Ráth Mealtain

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Infotaula de geografia políticaRáth Mealtain
The R245 river bridge at Rathmelton - geograph.org.uk - 1051416.jpg
Edit the value on Wikidata

Suíomh
 55°03′03″N 8°14′08″W / 55.050941°N 8.235626°W / 55.050941; -8.235626
Stát ceannasachÉire
Cúige ÉireannachCúige Uladh
Contae in ÉirinnContae Dhún na nGall Edit the value on Wikidata
Tíreolaíocht
Airde 20 m Edit the value on Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Lonnaithe i gcrios ama
An droichead i Ráth Mealtain, ag trasnú Abhann na Leanainne.
An droichead i Ráth Mealtain

Baile i gContae Dhún na nGall is ea Ráth Mealtain. Sa bhliain 2016, bhí 1,266 dhuine ina gcónaí sa bhaile.[1]

Tá Ráth Mealtain suite ag béal Abhann na Leanainne, 13 chiliméadar ó thuaidh de Leitir Ceanainn agus 8 gciliméadar soir ó dheas de Bhaile na nGallóglach, ar bhruach thiar Loch Súilí.

Stair[cuir in eagar | athraigh foinse]

Is díol suntais é Ráth Mealtain mar gurb é ceann de na bailte is líonmhaire Preispitéireach i bPoblacht na hÉireann: cé go bhfuil na Preispitéirigh ina mionlach sa bhaile, tá dúchas Preispitéarach láidir aige. Tá an foirgneamh is sine a tógadh in Éirinn le haghaidh an adhraithe Phreispitéaraigh sa bhaile: an Seanteach Tionóil ar Lána an Chúil. Is é Ráth Mealtain áit bhreithne Phroinsiais Makemie fosta, duine de bhunaitheoirí an Phreispitéarachais sna Stáit Aontaithe. Mar gheall ar éagsúlacht creidimh an bhaile, tá trí eaglais aige, in ainneoin laghad coibhneasta an daonra: eaglais Chaitliceach, eaglais Phreispitéarach, agus eaglais de chuid Eaglais na hÉireann.

Bhí an baile ina chalafort tábhachtach sa 18ú aois; d'onnmhairítí líon, a d'fhásaítí go logánta agus a phróiseáiltí sa bhaile ag ionad ar a dtugtar an Tanyard, agus gaineamhchloch Chloch Chionnaola amach as, agus bhíodh longa ag seoladh go rialta idir Ráth Mealtain, Nua-Eabhrac, agus Kingston, Iamáice, ag iompú ar ais go Ráth Mealtain táirgí talmhaíochta a bhíodh déanta ag an tseirbhís dintiúir agus ag an sclábhaíocht sna Meiriceáithe, i measc rudaí eile.[2] Chaill an baile tábhacht mar chalafort nuair a d'éirigh na longa ró-mhór don bhaile agus a d'aistrigh an chuid is mó den cheird seo go dtí calafort Dhoire Cholm Cille, a bhí in ann freastal ar na longa móra seo. Sa 19ú aois, osclaíodh iarnród idir Doire agus Leitir Ceanainn, an baile atá anois mar lár eacnamaíochta an chondae, ach níor fhadaíodh é riamh go Ráth Mealtain, rud a chuir níos mó fós le claochlú coibhneasta an bhaile. Ina ainneoin sin, tá a ché agus a stórais shainiúla ag an bhaile go fóill, a úsáidtear ina lán saothar ealaíne a thaispeánann an baile.

Féilte[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tarlaíonn Féile na Leannaine gach samhradh sa bhaile ón bhliain 1970. Ó 2015, is é Ráth Mealtain baile óstach don fhéile snagcheoil ghiofóige Django Sur Lennon chomh maith, a tharlaíonn i Mí Mheán Fómhair, féile ar bhunaigh an bhanna cheoil La Pompe í, agus a thógann inspioráid ón fhéile cháiliúil Festival Django Reinhardt taobh amuigh de Pháras.[3]

Sa chultúr choiteann[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ba é Ráth Mealtain suíomh an tsrutha teilifíse The Hanging Gale, a cuireadh amach sa bhliain 1995, a d'inis scéal an Ghorta Mhór, agus rinne cuid mhaith den scannánaíocht don scannán Aithrí, a léiríodh ar TG4 i Mí Aibreáin 2019, sa bhaile agus ina thimpeall. Tá an baile ina shuíomh tábhachtach don úrscéal The Four Feathers, le A.E.W. Mason, chomh maith.

Tábla daonra[cuir in eagar | athraigh foinse]

Déantar cur síos ar athruithe i ndaonra an bhaile sna blianta anuas sa tábla seo thíos:[1][4]

Bliain Daonra Athrú Athrú, %
2006 1,088 - -
2011 1,212 +124 +11.4%
2016 1,266 +54 +4.5%

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]

Gailearaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. 1.0 1.1 "Fíor Athrú agus Athrú Céatadáin sa Daonraó 2011 go 2016 de réir Liosta Bailte in Ord Aibítre, BliainDaonáirimh agus Staitistic - StatBank - sonraí agus staitisticí". www.cso.ie. Dáta rochtana: 2019-01-31.
  2. Donegal Highlands - Paintings and Stories from North West Donegal; Liam Ronayne agus Pat Cowley; Cottage Publications, 1999. ISBN 9781900935074
  3. "About | Django Sur Lennon" (en-GB). djangosurlennon.com. Dáta rochtana: 2018-11-05.
  4. An Phríomh-Oifig Staidrimh (2012). "Population Classified by Area (ln. 53)" (Béarla). Dáta rochtana: 05/11/2018.