armtha Teach, "An chuid is mó de na doiciméid a Snowden ... exfiltrated as ár leibhéil is airde slándála ... raibh aon rud a dhéanamh le nochtadh maoirseacht rialtas na gníomhaíochtaí intíre. Bhain formhór na ndaoine go dtí ár gcumais mhíleata, oibríochtaí, tactics, teicnící agus nósanna imeachta. "[80] Nuair a iarradh ar scor NSA stiúrthóir Keith Alexander in agallamh Bealtaine 2014 ar líon na n a chainníochtú doiciméid Snowden ghoid, fhreagair Alexander, "ní dóigh liom go bhfuil duine ar bith a fhios ag ndáiríre cad ghlac sé i ndáiríre leis, mar gheall ar an mbealach a rinne sé é, nach bhfuil againn ar bhealach cruinn chomhaireamh. Céard a dhéanaimid go mbeadh ar bhealach cruinn comhaireamh bhfuil an méid i dteagmháil léi sé, cad is féidir sé a íoslódáil, agus go raibh níos mó ná milliún doiciméid."

Tagairtí[athraigh | athraigh vicithéacs]

Scannáin[athraigh | athraigh vicithéacs]

  • Oliver Stone, Snowden (Endgame Entertainment, 2015)
  • Laura Poitras, Citizenfour (Participant Media agus HBO Films, 114 nóiméad, 2014)

Naisc sheachtracha[athraigh | athraigh vicithéacs]